Wednesday, December 14, 2022

សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន អញ្ជើញធ្វើសន្និសីទរួមគ្នាជាមួយប្រធានាធិបតីបារាំង


នៅថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២នេះ នៅឯទីក្រុងប៉ារីសប្រទេសបារាំង សម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានអញ្ជើញធ្វើសន្និសីទរួមគ្នាជាមួយឯកឧត្តម  អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ប្រធានាធិបតីបារាំង។ 

សូមជម្រាបថា សម្តេចតេជោ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង នាថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ទទួលបានការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅបំផុត ពីសំណាក់លោកប្រធានាធិបតីបារាំង។ នៅឯវិមានរដ្ឋាភិបាលបារាំង អេលីហ្សេ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន និងឯកឧត្តម ប្រធានាធិបតីបារាំង បានធ្វើសន្និសីតរួមគ្នា ហើយបានអញ្ជើញទស្សនកិច្ចនៅក្នុងវិមានអេលីហ្សេ ប្រកបដោយភាពស្និទ្ធស្នាលជាទីបំផុត។

នៅក្នុងសន្និសីទព័ត៌មានរួមគ្នានៅវិមានអេលីហ្សេ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន និងឯកឧត្តមប្រធានាធិបតីបារាំង បានគូសរំលេចឡើងវិញអំពីចំណង ទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដ៏យូរលង់រវាងប្រទេសទាំងពីរ។

ក្នុងសន្និសីទនេះឯកឧត្តម ម៉ាក្រុង បានថ្លែងរម្លឹកអំពីការលើកស្ទួយ និងការការពារសន្តិភាពនៅកម្ពុជាកាលពីអតីតកាល។ ឯកឧត្តមប្រធានាធិបតី ក៏បានរំលឹកអំពីសុន្ទរកថារបស់លោកឧត្តមសេនីយ៍ ហ្សាល ដឺហ្គោល កាលពីឆ្នាំ១៩៦៦ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ដែលអំពាវនាវឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិក កុំពង្រីកសង្គ្រាមនៅឥណ្ឌូនចិន។ 

ឯកឧត្តម ម៉ាក្រុង ក៏បានរម្លឹកឡើងវិញផងដែរ អំពីការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ ស្តីពីសន្តិភាពនៅកម្ពុជា ដើម្បីធានាអធិបតេយ្យភាព បូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា សម្រាប់ការកសាងកម្ពុជាឡើងវិញ។

ទន្ទឹមនឹងរំលឹកអំពីការជួយជ្រោមជ្រែងដល់កម្ពុជាលើដំណើរស្វែងរកសន្តិភាពកាលពីអតីតកាលហើយនោះ ឯកឧត្តមប្រធានាធិបតីបារាំង ក៏បានបង្ហាញការអរគុណ និងស្ញប់ស្ញែងចំពោះទឹកចិត្តរបស់សម្តេចតេជោ ក្នុងសង្គ្រាមនៅប្រទេសអ៊ុយក្រែន។

ឯកឧត្តមប្រធានាធិបតី បានគូសបញ្ជាក់ដូច្នេះ «ខណៈដែលសង្គ្រាមកំពុងកើតឡើងនៅអឺរ៉ុប សម្តេចបានសម្រេចចិត្តអញ្ជើញមកទីក្រុងប៉ារីស ដើម្បីចូលរួមក្នុងសន្និសីទស្តីពីការគាំទ្រប្រជាពលរដ្ឋអ៊ុយក្រែន នៅក្នុងក្របខណ្ឌនៃការបន្តអនុវត្តសេចក្តីសម្រេចចិត្តរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលថ្កោលទោសការធ្វើទុកបុកម្នេញរបស់ប្រទេសរុស្ស៉ី និងដើម្បីការពារសន្តិភាពជានិរន្ត។ ខ្ញុំសូមអរគុណសម្តេចជាឱឡារិក»។ 

