Wednesday, December 07, 2022

វិភាគអន្តរជាតិ៖ ការវាយប្រហារលើរុស្ស៉ី ធ្វើតេស្ដលើព្រំដែននៃសម្ព័ន្ធភាពអាមេរិក-អ៊ុយក្រែន


(វ៉ាស៊ីនតោន)៖ កាលពីប៉ុន្មានសប្ដាហ៍មុន ភាពភ័យខ្លាចពីការផ្ទុះសង្រ្គាមលោកលើកទី៣ បានកើតឡើងម្ដងរួចមកហើយ ក្រោយមីស៊ីលផលិតដោយរុស្ស៉ី មួយគ្រាប់ធ្លាក់លើទឹកដីប៉ូឡូញ ដែលជាសមាជិកបក្សសម្ព័ន្ធយោធា NATO។ ការភ័យខ្លាចបែបនេះបានកើតឡើងជាថ្មីម្ដងទៀត កាលពីថ្ងៃចន្ទ ទី៥ ខែធ្នូនេះ ក្រោយទីក្រុងមូស្គូ ចោទប្រកាន់ថាអ៊ុយក្រែនបានប្រើយន្ដហោះដ្រូនវាយប្រហារលើមូលដ្ឋានទ័ពអាកាសចំនួន២ ស្ថិតនៅយ៉ាងជ្រៅក្នុងទឹកដីរុស្ស៉ី។

អ៊ុយក្រែនមិនបានទទួលស្គាល់ត្រង់ៗថាខ្លួនជាអ្នកនៅពីក្រោយការវាយប្រហារនេះ ឬយ៉ាងណានោះទេ ប៉ុន្តែប្រសិនបើវាជាការពិតមែន នោះការវាយប្រហារនេះ នឹងបង្ហាញពីរបៀបដែលទីក្រុងកៀវ កំពុងដើរចេញពីគន្លងសង្រ្គាមសព្វថ្ងៃតាមតម្រូវចិត្តខ្លួនឯង ហើយថាតើហេតុអ្វីបានជាវាអាចនឹងបង្កភាពតានតឹងជាមួយ សហរដ្ឋអាមេរិកជាអ្នកទំនុកបម្រុងដ៏ធំរបស់អ៊ុយក្រែន?

ចាប់តាំងពីសង្រ្គាមផ្ទុះឡើងកាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២មក អ៊ុយក្រែនបានវាយសំពងកងទ័ពរុស្ស៉ី តាមមធ្យោបាយជាច្រើន ក្នុងនោះមានទាំងការប្រើប្រាស់ យ៉ាងប៉ិន​ប្រសប់នូវអាវុធទំនើបៗ ដូចជាប្រព័ន្ធមីស៊ីល HIMARS ផ្ដល់ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីបំផ្លាញឃ្លាំងស្ដុកអាវុធ មជ្ឈមណ្ឌលភស្ដុភារ និងទីបញ្ជាការចល័តរបស់រុស្ស៉ី រហូតដល់មានសមត្ថភាពប្រើកលល្បិច ក្នុងការប្រើមីស៊ីលវាយប្រហារកម្ទេចនាវាចម្បាំងរបស់កងកម្លាំងរុស្ស៉ីប្រចាំតំបន់ សមុទ្រខ្មៅទៀតផង។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ នៅក្នុងទេសៈកាលៈខ្លះ អ៊ុយក្រែនក៏បានដឹកនាំការវាយប្រហារដោយកងកុម៉្មង់ដូពិសេស, ការវាយប្រហារបង្កៃគ្រាប់បែកលើរថយន្ដ និងការវាយឆ្មក់ដោយឧទ្ធម្ភាគចក្រលើគោលដៅជាច្រើននៅក្នុងតំបន់គ្រីមៀដែលទីក្រុងមូស្គូ បានក្រសោបយកពីអ៊ុយក្រែនកាលពីឆ្នាំ២០១៤ និងជួនកាល នៅលើទឹកដីរុស្ស៉ីតែម្ដង។ ការវាយប្រហារលើកចុងក្រោយបំផុត គឺមានគោលដៅលើមូលដ្ឋានទ័ពអាកាសរុស្ស៉ី Engels-1 នៅក្នុងតំបន់ Saratov ជាទីដែល យន្ដហោះចម្បាំងរុស្ស៉ីហោះចេញធ្វើប្រតិបត្តិការវាយប្រហារលើអ៊ុយក្រែន។ នាពេលកន្លងមក អ៊ុយក្រែនធ្លាប់បានប្រើប្រាស់យន្ដហោះដ្រូនធុនតូច និងមាន តម្លៃថោក សម្រាប់ស៊ើបការណ៍, វាយប្រហារលើរថក្រោះរុស្ស៉ី និងដើម្បីសម្លាប់កងទ័ពរុស្ស៉ី ហើយក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ទីក្រុងកៀវត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា បានប្រើយន្ដហោះដ្រូនវាយប្រហារយ៉ាងជ្រៅចូលទៅក្នុងទឹកដីរុស្ស៉ី។