ឯកឧត្តម ប្រធានាធិបតី ក៏បានគូសរំលេចផងដែរថា ការជួបជាមួយសម្តេចតេជោ ក៏អនុញ្ញាតឱ្យភាគីទាំងពីរអាចពិភាក្សាអំពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងក្របខណ្ឌនៃយុទ្ធសាស្ត្រឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក។

ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ពេលធ្វើសន្និសីទព័ត៌មាននោះ ឯកឧត្តម ម៉ាក្រុង ក៏បានអត្ថាធិប្បាយផ្តល់ការកោតសរសើរកម្ពុជា ចំពោះការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ឯកឧត្តម ប្រធានាធិបតី បានថ្លែងថា នេះជាគំរូដ៏គួរឱ្យកត់សម្កាល់របស់ប្រទេសមួយក្នុងការចាត់ចែងការអភិវឌ្ឍដ៏លឿន ដោយគិតគូរពីគោលនយោបាយថាមពលដ៏ល្អអស្ចារ្យ។

ក្នុងសន្និសីទព័ត៌មាននេះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក៏បានឆ្លៀតថ្លែងអំណរគុណប្រទេសបារាំង ដែលបានចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងដំណើរការកសាងសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍប្រទេសកម្ពុជារហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក៏បានអរគុណលោកប្រធានាធិបតី ដែលរដ្ឋាភិបាលបារាំង ដែលទទួលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែររត់ភៀសខ្លួនពីសង្គ្រាម និងពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍ប៉ុលពត។ 

សម្តេចតេជោ បានគូសបញ្ជាក់ថា «ការរីកចម្រើនរបស់យើងមិនអាចកាត់ផ្តាច់ ចេញពីការជួយឧបត្ថម្ភទាំងឡាយរបស់បារាំងបានទេ»។

ក្នុងសន្និសីទព័ត៌មាននោះ សម្តេចតេជោ បានបង្ហើបប្រាប់ប្រធានាធិបតីបារាំងអំពីការរកឃើញរូបសំណាកមិត្តភាពកម្ពុជា-បារាំង ហើយគ្រោងនឹងសាងសង់រូបសំណាកនោះឡើងវិញ នៅមុខស្ថានទូតបារាំងក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។

បើតាមសម្តេចតេជោ រូបសំណាកនេះត្រូវបានប្រទះឃើញ៣ថ្ងៃមុន ដំណើរសម្តេចតេជោទៅកាន់ប្រទេសបារាំង។ រូបសំណាកនេះ ត្រូវបានសាងសង់ក្នុងឆ្នាំ១៩២៥ ហើយត្រូវបានខ្មែរក្រហមវាយកម្ទេចចោលក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៧។ 

សម្តេចតេជោ បានថ្លែងបញ្ជាក់ថា សម្តេចបានយល់ព្រមជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងដែនដីនគរូបនីយកម្មរួចហើយ យើងនឹងកសាងរូបសំណាកនេះឡើងវិញ ដែលជានិមិត្តរូបនៃការសាមគ្គីភាពរវាងបារាំង និងកម្ពុជា ហើយដាក់នៅទល់មុខស្ថានទូតបារាំងតែម្ដង។ សង្ឃឹមថា ឯកឧត្តមប្រធានាធិបតី មិនជំទាស់នឹងគម្រោងនេះទេ។

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក៏បានលើកសំណើឱ្យមានការជជែកគ្នាឡើងវិញ ក្នុងការកំណត់កាលបរិច្ឆេទឱ្យបានច្បាស់លាស់នៃការបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតរវាងបារាំង និងកម្ពុជា។

ក្នុងឱកាសនោះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានឆ្លៀតគូសរំលេចពីការទស្សន៍ទាយរបស់សម្តេច ពាក់ព័ន្ធការប្រកួតបាល់ទាត់ពិភពលោក។ សម្តេចតេជោ បានប្រាប់ប្រធានាធិបតីពីក្តីរំពឹងថា បារាំង នឹងលើកពាន ហើយសម្តេចតេជោ ក៏បានជូនពរបារាំងឱ្យលើកពានបាល់ទាត់ពិភពលោកឆ្នាំ២០២២នេះផងដែរ៕

វិភាគអន្តរជាតិ៖ សង្រ្គាមអ៊ុយក្រែន, តើនរណានឹងអស់មីស៊ីលមុន?


(វ៉ាស៊ីនតោន)៖ «ធ្វើស្រែនឹងទឹក ធ្វើសឹកនឹងបាយ»។ សុភាសិតនេះមានន័យថាក្នុងការធ្វើស្រែ ទឹកគឺជាកត្តាសំខាន់ជាងគេ រីឯក្នុងការធ្វើសង្រ្គាម ស្បៀងគឺជាកត្តាសំខាន់ជាងគេ ប៉ុន្តែក្នុងន័យសង្រ្គាម ក្រៅតែស្បៀង កងទ័ពក៏ត្រូវការជាចាំបាច់ផងដែរនូវការផ្គត់ផ្គង់អាវុធគ្រប់គ្រាន់ ហើយនេះជាករណីសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន ដោយទីក្រុងកៀវ កំពុងដង្ហើយ ហៅឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តលោកខាងលិចបញ្ជូនអាវុធមកបន្ថែម ជាពិសេសគឺប្រព័ន្ធអាវុធការពារដែនអាកាសតែម្ដង នៅចំពោះមុខការបាញ់ផ្លោងមីស៊ីល កាំភ្លើងធំ និងការវាយប្រហារដោយយន្ដហោះដ្រូនពីសំណាក់រុស្ស៉ី បំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលនៅទូទាំងប្រទេសអ៊ុយក្រែន។

ក្នុងរយៈពេលជិត១០ខែមកនេះ អ៊ុយក្រែន បានធ្វើឱ្យពិភពលោកមានការភ្ញាក់ផ្អើលជាខ្លាំង ជាមួយនឹងភាពប៉ិនប្រសប់ និងក្លាហានដែលអាចតស៊ូប្រយុទ្ធជាមួយរុស្ស៉ី ជាមហាអំណាចយោធាលេខ២ នៅលើពិភពលោក មកទល់នឹងសព្វថ្ងៃ។ តែសង្រ្គាមមិនទាន់បញ្ចប់ទេ ហើយរឿងពិតមួយដែលគេពិបាកនឹងប្រកែក នោះគឺបើគ្មានជំនួយគាំទ្រពី លោកខាងលិច តួយ៉ាងដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិកទេនោះ ម្ល៉េះពេលនេះអ៊ុយក្រែនប្រហែលក្លាយជាប្រទេសចំណុះរបស់រុស្ស៉ីទៅហើយ។ បើតាមនាយសេនាធិការចម្រុះកងទ័ព អាមេរិក លោក Mark Milley ក្នុងរយៈពេល ៦ខែដំបូងនៃសង្រ្គាម លោកខាងលិចបានបញ្ជូនអាវុធប្រឆាំងរថក្រោះ ៦០,០០០គ្រឿង និងអាវុធប្រឆាំងយន្ដហោះចម្បាំង ២៥,០០០គ្រឿងដល់អ៊ុយក្រែន ហើយគិតត្រឹមកាលពីខែឧសភាកន្លងទៅ មួយភាគបួននៃ «អាវុធពាក់លើស្មាប្រឆាំងយន្ដហោះចម្បាំងប្រភេទ Stinger» ត្រូវបានដកចេញពី ឃ្លាំងស្ដុកអាវុធនៃមន្ទីរបញ្ចកោណ។