ការវាយប្រហាររបៀបនេះអាចនឹងបន្តធ្វើឡើង។ ពីព្រោះថាអ៊ុយក្រែនចាំបាច់ត្រូវតែរក្សាឱ្យបាននូវការដាក់សម្ពាធយោធា និងចិត្តសាស្ត្រលើទីក្រុងមូស្គូ ខណៈ កងកម្លាំងអ៊ុយក្រែនកំពុងប្រមូលផ្ដុំកម្លាំងឡើងវិញសម្រាប់ត្រៀមប្រយុទ្ធក្នុងសមរភូមិថ្មីដ៏ធំជាមួយរុស្ស៉ី រីឯលោក ហ្សេលេនស្គី ត្រូវការមធ្យោបាយវាយបកវិញ ក្នុងបរិបទដែលរុស្ស៉ីកំពុងទម្លាក់គ្រាប់បែកឥតឈប់ឈរលើទីក្រុងជាច្រើនរបស់អ៊ុយក្រែន។ មែនទែនទៅ សង្រ្គាមសព្វថ្ងៃមិនមានយុត្តិធម៌រួចបាត់ទៅហើយ។ ពោលគឺក្នុងពេលដែលរុស្ស៉ីជាអ្នកឈ្លានពានអាចវាយប្រហារតាមអំពើចិត្ត អ៊ុយក្រែនវិញតែងតែរងសម្ពាធពីសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន នៅពេលដឹកនាំការវាយប្រហារ លើរុស្ស៉ី ឬសូម្បីតែលើតំបន់គ្រីមៀ ដែលជាទឹកដីរបស់ខ្លួនឯង ហើយដែលនេះបង្ហាញពី «ភាពមិនស៊ីង្វាក់គ្នា» រវាងអ៊ុយក្រែន និងលោកខាងលិច។

នៅក្នុងសង្រ្គាមសព្វថ្ងៃ អ៊ុយក្រែនបានធ្វើតេស្ដយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្នលើព្រំដែននៃសម្ព័ន្ធភាពជាមួយទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ថាតើទីក្រុងកៀវអាចវាយប្រហារ ក្នុងកម្រិតណាលើរុស្ស៉ី ស្របពេលរដ្ឋបាលលោក ចូ បៃដិន នៅតែបន្តព្យាយាមបញ្ចៀស និងទប់ស្កាត់កុំឱ្យសង្រ្គាមរាលដាលកាន់តែធំ ឬអាចអូសឱ្យអាមេរិក និង NATO ធ្លាក់ចូលក្នុងជម្លោះដោយផ្ទាល់ជាមួយរុស្ស៉ី។ ជាក់ស្ដែង នៅពេលដែលទីភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់អាមេរិករកឃើញថា ទីភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់អ៊ុយក្រែន ជាអ្នកនៅពីក្រោយការវាយប្រហារបំផ្ទុះគ្រាប់បែកសម្លាប់កូនស្រីរបស់អ្នកជាតិនិយមរុស្ស៉ីម្នាក់ ក្រុមមន្ត្រីនៅក្រោម រដ្ឋបាលលោក បៃដិន បានបង្ហាញការមិនពេញចិត្ត និងសង្ឃឹមថាទីក្រុងកៀវនឹងមិនធ្វើបែបនេះសាជាថ្មីនោះទេ។

អ៊ុយក្រែន បាន និងកំពុងទទូចស្នើសុំប្រព័ន្ធមីស៊ីលរយៈចម្ងាយឆ្ងាយ និងយន្ដហោះដ្រូនទំនើបៗមកបន្ថែម ដែលអាចឱ្យកងទ័ពរបស់ខ្លួនវាយប្រហារលើ តំបន់គ្រីមៀ ឬគោលដៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៉ី ក្នុងករណីចាំបាច់។ ប៉ុន្តែ មកទល់នឹងពេលនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែបដិសេធ ហើយបើទោះជាបានផ្ដល់អាវុធទំនើបៗ ដូចជាប្រព័ន្ធមីស៊ីល HIMARS ឱ្យអ៊ុយក្រែនក៏ពិតមែន ក៏រដ្ឋបាលលោក បៃដិន នៅតែដាក់កំហិតកុំឱ្យទីក្រុងកៀវ ប្រើអាវុធរបស់ខ្លួនវាយប្រហារលើរុស្ស៉ីជាដាច់ខាត។ នៅត្រង់ចំណុចនេះ នៅលើឆាក រដ្ឋបាលលោក បៃដិន បង្ហាញការគាំទ្រសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់អ៊ុយក្រែន ក្នុងការវាយប្រហារលើគោលដៅក្នុងតំបន់គ្រីមៀ តែជាលក្ខណៈឯកជន ក្រុមមន្ត្រីអាមេរិកតែងតែប្រាប់កុំឱ្យអ៊ុយក្រែនធ្វើដូច្នេះ។

យ៉ាងណាក៏ដោយ ភាពមិនស៊ីសង្វាក់គ្នានេះនៅតែបន្តស្ថិតនៅក្នុងភាពស្ងៀមស្ងាត់ នៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ ដ្បិតទាំងទីក្រុងកៀវ និងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន មានប្រយោជន៍រួមដ៏ធំ និងកំពុងធ្វើការជាមួយគ្នាដើម្បីសម្រេចឱ្យបាននូវលទ្ធផលដ៏អស្ចារ្យ ដូចកាលពីអ៊ុយក្រែនវាយបណ្ដេញកងទ័ពរុស្ស៉ីឱ្យចេញពីទីក្រុងកៀវ ដែលជាជ័យជម្នះមួយធានានូវអាយុជីវិតជាតិអ៊ុយក្រែន និងជាយុទ្ធសាស្ត្រធ្វើឱ្យរុស្ស៉ីចុះខ្សោយ ដែលផ្ដល់ផលចំណេញដល់សហរដ្ឋអាមេរិក។

នៅក្នុងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន លោក បៃដិន ធ្លាប់បានបញ្ជាក់ច្បាស់ៗថាការបញ្ចៀសឱ្យបាននូវជម្លោះ ឬសង្រ្គាមដោយផ្ទាល់ជាមួយរុស្ស៉ី គឺជាអាទិភាពរបស់លោក ហើយវាក៏អាចជួយអ៊ុយក្រែនបានដូចគ្នាដែរ។ ប៉ុន្តែ នៅក្នុងទីក្រុងកៀវវិញ ការភ័យខ្លាចផ្ទុះសង្រ្គាមបែបនេះជារឿងមិនត្រឹមត្រូវ ហើយការគិតបែបនេះ ក៏មកពី អ៊ុយក្រែន បានធ្វើសង្រ្គាមជាមួយរុស្ស៉ីរួចទៅហើយ ដើម្បីឱ្យជាតិខ្លួនបានរស់។ ឬអាចនិយាយម្យ៉ាងទៀតបានថាសម្រាប់លោក បៃដិន ការធ្វើអន្តរាគមន៍ដោយផ្ទាល់ របស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងការផ្ទុះសង្រ្គាមទ្រង់ទ្រាយធំនឹងក្លាយជា «មហន្តរាយ» តែសម្រាប់លោក ហ្សេលេនស្គី ការធ្វើអន្តរគមន៍ដោយផ្ទាល់របស់អាមេរិក មានន័យ ស្មើនឹង «ការជួយសង្រ្គោះអ៊ុយក្រែន»។ តែនេះមិនមែនមានន័យថាលោក ហ្សេលេនស្គី កំពុងអូសទាញឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកប្រឡូកចូលក្នុងភ្លើងសង្រ្គាមនោះទេ គ្រាន់តែនៅក្នុងស្ថានភាពអស់សង្ឃឹម លោកប្រហែលជាប្រឹងប្រែងធ្វើអ្វីដែលលោកអាចធ្វើបាន។ ទាំងលោក បៃដិន និងលោក ហ្សេលេនស្គី មានគោលដៅរួម នោះគឺបញ្ចប់សង្រ្គាម ប៉ុន្តែក៏មានអាទិភាពផ្សេងគ្នាៗ ក្នុងការសម្រេចគោលដៅនេះផងដែរ៕ Fresh News



Tuesday, December 06, 2022

វិភាគអន្តរជាតិ៖ តើការកំណត់តម្លៃប្រេងរុស្ស៉ី នឹងបញ្ចប់សង្រ្គាមអ៊ុយក្រែន ឬ? វិភាគអន្តរជាតិ៖ តើការកំណត់តម្លៃប្រេងរុស្ស៉ី នឹងបញ្ចប់សង្រ្គាមអ៊ុយក្រែន ឬ?


(មូស្គូ)៖ ការកំណត់តម្លៃប្រេងរបស់រុស្ស៉ីដឹកជញ្ជូនតាមសមុទ្រ ដែលឯកភាពគ្នាឡើងដោយសហភាពអឺរ៉ុប ក្រុមប្រទេស G7 និងប្រទេសអូស្ត្រាលី បានចូលជាធរមាន ហើយ នៅថ្ងៃចន្ទ ទី៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២នេះ។ ការកំណត់តម្លៃត្រឹម ៦០ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងកាត់បន្ថយប្រាក់ចំណូលកុំឱ្យរុស្ស៉ីយកទៅ ប្រើប្រាស់ ឬផ្គត់ផ្គង់ដល់សង្រ្គាមឈ្លានពានរបស់ខ្លួននៅអ៊ុយក្រែន​។

ប៉ុន្តែ ព្រមពេលជាមួយគ្នា ទីក្រុងមូស្គូ បាននិយាយថាខ្លួននឹងមិនទទួលយកការកំណត់តម្លៃនេះទេ ខណៈអ៊ុយក្រែនថាកម្រិតតម្លៃដែលក្រុមលោកខាងលិចកំណត់លើ ប្រេងរបស់រុស្ស៉ី គឺមិនមានទម្ងន់គ្រប់គ្រាន់នោះទេ។ «ខ្ញុំមិនចាត់ទុកវាជាការសម្រេចចិត្តមួយដែលមានទម្ងន់ធ្ងន់ និងប្រាកដប្រជានោះទេ ក្នុងការកំណត់តម្លៃប្រេង រុស្ស៉ីត្រឹមកម្រិតបែបនេះ ដោយវាហាក់នឹងមិនអាចជះឥទ្ធិពលធំដុំអ្វីទៅលើប្រទេសរុស្ស៉ីឡើយ។ ទោះយ៉ាងណា ចំណាត់ការធ្ងន់ៗ គង់តែនឹងចាំបាច់ត្រូវប្រើ ដោយចៀសមិនផុត ប៉ុន្តែគួរឱ្យសោកស្តាយ ដែលឱកាសនាពេលនេះត្រូវកន្លងហួស»។ នេះជាការគូសបញ្ជាក់របស់ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី។