តួលេខពិតប្រាកដនៃការថយចុះចំនួនអាវុធនៅក្នុងឃ្លាំងស្ដុកអាវុធអាមេរិក មិនត្រូវបានបង្ហាញឱ្យដឹងឡើយ ខណៈក្រុមសមាជិកសភាតំណាងរាស្ត្រមកពីបក្សសាធារណរដ្ឋស្នើឱ្យ មានការធ្វើសវនកម្មថ្មីមួយ។ មួយវិញទៀត បើទោះជាសម្ព័ន្ធមិត្តអឺរ៉ុប បានបង្កើនការផ្ដល់ជំនួយយោធាឱ្យអ៊ុយក្រែនក៏ពិតមែន តែល្បឿនសព្វថ្ងៃមិនមាននិរន្តរភាពសម្រាប់ កំពូលមហាអំណាចដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលកំពុងផ្ដោតលើការខ្ទប់ឥទ្ធិពលចិនក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកផងនោះទេ។ ដោយឡែក ទាំងអ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៉ីវិញ ក៏កំពុង ប្រឈមមុខនឹងការថយចុះចំនួនអាវុធ ជាពិសេសមីស៊ីល នៅក្នុងឃ្លាំងអាវុធរបស់ខ្លួនដែរ។ ដូច្នេះថាតើនរណាអាចនឹងអស់មីស៊ីលមុន?

លោក Michael Kofman ជានាយកកម្មវិធីសិក្សាពីរុស្ស៉ី មកពីវិទ្យាស្ថាន Center for Naval Analyses បាននិយាយថាមិនមានភស្ដុតាង ឬសញ្ញាណាមួយបង្ហាញថា ការវាយប្រយុទ្ធគ្នាមានការថមថយទេ ផ្ទុយទៅវិញទាំងអ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៉ី កាន់តែពឹងផ្អែកខ្លាំងលើការបាញ់ផ្លោងកាំភ្លើងធំ និងមីស៊ីលរយៈចម្ងាយឆ្ងាយនៅក្នុងសង្រ្គាមរដូវ រងានេះ។ លោក Kofman បន្ថែមថាអ៊ុយក្រែនត្រូវការជាចំាបាច់នូវប្រព័ន្ធមីស៊ីលការពារដែនអាកាសពីលោកខាងលិច និងការផ្គត់ផ្គង់ប្រកបដោយនិរន្តរភាពនូវគ្រាប់រំសេវ សម្រាប់កាំភ្លើងធំ។ ប៉ុន្តែ ចំនួនអាវុធដែលទាហានអ៊ុយក្រែនបានប្រើ បានកើនឡើងលើសចំនួនផលិតរបស់លោកខាងលិចទៅទៀត ហើយចំពោះមុខការបង្កើនយុទ្ធនាការ វាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាសរបស់រុស្ស៉ី ទីក្រុងកៀវប្រឈមមុខនឹងការខ្វះខាតមីស៊ីល ឬគ្រាប់រំសេវសម្រាប់ ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសដែលកំពុងបង្ខំឱ្យអ៊ុយក្រែន ធ្វើការជ្រើសរើសរវាង «ការការពារទីក្រុងជាច្រើនរបស់ខ្លួន និងនៅសមរភូមិមុខ»។

នៅក្រោមយុទ្ធនាការវាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាស រុស្ស៉ីអាចនឹងព្យាយាមឆក់យកឱកាសប្រមូលផ្ដុំកម្លាំងទ័ពឡើងវិញ ខណៈអ៊ុយក្រែននឹងបន្តរក្សាការដាក់សម្ពាធ និងព្យាយាម រារាំងមិនឱ្យរុស្ស៉ីបើកប្រតិបត្តិការវាយលុកសាជាថ្មីឡើយ។ ដើម្បីអាចដឹកនាំយុទ្ធនាការនេះ រុស្ស៉ីបានប្រើប្រាស់មីស៊ីលអស់លឿនជាងការផលិតរបស់ខ្លួន និងកំពុងបង្កើន ការនាំចូលយន្ដហោះដ្រូនពីអ៉ីរ៉ង់ ហើយប្រសិនបើទីក្រុងមូស្គូ អាចនាំចូលមីស៊ីលបាលិស្ទីគពីអ៉ីរ៉ង់ថែមទៀត នោះរុស្ស៉ីនឹងអាចបន្តការវាយប្រហារតាមផ្លូវ អាកាសក្នុងរដូវរងានេះ៕ Fresh News



Tuesday, December 13, 2022

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន អញ្ជើញជួបសំណេះសំណាលជាមួយប្រជាពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅតំបន់អឺរ៉ុបប្រមាណជាង២ពាន់នាក់