លោកប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន បានបន្ថែមថា អន្តរជាតិបានបង្ហាញពីភាពទន់ខ្សោយ តាមរយៈការកំណត់តម្លៃប្រេងរុស្ស៉ីត្រឹម ៦០ដុល្លារក្នុង១បារ៉ែល ហើយ ទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់របស់លោកបាននិយាយថា តម្លៃប្រេងរុស្ស៉ីគួរតែកំណត់នៅត្រឹម៣០ដុល្លារ។ ដូច្នេះថាតើការកំណត់តម្លៃប្រេងត្រឹម ៦០ដុល្លារ អាចកាត់ផ្ដាច់ ចំណូលសេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៉ី ឬក៏នាំទៅរកការបិទបញ្ចប់ការឈ្លានពាននៅអ៊ុយក្រែនដែរ ឬទេ? ថាតើការកំណត់តម្លៃប្រេងនេះទៀតសោតនឹងដំណើរការទៅយ៉ាង ដូចម្ដេច?

យន្ដការកំណត់តម្លៃប្រេង គឺជាកម្មវត្ថុមួយនៃការហាមឃាត់របស់សហភាពអឺរ៉ុប លើការនាំចូលប្រេងរុស្ស៉ីដែលដឹកជញ្ជូនតាមសមុទ្រ ដែលនេះស្រដៀងគ្នាទៅនឹង ពាក្យសន្យារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក កាណាដា ជប៉ុន និងចក្រភពអង់គ្លេស។ នេះមានន័យថាប្រេងរុស្ស៉ីដែលលក់ក្នុងតម្លៃប្រហាក់ប្រហែល ឬក្រោមតម្លៃ ៦០ដុល្លារ ក្នុងមួយបារ៉ែល ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យដឹកជញ្ជូនទៅកាន់ប្រទេសទី៣ ដោយប្រើប្រាស់កប៉ាល់ដឹកប្រេង ក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រង និងស្ថាប័នឥណ្ឌទាននៃក្រុមប្រទេស G7 និងសហភាពអឺរ៉ុប។ ដោយសារតែក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូន និងក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងធំៗភាគច្រើនមានមូលដ្ឋាននៅក្នុងប្រទេស G7 ការកំណត់តម្លៃប្រេងនេះនឹងបង្ក ផលលំបាកដល់ទីក្រុងមូស្គូ ដើម្បីលក់ប្រេងរបស់ខ្លួនក្នុងតម្លៃថ្លៃ។ ចំណែកឯ ប្រទេសដទៃដែលមិនបានអនុវត្តការកំណត់តម្លៃប្រេង នៅតែអាចបន្តទិញប្រេងពីរុស្ស៉ី លើសតម្លៃដែលបានកំណត់។ ប៉ុន្តែមិនអាចប្រើប្រាស់សេវាលោកខាងលិច ក្នុងការទិញ ទទួលបានធានារ៉ាប់រង និងដឹកជញ្ជូនប្រេងនោះទេ។

ទាំងអ៊ុយក្រែន និងក្រុមអ្នកជំនាញ សុទ្ធតែយល់ថាការកំណត់តម្លៃត្រឹម ៦០ដុល្លារលើប្រេងរបស់រុស្ស៉ី មិនមានភាពធ្ងន់ធ្ងរឡើយ ហើយនឹងមានឥទ្ធិពលតិចតួច ប៉ុណ្ណោះ ក្នុងការរារាំង​​រុស្ស៉ីមិនឱ្យបន្តសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន។ ដ្បិត ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ទីក្រុងមូស្គូ កំពុងលក់ប្រេងរបស់ខ្លួនក្រោមការបញ្ចុះតម្លៃប្រហាក់ប្រហែលនឹង តម្លៃប្រេងដែលបានកំណត់នេះរួចទៅហើយ នោះគឺ ៦៥ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ហើយដើម្បីទ្រទ្រង់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនរុស្ស៉ីត្រូវការលក់ប្រេងក្នុងតម្លៃចន្លោះពី៦០ ដល់ ៧០ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល។ ដូច្នេះហើយ ពួកគេចង់ឱ្យ G7 និងសហភាពអឺរ៉ុបកំណត់តម្លៃប្រេងរុស្ស៉ីដឹកជញ្ជូនតាមសមុទ្រ មកនៅត្រឹមពី ៣០ ដល់៤០ដុល្លារ ក្នុងមួយបារ៉ែល។