នៅល្ងាចថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២២ សម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានជួបសំណេះសំណាលជាមួយប្រជាពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅបណ្ដាប្រទេសជាច្រើននៅតំបន់អឺរ៉ុបប្រមាណជាង២ពាន់នាក់ នៅទីក្រុងព្រុចសែល ប្រទេសបែលហ្សិក។

   

 ជំនួបនេះធ្វើឡើងក្នុងឱកាសដែលសម្ដេចអញ្ជើញធ្វើជាសហប្រធានក្នុងកិច្ចប្រជុំខួបអនុស្សាវរីយ៍អាស៊ាន-សហភាពអឺរ៉ុប ដែលត្រូវធ្វើឡើងនៅទីក្រុងព្រុចសែល នៅថ្ងៃទី១៤ធ្នូខាងមុខនេះ។

ជាកិច្ចចាប់ផ្ដើម សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ពិតជារីករាយដែលបានទទួលការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅជាទីបំផុត ពីសំណាក់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរយើងយ៉ាងច្រើនកុះករ មកពីបណ្ដាប្រទេសផ្សេងៗនៃតំបន់អឺរ៉ុប។ 

សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានមានប្រសាសន៍ថា ជំនួបជាមួយប្រជាពលរដ្ឋនៅអឺរ៉ុបនាពេលនេះ មិនមែនជារឿងចៃដន្យនោះទេ តែជាការៀបចំដោយមានការស្ម័គ្រចិត្ត និងព្រមព្រៀងដើម្បីជួបគ្នានៅទីនេះ។ ជំនួបនេះមិនមែនជាការទិញទឹកចិត្ត ឬទិញដូរ ជួល ឲ្យមកជួបនោះឡើយ។សម្តេចតេជោបានមានប្រសាសន៍ថា ភាសានៃទិញដូរ ឬជួល ដើម្បីជំនួបជាមួយសម្តេច គួរតែត្រូវបានបញ្ចប់ ព្រោះពាក្យនេះ គឺជាការបំពានលើសិទ្ធិសេរីភាពនៃសតិសម្បជញ្ជៈរបស់បងប្អូនខ្មែរយើង។

ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបញ្ហាកូវីដ១៩ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានមានប្រសាសន៍ថា ការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ១៩ បាននាំឱ្យមានក្តីបារម្ភខ្លាំងចំពោះរាជរដ្ឋាភិបាល លើការខកខានសិក្សារៀនសូត្ររបស់សិស្សនិស្សិត។ សម្តេចតេជោបានថ្លែងថា វិបត្តិកូវីដ១៩ បានធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធឌីជីថលក្នុងវិស័យអប់រំដើរមុនផែនការរហូតដល់ទៅ១០ឆ្នាំ។សម្តេចបានថ្លែងថា ក្នុងអំឡុងពេលកូវីដ១៩រាតត្បាត រាជរដ្ឋាភិបាលបានបញ្ចេញប្រាក់សន្សំអស់ជាង ២ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីបម្រើការងារប្រយុទ្ធប្រឆាំងកូវីដ១៩ និងដោះស្រាយការលំបាករបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ 

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានមានប្រសាសន៍ទៀតថា ការយកឈ្នះលើជំងឺកូវីដ១៩ ធ្វើឱ្យកម្ពុជាអាចរៀបចំការប្រជុំអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់ ក្រោយខកខានរយៈពេលពីរឆ្នាំ។ សម្តេចតេជោបានមានប្រសាសន៍ថា ការសែលហ្វ៊ីរវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងពលរដ្ឋខ្មែរពេលចូលរួមប្រជុំអាស៊ាន គឺជាការបង្ហាញនូវទំនុកចិត្តលើសុវត្ថិភាពផ្នែកសន្តិសុខ និងជំងឺកូវីដ១៩។

ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការកសាងអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានមានប្រសាសន៍ថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នឹងមានការសាងសង់ស្ពានចំនួន៣បន្ថែមទៀត ក្នុងនោះរួមមាន ស្ពាននៅខេត្តក្រចេះ ,ស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-កូរ៉េ ពីភ្នំពេញទៅតំបន់អរិយ្សក្សត្រ និងស្ពាននៅតំបន់ល្វាឯម ជាប់ជាមួយផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-បាវិត។ សម្តេចតេជោបានបញ្ជាក់ថា ពិធីបើកការដ្ឋានសាងសង់ស្ពានឆ្លងទន្លេមេគង្គនៅខេត្តក្រចេះ អាចនឹងធ្វើនៅថ្ងៃទី២ ឬ៦ ខែមករា ២០២៣ ខាងមុខ។ សម្តេចតេជោបានមានប្រសាន៍ថា នៅចុងឆ្នាំនេះ ពោលពេលដែលសម្ដេចទៅកាន់ទីក្រុងភ្នំពេញវិញ សម្ដេចពិតជាមានភាពមមាញឹកសម្រាប់កិច្ចការប្រទេសជាតិ ដើម្បីបម្រើប្រយោជន៍ជូនជាតិមាតុភូមិ និងសម្រាប់សេចក្តីសុខរបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា។ 

ជាចុងក្រោយ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក៏បានជូនពរឱ្យបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេសទាំងអស់ ជួបតែសេចក្តី

សុខ សេចក្តីចម្រើន និងជោគជ័យគ្រប់ភារកិច្ច៕

វិភាគអន្តរជាតិ៖ បដិវត្តន៍វិស័យយោធារបស់ជប៉ុន


(តូក្យូ)៖ នៅពេលនិយាយពីប្រទេសដែលកំពុងធ្វើទំនើបកម្មយោធាយ៉ាងលឿនរហ័សក្នុងតំបន់អាស៊ី មនុស្សភាគច្រើនប្រហែលជានឹកគិតដល់មុនគេ នោះគឺចិន។​ ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង និងគណបក្សកុម្មុយនិស្ដចិន បាន និងកំពុងព្យាយាមប្រែក្លាយកងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិន (PLA) ឱ្យទៅជា «យោធាលំដាប់ពិភពលោក» នៅឆ្នាំ២០៤៩ ព្រមទាំងធ្វើទំនើបកម្មលើសមត្ថភាពយោធាជាច្រើន ក្នុងនោះរួមមានការបង្វឹកកងទ័ព អភិវឌ្ឍអាវុធជំនាន់ថ្មី ជាពិសេសគឺ ប្រភេទយានដឹកសព្វាវុធ និងកងទ័ពឆ្លងសមុទ្រ ដើម្បីត្រៀមទុកសម្រាប់ហេតុការណ៍ចៃដន្យណាមួយក្នុងតំបន់ច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ នៅឆ្នាំ២០២៧ ជាឆ្នាំដែល ក្រុមមន្ត្រីយោធាអាមេរិកមួយចំនួនព្យាករថាចិនអាចនឹងប្រើកម្លាំងយោធាបង្រួបបង្រួមជាមួយតៃវ៉ាន់។

កញ្ចប់ថវិកាយោធារបស់ចិន បានកើនឡើងដល់ទៅ ១៣៩ភាគរយ នៅចន្លោះពីឆ្នាំ២០១០ ដល់ឆ្នាំ២០២០។ កងទ័ព PLA ក៏កំពុងសាងសង់ផងដែរនូវមូលដ្ឋានមីស៊ីល ក្រោមដីរាប់រយកន្លែង ក្នុងតំបន់វាលខ្សាច់ភាគខាងលិចនៃប្រទេស អភិវឌ្ឍមីស៊ីលល្បឿនលឿនជាងសំឡេង ហើយបើតាមមន្ទីរបញ្ចកោណ ចិននឹងបង្កើនចំនួនក្បាលគ្រាប់ នុយក្លេអ៊ែរដល់ ១,៥០០គ្រាប់ នៅឆ្នាំ២០៣៥ បើធៀបទៅនឹងសហរដ្ឋអាមេរិកមានជាង ៥,៤០០គ្រាប់។ ការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សនេះមិនមែនមានតែ សហរដ្ឋអាមេរិកទេដែលព្រួយបារម្ភ សូម្បីតែប្រទេសក្បែរខាងតួយ៉ាងដូចជាជប៉ុន ​ក៏មានការបារម្ភមិនតិចនោះដែរ។ ជប៉ុនគឺជាគូសត្រូវប្រវត្តិសាស្ត្រយូរអង្វែងរបស់ចិន ហើយបច្ចុប្បន្នប្រទេសទាំង២ កំពុងមានជម្លោះទឹកដីនឹងគ្នាស្រាប់នៅឯតំបន់សមុទ្រចិនខាងកើត។