លើសពីនេះទៅទៀត គេនៅត្រូវរង់ចាំមើលសិនដែរថាតើសហភាពអឺរ៉ុប នឹងមានសាមគ្គីភាពខ្លាំងប៉ុនណា ក្នុងការអនុវត្តការកំណត់តម្លៃប្រេង? ឬអាចនិយាយបាន ថាការអនុវត្តជាក់ស្ដែងទើបជារឿងសំខាន់។ ណាមួយទៀត មានប្រទេសផ្សេងជាច្រើននៅជុំវិញពិភពលោក ជាពិសេសនៅក្នុងតំបន់អាស៊ី តួយ៉ាងដូចជាចិន និងឥណ្ឌា នៅតែបន្តកើបផលចំណេញ តាមរយៈការលក់ប្រេងក្រោមការបញ្ចុះតម្លៃពីរុស្ស៉ី ដែលបានងាកមករកទីផ្សារអាស៊ី ចាប់តាំងពីលោក ពូទីន បញ្ជាឱ្យកងទ័ពរុស្ស៉ី ចូលឈ្លានពានអ៊ុយក្រែនកាលពីខែកុម្ភៈមក។

លោក អ៊ុលរីស ព្រូអិចន័រ (Ulrich Brueckner) ជាសាស្ត្រចារ្យវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយមកពីសាកលវិទ្យាល័យ Stanford ក្នុងទីក្រុងបែរឡាំង បានកត់សម្គាល់ថា ការកំណត់តម្លៃប្រេងរុស្ស៉ី វាគឺជា «សារនយោបាយមួយដ៏រឹងមាំ» ដែលលោកខាងលិចចង់បង្ហាញពីសាមគ្គីភាព និងការរៀនសូត្រពីមេរៀនដ៏សំខាន់មួយ ក្រោយបាន ត្រឹមឈ្លោះប្រកែកគ្នា និងឈរមើលរុស្ស៉ីក្រសោបយកតំបន់គ្រីមៀ ពីអ៊ុយក្រែនកាលពីឆ្នាំ២០១៤។

ភាពអសកម្មរបស់លោកខាងលិច នៅពេលនោះឯង ត្រូវបានគេ មើលឃើញថាជាកំហុស និងជាការជំរុញឱ្យលោក ពូទីន ទាញការសន្និដ្ឋានថារុស្ស៉ីអាចឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន ដោយមិនចាំបាច់បារម្ភពីការចាត់វិធានការឆ្លើយតបរួមគ្នា ពីលោកខាងលិច។ ការកំណត់តម្លៃប្រេង ក៏ជាសារនយោបាយមួយដែលលោកខាងលិចចង់បញ្ជាក់ដែរថាពួកគេនឹងបន្តចាត់វិធានការចាំបាច់នានាដើម្បីឆ្លើយតប ទៅនឹងសង្រ្គាមឈ្លានពានរបស់រុស្ស៉ី៕

Monday, December 05, 2022

សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន អញ្ជើញដឹកនាំគណៈប្រតិភូកម្ពុជា ចូលរួមគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធអតីតប្រធានាធិបតីចិន

នៅរសៀលថ្ងៃទី៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២នេះ សម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានអញ្ជើញដឹកនាំគណៈប្រតិភូនៃរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចូលរួមគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធ ឯកឧត្តម ជាំង ជឺមីន (Jiang Zemin)អតីតប្រធានាធិបតី នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ដែលបានទទួលមរណភាពកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២។ ពិធីគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធនេះ ប្រព្រឹត្តទៅនៅស្ថានទូតចិន ប្រចាំនៅកម្ពុជា។

ស្ថិតក្នុងសមានទុក្ខដ៏ក្រៀមក្រំនោះ សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានប្រគល់ជូនឯកឧត្តម Wang Wentian ឯកអគ្គរដ្ឋទូត នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន នូវសារលិខិតរំលែកមរណទុក្ខរបស់សម្តេចចំពោះ ឯកឧត្តម ជាំង ជឺមីន (Jiang Zemin) អតីតប្រធានាធិបតី នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។

រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សូមឧទ្ទិសបួងសួងដល់ដួងវិញ្ញាណក្ខន្ធឯកឧត្តម ជាំង ជឺមីន បានទៅកាន់សុគតិភព កុំបីឃ្លៀងឃ្លាតឡើយ៕






















ទេសរដ្ឋមន្រ្តី លី ធុជ បានផ្ញើសារអបអរសាទរខួប៣០ឆ្នាំរបស់អង្គការ MAG ដែលបានចូលរួមដល់ការងារសកម្មភាពមីនមនុស្សធម៌នៅកម្ពុជា

ថ្ងៃទី០៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ក្នុងនាមសម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងជាប្រធានអាជ្ញាធរមីន លោកទេសរដ្ឋមន្រ្តី លី ធុជ អនុប្រធានទី១ អាជ្ញាធរមីន បានផ្ញើសារជូនលោក Alexey Kruk ប្រធានអង្គការ MAG ប្រចាំកម្ពុជា និងក្រុមការងារ MAG ទាំងអស់ ក្នុងឱកាសប្រារព្ធខួប ៣០ឆ្នាំ នៃការងារសកម្មភាពមីននៅកម្ពុជា ដែលជាការងារដ៏អស្ចារ្យ ក្នុងការជួយសង្គ្រោះជីវិតប្រជាពលរដ្ឋ និងការចូលរួមចំណែកក្នុងការកសាងអនាគតរបស់កម្ពុជា។

លោកទេសរដ្ឋមន្រ្តី លី ធុជ បានកោតសរសើរដល់អង្គការ MAG ដែលទទួលបានការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំង និងបានកសាងសុច្ឆន្ទៈដ៏លេចធ្លោនៅក្នុងសហគមន៍ ព្រមទាំងជូនពរឲ្យអង្គការ MAG ទទួលបានជោគជ័យជាច្រើនឆ្នាំបន្ថែមទៀត និងរួមចំណែកមិនអាចកាត់ថ្លៃបានសម្រាប់កម្ពុជា។ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នឹងបន្តផ្តល់ការគាំទ្រ និងធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយអង្គការ MAG រហូតដល់ប្រទេសកម្ពុជារួចផុតពីសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមទាំងអស់។

លោកមានប្រសាសន៍លើកឡើងថា “ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩២ ខណៈពេលដែលភាគីប្រដាប់អាវុធពាក់ព័ន្ធនៅតែមានទស្សនៈផ្សេងគ្នាអំពីរបៀបជួយដល់ការធានាសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍនៅកម្ពុជា នៅពេលនោះ យើងបានឯកភាពលើតម្រូវការមនុស្សធម៌ជាបន្ទាន់មួយ នោះគឺការចាប់ផ្តើមបោសសម្អាតមីន ដើម្បីមាតុភូមិនិវត្តន៍ និងសុវត្ថិភាពរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក សកម្មភាពមីន បានវិវត្តន៍ពីដំណាក់កាលកសាងឡើងវិញជាមួយនឹងជម្លោះប្រដាប់អាវុធដែលកំពុងបន្តរហូតដល់ដំណាក់កាលអភិវឌ្ឍន៍ឥឡូវនេះ”។

លោកបន្តទៀតថា “ទោះបីជាមានព្រឹត្តិការណ៍អកុសលនៅឆ្នាំ ១៩៩៦ ដែលអង្គការ MAG បានបាត់បង់វីរបុរសដ៏អស្ចារ្យចំនួនពីររូប ដោយសារខ្មែរក្រហម គឺលោក Christopher Howes និងលោក Huon Hourth ប៉ុន្តែឆន្ទៈរបស់អ្នកដោះមីនដ៏ក្លាហានរបស់អង្គការ MAG បានបន្តការខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីបោសសម្អាតមីនដោយមិនស្ទាក់ស្ទើរឡើយ។ ខ្ញុំពិតជាសូមអរគុណចំពោះការលះបង់របស់អង្គការ MAG មិនអាចបំភ្លេចបាន”។

លោកទេសរដ្ឋមន្រ្តី បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា “ឆ្នាំនេះ គឺជាខួបលើកទី ៣០ នៃការបង្កើតអង្គការ MAG នៅកម្ពុជា សូមឲ្យយើងប្រើប្រាស់ព្រឹត្តិការណ៍នេះ ដើម្បីចងចាំ និងអរគុណដល់វីរបុរសដែលបាត់បង់ជីវិតរបស់យើងទាំងអស់ ដែលបានលះបង់ជីវិតសម្រាប់សកម្មភាពមីន និងសូមអរគុណដល់វីរបុរសកំចាត់មីនរបស់យើង ដែលបន្តធ្វើការដោយមិនភ័យខ្លាច និងឥតឈប់ឈរ ដើម្បីកំចាត់គ្រាប់មីន និងគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះពីប្រទេសជាតិរបស់យើង”។







Saturday, December 03, 2022

សារលិខិត សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក្នុងឱកាសទិវាជនមានពិការភាពកម្ពុជាលើកទី២៤ និង ទិវាជនមានពិការភាពអន្តរជាតិលើកទី៤០


សារលិខិត សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា ប្រធានកិត្តិយសក្រុមប្រឹក្សាសកម្មភាពជនពិការ ក្នុងឱកាសទិវាជនមានពិការភាពកម្ពុជាលើកទី២៤ និង ទិវាជនមានពិការភាពអន្តរជាតិលើកទី៤០ ថ្ងៃទី០៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ 









Friday, December 02, 2022

 វិភាគអន្តរជាតិ៖ ទំនាក់ទំនងរុស្សុី-សហភាពអឺរ៉ុប នឹងទៅជាយ៉ាងណា ក្រោយសង្រ្គាមអ៊ុយក្រែន?


(វ៉ាស៊ីនតោន)៖ សង្រ្គាមឈ្លានពានរបស់រុស្ស៉ី នៅអ៊ុយក្រែនដែលបានចាប់ផ្ដើមឡើងកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២មក បានបំផ្លាញសណ្ដាប់ធ្នាប់សន្តិសុខអឺរ៉ុប នៅក្រោយសង្រ្គាមត្រជាក់ និងបានកែប្រែទាំងស្រុងនូវទំនាក់ទំនងរវាងសហភាពអឺរ៉ុប និងរុស្ស៉ីដែលបានកសាងឡើងក្នុងរយៈពេល៣០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ អស់រយៈពេលជាង ៣ទសវត្សរ៍កន្លងមក មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃទំនងរវាងសហភាពអឺរ៉ុប និងរុស្ស៉ី នោះគឺការពឹងផ្អែកគ្នាទៅវិញទៅមកខាងសេដ្ឋកិច្ច និងថាមពល។