ជាទូទៅ ជប៉ុនត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាប្រទេសសន្តិភាពនិយម ដោយគោលការណ៍សន្តិភាពនេះបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងមតិសាធារណៈជប៉ុន អស់ រយៈពេលរាប់ទសវត្ស៍មកហើយ ចាប់តាំងពីជប៉ុនចាញ់ និងបានក្លាយជាប្រទេសតែមួយគត់ក្នុងពិភពលោកបានភ្លក់គ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរ ទម្លាក់ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងសង្រ្គាមលោកលើកទី២។ បទពិសោធន៍ដ៏ជូរចត់នេះ គួបផ្សំនឹងការគ្រប់គ្រងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកភ្លាមៗ ក្រោយសង្រ្គាមបញ្ចប់ បានធ្វើឱ្យប្រជាជន និងអ្នកនយោបាយជប៉ុនយល់ថា សង្រ្គាម «ជាមធ្យោបាយដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាច» ដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះ រហូតដល់ «ពាក្យប្រឆាំងនឹងសង្រ្គាម» មានចែងនៅក្នុង រដ្ឋធម្មនុញ្ញជប៉ុនសព្វថ្ងៃ ដែលនាំឱ្យពាក្យ «ជប៉ុន» និង «យោធា» មិនអាចនៅជាមួយគ្នាបានឡើយ។

ក៏ប៉ុន្តែ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន ចាប់ផ្ដើមពីរដ្ឋបាលនៃអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោក អាបេ ស៊ីនហ្សូ បានទទួលស្គាល់ថាការបដិសេធមិនប្រើកម្លាំងយោធា មិនមែនមានន័យថា «ជប៉ុនត្រូវកប់ខ្លួនឯងនៅក្រោមដីខ្សាច់ ឬក៏ឈរនៅស្ងៀមមិនធ្វើអ្វីសោះ» នៅក្នុងបរិបទដែលនិម្មាបនកម្មសន្តិសុខក្នុងតំបន់បានផ្លាស់ប្ដូរទៅហើយនោះឡើយ។ ទស្សនៈ បែបនេះត្រូវបានគេមើលឃើញថាបានបន្តមកដល់ជំនាន់រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ្វូមីអុ គីស៊ីដា (Fumio Kishida) ដែលទើបតែបានឡើងកាន់តំណែង បានត្រឹម ១៤ខែប៉ុណ្ណោះ តែការផ្ដល់ភាពខ្លាំងក្លាដល់កងកម្លាំងស្វ័យភាពជប៉ុន បានក្លាយជារបៀបវារៈកំពូលមួយនៃរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក។

កាលពីពេលថ្មីៗនេះ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់លោក គីស៊ីដា បានបញ្ចេញផែនការដ៏មានមហិច្ឆតាមួយក្នុងការចំណាយប្រាក់ ៣១៨ពាន់លានដុល្លារលើវិស័យការពារជាតិ សម្រាប់រយៈពេល៥ឆ្នាំខាងមុខ ដោយកើនឡើង៥០ភាគរយ បើធៀបទៅនឹងកញ្ចប់ថវិកាយោធាក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំកន្លងទៅ។ នេះមានន័យថាជប៉ុននឹងចំណាយជិត ៦៣ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ខណៈកាលពីឆ្នាំ២០២១ ជប៉ុនចំណាយ ៥៤ពាន់លានដុល្លារលើវិស័យយោធា។ តាមរយៈផែនការនេះ ជប៉ុនអាចនឹងបំពេញតាមតម្រូវ ការស្ដង់ដាររបស់ NATO​ ដែលចង់ឱ្យសម័្ពន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនបង្កើនកញ្ចប់ថវិកាយោធាឱ្យដល់ ២ភាគរយនៃផលិតផលនៅក្នុងស្រុកសរុប GDP ជាកម្រិតស្ដង់ដារមួយដែល ប្រទេសជាសមាជិក NATO ភាគច្រើនមិនទាន់អាចបំពេញបាននៅឡើយទេ។