ប៉ុន្តែ បច្ចុប្បន្ន តាមរយៈសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន សហភាពអឺរ៉ុបបានមើលឃើញថារុស្ស៉ីជាការគំរាមកំហែងដ៏ធំមួយដល់សន្តិភាព និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់អឺរ៉ុប ខណៈទំនាក់ទំនងលើគ្រប់វិស័យកំពុងស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតពិនិត្យឡើងវិញ។ នៅក្រោមកញ្ចប់ទណ្ឌកម្មចំនួន៨ អនុម័តឡើងដោយសហភាពអឺរ៉ុប បណ្ដារដ្ឋជាសមាជិកទាំងអស់កំពុងផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចជាលក្ខណៈប្រព័ន្ធជាមួយរុស្ស៉ី ហើយការដាក់ចេញគោលនយោបាយបញ្ឈប់ទិញ ឬនំាចូលប្រេង និងឧស្ម័ន ជាដំណាក់កាលៗបានបិទបញ្ចប់ការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នា និងការផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមកនៅក្នុងវិស័យថាមពល ដែលនេះនឹងធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៉ី ស្ថិតនៅក្រោមសម្ពាធ ព្រមទាំងនឹងជំរុញឱ្យរុស្ស៉ីបោះដៃកាន់តែខ្លាំងទៅរកចិន និងតំបន់អាស៊ី។ ដូច្នេះហើយ ថាតើទំនាក់ទំនងសហភាពអឺរ៉ុប និងរុស្ស៉ីនឹងទៅជា យ៉ាងនៅក្រោយសង្រ្គាមអ៊ុយក្រែន?

បណ្ដាប្រទេសជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប បានបង្ហាញសាមគ្គីភាពនឹងគ្នាមិនធ្លាប់មាន នៅក្នុងគោលនយោបាយដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងរុស្ស៉ី ដោយធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ តួយ៉ាង ដោយសារតែទណ្ឌកម្ម អាល្លឺម៉ង់ដែលជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មសំខាន់ជាងគេបំផុតរបស់រុស្ស៉ីនៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប បានកាត់បន្ថយការនាំចេញទៅកាន់រុស្ស៉ីជាង៣៤ភាគរយ នៅក្នុងឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២២នេះ នៅក្នុងបរិបទដែលសង្រ្គាមអ៊ុយក្រែនបានបង្ហាញថាសហភាពអឺរ៉ុប ត្រូវយុទ្ធសាស្ត្ររយៈពេលខ្លី និងរយៈពេលវែង ដើម្បីដោះស្រាយជាមួយរុស្ស៉ី។

សហភាពអឺរ៉ុប ត្រូវតែរក្សាឱ្យបាននូវសាមគ្គីភាពដែលត្រូវបានពង្រឹងដោយសង្រ្គាមអ៊ុយក្រែន ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមធំចំនួន៣ ពាក់ព័ន្ធនឹងរុស្ស៉ី។ ទីមួយ៖ នោះគឺសហភាពអឺរ៉ុបត្រូវតែបង្កើតគោលនយោបាយការបរទេស និងសន្តិសុខមួយចំពោះរុស្ស៉ី ដោយឈរលើមូលដ្ឋានដែលចាត់ទុកថាសហភាពអឺរ៉ុបគឺជាតួអង្គ ភូមិសាស្ត្រនយោបាយមួយ រីឯរុស្ស៉ីជាការគំរាមកំហែងដ៏ធំដល់សន្តិសុខអឺរ៉ុប។ ទីពីរ៖ សហភាពអឺរ៉ុបត្រូវតែបង្កើតគោលនយោបាយសកម្មបន្ថែមទៀត ក្នុងការធ្វើ សមាហរណកម្មបណ្ដាប្រទេសក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបខាងកើត។ ទីបី៖ បង្កើតគោលនយោបាយចំពោះរុស្ស៉ីថ្មីមួយដែលប្រកាន់ជំហរម៉ឺងម៉ាត់ចំពោះរបបប្រធានាធិបតីរុស្ស៉ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ខណៈរក្សាទស្សនៈយល់ឃើញថារុស្ស៉ីនៅក្រោយរបបរបស់លោក ពូទីន គឺជាផ្នែកមួយរបស់អឺរ៉ុប។

បើតាមក្រុមអ្នកជំនាញលោកខាងលិច ទំនាក់ទំនងរវាងសហភាពអឺរ៉ុប និងរុស្ស៉ីប្រហែលជាមិនអាចស្ដារឡើងវិញបានឡើយ នៅក្រោមរបបដឹកនាំរបស់លោក ពូទីន​ ពោលគឺទាល់តែរុស្ស៉ីមានរបបដឹកនាំថ្មី និងមានការផ្លាស់ប្ដូរគោលនយោបាយសព្វថ្ងៃចំពោះសហភាពអឺរ៉ុប។ ប៉ុន្តែ រឿងបែបនេះក៏នឹងមិនងាយនឹងកើតឡើងនោះដែរ ហើយអ្វីដែលសហភាពអឺរ៉ុប ត្រូវធ្វើមុនគេឥលូវនេះ នោះគឺធ្វើយ៉ាងកុំឱ្យរុស្ស៉ីឈ្នះនៅក្នុងសង្រ្គាមអ៊ុយក្រែន និងប្រែក្លាយខ្លួនឯងឱ្យទៅជា «មហាអំណាចសកលមួយ»។ ប្រសិនបើសហភាពអឺរ៉ុបចង់ក្លាយជាមហាអំណាចសកលមួយ នោះគោលនយោបាយរបស់ពួកគេចំពោះមហាអំណាចដូចជាចិន និងរុស្ស៉ី ត្រូវតែបង្ហាញមហិច្ឆតាកាន់តែធំ។ លើសពីនេះទៅទៀត សហភាពអឺរ៉ុបត្រូវការចក្ខុវិស័យរយៈពេលវែង និងយុទ្ធសាស្ត្រមួយសម្រាប់ត្រៀមបង្ការ ក្នុង ករណីមានការផ្លាស់ប្ដូររបបដឹកនាំនៅរុស្ស៉ី។