យ៉ាងណាក៏ដោយ រឿងដែលសំខាន់មានលុយច្រើនហើយ ក៏ត្រូវចំណាយឱ្យចំកន្លែងដែរ ពោលគឺបើចាយវាយខុសលើប្រព័ន្ធអាវុធ នោះសមត្ថភាពយោធាប្រាកដជានឹង មិនអាចប្រសើរឡើងបានទេ ហើយនេះជាអ្វីដែលជប៉ុនបានទទួលស្គាល់។ រដ្ឋបាលលោក គីស៊ីដា បាន និងកំពុងផ្ដោតយ៉ាងខ្លាំងលើប្រព័ន្ធមីស៊ីល ជាមួយការបង្កើនទាំង បរិមាណ និងគុណភាពនៃសមត្ថភាពមីស៊ីលវាយប្រហារលើគោលដៅសត្រូវទាំងលើដីគោក និងសមុទ្រ។ បើតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយជប៉ុន ទីក្រុងតូក្យូកំពុងស្ថិតក្នុង កិច្ចចរចាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីទិញមីស៊ីលគ្រូស Tomahawk ៥០០គ្រាប់ ដែលមីស៊ីលនេះមានសមត្ថភាពបាញ់បានចម្ងាយជាង ១,២៤៧គីឡូម៉ែត្រ ខណៈ ជប៉ុនកំពុងអភិវឌ្ឍចម្ងាយបាញ់នៃមីស៊ីលប្រឆាំងនាវាចម្បាំង Type 12 នៅក្រោមគម្រោងមួយនឹងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ២០២៦។

ជប៉ុន កំពុងប្រឈមមុខនឹងការថ្លឹងថ្លែងយ៉ាងហ្មត់ចត់លើការសម្រេចចិត្ត ចំពោះតុល្យភាពរវាងការធ្វើទំនើបកម្មយោធា និងគោលការណ៍សន្តិភាព ហើយនេះជារឿងដែល និយាយស្រួល តែពិបាកធ្វើ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ផែនការបង្កើនកញ្ចប់ថវិកាយោធារបស់លោក គីស៊ីដា អាចនឹងបរាជ័យ ប្រសិនបើគណបក្សជាដៃគូរបស់លោកក្នុងក្រុមចម្រុះ ដែលបារម្ភពីសង្រ្គាម គឺគណបក្ស Kumeito ជឿថាពួកគេកំពុងដើរចេញឆ្ងាយពេកពីការរឹតត្បិតលើវិស័យយោធានៅក្រោមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។

តែ បច្ចុប្បន្ន កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់លោក គីស៊ីដា ទទួលបានការគំាទ្រគួរឱ្យកត់សម្គាល់ពីសាធារណមតិជប៉ុន ដោយការស្ទង់មតិមួយធ្វើឡើងដោយកាសែត Asahi Shimbun កាលពីឧសភា ឆ្នាំ២០២២នេះបានរកឃើញថា ៦៤ភាគរយនៃប្រជាជនជប៉ុនដែលត្រូវបានសាកសួរ បានបង្ហាញការគាំទ្រដល់ការពង្រឹងសមត្ថភាពការពារជាតិ ប្រឈមមុខនឹងការកើនឡើងឥទ្ធិពលចិន និងការគំរាមកំហែងពីកូរ៉េខាងជើង ហើយនេះគឺជាលើកដំបូងបំផុតដែលអត្រាគាំទ្រមានលើស៦០ភាគរយ ចាប់តាំងពីការស្ទង់មតិកាលពីឆ្នាំ២០០៣មក៕ Fresh News