ជាការពិតណាស់ ប្រទេសមួយចំនួនជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបដែលមានទំនាក់ទំនងប្រវត្តិសាស្ត្រ និងសង្គមជាមួយរុស្ស៉ីតែងតែមានឥទ្ធិពលលើទំនាក់ទំនងរវាង សហភាពអឺរ៉ុប និងរុស្ស៉ី។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នា ការកាត់ផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងថាមពល និងសេដ្ឋកិច្ចពីរុស្ស៉ី នឹងកាន់តែធ្វើងាយស្រួលដល់ការបង្កើតគោលនយោបាយរួម ចំពោះទីក្រុងមូស្គូ ព្រមទាំងធ្វើនឹងធ្វើឱ្យសមាសភាគសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រនៃរដ្ឋជាសមាជិកមួយចំនួនធំនឹងធ្លាក់ចុះ។ តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ របៀបដោះស្រាយបញ្ហាផ្សេងៗគ្នាជាមួយរុស្ស៉ី នឹងនៅតែមានដដែល ហើយវាពិតជាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់សហភាពអឺរ៉ុបដើម្បីធ្វើកិច្ចសម្របសម្រួលលើ គោលនយោបាយរបស់ខ្លួនចំពោះរុស្ស៉ី ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ខណៈរក្សាឱ្យបាននូវអត្តសញ្ញាណអឺរ៉ុប ក្នុងការដោះស្រាយជាមួយទីក្រុងមូស្គូ និងធ្វើការជាមួយ បណ្ដាប្រទេសក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបខាងកើត ហើយការរក្សាបាននូវគោលនយោបាយរួមរបស់អឺរ៉ុបពាក់ព័ន្ធនឹងរុស្ស៉ី នឹងកាន់តែធ្វើឱ្យប្រទេសជាសមាជិក និងសង្គមរបស់ ពួកគេនឹងកាន់តែមានភាពអត់ធន់ប្រឆាំងនឹងឥទ្ធិពលរុស្ស៉ី៕ Fresh News

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន អញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីបើកវេទិកាអភិបាលក្រុងអាស៊ាន


នៅថ្ងៃសុក្រ ៩កើត ខែមិគសិរ ឆ្នាំខាល ចត្វាស័ក ព.ស. ២៥៦៦ ត្រូវនឹង ថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ នេះ សម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានអញ្ជើញជាអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ក្នុងពិធីបើកវេទិកាអភិបាលក្រុងអាស៊ាន ដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅសណ្ឋាគារសុខាភ្នំពេញ។ 

រាជធានីភ្នំពេញបានធ្វើជា​ម្ចាស់ផ្ទះ​នៃ​កិច្ចប្រជុំ​អភិបាល​រាជធានី និង​រដ្ឋធានី​អាស៊ាន (MGMAC 2022) និង​វេទិកា​អភិបាលក្រុង​អាស៊ាន ឆ្នាំ​២០២២ (ASEAN Mayors Forum 2022) ក្នុង​រយៈពេល​២​ថ្ងៃ នោះ​គឺ​ថ្ងៃ​សុក្រ​ និង​សៅរ៍ ថ្ងៃទី​២​ និង​៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ​២០២២​។ កិច្ចប្រជុំ និងវេទិកានេះ គឺមាន​ការចូលរួមពីតំណាង​ទីក្រុង និង​ខេត្ត​ចូលរួម​ប្រមាណ​៨០​ទីក្រុង​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន និង​ក្រៅ​អាស៊ាន មាន​ជាង​៣០​ទីក្រុង​ធំៗ​ចូលរួម​ផងដែរ​។​

ក្នុងពិធីបើកវេទិកានេះ បន្ទាប់ពីរបាយការណ៍ស្វាគមន៍របស់ឯកឧត្តម ឃួង ស្រេង អភិបាលនៃគណៈអភិបាលរាជធានីភ្នំពេញរួចហើយនោះ សម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក៏បានអញ្ជើញថ្លែងសុន្ទរថាគន្លឹះសំខាន់ៗប្រកបដោយអត្ថន័យនៅក្នុងពិធីបើកវេទិការអភិបាលក្រុងអាស៊ាននេះ។

ខាងក្រោមនេះ គឺជាសុន្ទរកថាទាំងស្រុងរបស់សម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា៖