Sunday, June 26, 2022

វិភាគអន្តរជាតិ៖ តើចិន អាចយកតៃវ៉ាន់ដោយមិនបាច់ច្បាំង ឬ?


(វ៉ាស៊ីនតោន)៖ ការព្រួយបារម្ភបានកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ នៅកោះតៃវ៉ាន់ សហរដ្ឋអាមេរិក និងនៅក្នុងចំណោមសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក ក្នុងតំបន់អាស៊ីថាចិន កំពុងត្រៀមលក្ខណៈវាយកាន់កាប់តៃវ៉ាន់ នៅក្នុងពេលអនាគតដ៏ខ្លីខាងមុខ។ បើគេចាំមិនភ្លេចទេ កំលុងផ្ដល់សក្ខីកម្មនៅចំពោះមុខគណៈកម្មាធិការសេវាអាវុធ នៃព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក កាលពីឆ្នាំ២០២១ អតីតមេបញ្ជាការអាមេរិក នៃទីបញ្ជាការកងទ័ពប្រចាំតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក លោកឧត្តមនាវី ហ្វីលីព ដាវីដសុន (Philip Davidson) បានព្រមានថាចិនអាចនឹងព្យាយាមវាយយកតៃវ៉ាន់ នៅក្នុងរយៈពេល ៦ឆ្នាំខាងមុខ ឬនៅឆ្នាំ២០២៧។


ការបង្រួបបង្រួមកោះតៃវ៉ាន់ជាមួយចិនដីគោក គឺជាក្ដីស្រមៃដ៏ធំមួយរបស់លោកប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនពីង។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយដូចជា លោកស្រី អូរីយ៉ាណា ស្កាយឡា ម៉ាស្ត្រូ (Oriana Skylar Mastro) ក៏យល់ឃើញស្រដៀងគ្នានឹងលោក ដាវីដសុន ដែរថាលោក ស៊ី ជិងពីង ចង់បង្រួបបង្រួមជាមួយកោះតៃវ៉ាន់ជាផ្នែកមួយនៃ ការបន្សល់ទុក «មរតកផ្ទាល់ខ្លួន» សម្រាប់កូនចៅចិនជំនាន់ក្រោយ។ បើតាមលោកស្រី ម៉ាស្ត្រូ ការប្រើកម្លាំងយោធាអាចនឹងធ្វើឡើងនៅមុនអាណត្តិទី៣របស់លោក ស៊ី ជិនពីង ក្នុងតំណែងជាអគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនិស្ដចិន អស់សុពលភាពនៅឆ្នាំ២០២៧ ឬអាចមុននឹងអាណត្តិទី៤ របស់លោក បិទបញ្ចប់នៅឆ្នាំ២០៣២។


សង្រ្គាមរបស់លោក ពូទីន នៅអ៊ុយក្រែនបានក្លាយជាមូលហេតុចម្បងមួយ នៃការបារម្ភរឹតតែខ្លាំងថាចិនអាចនឹងយកគំរូតាមរុស្ស៉ីប្រើកម្លាំងយោធាលើតៃវ៉ាន់ ហើយ ប៉េកាំងប្រហែលជាកំពុងលួចញញឹមក្នុងចិត្តដោយឃើញអាមេរិកត្រូវបង្វែរធនធានទាំងនយោបាយ និងយោធាទៅកាន់តំបន់អឺរ៉ុប។ ថ្នាក់ដឹកនាំចិន ក៏កំពុងព្យាយាម បកស្រាយដែរថាការឆ្លើយតបរបស់បណ្ដាប្រទេសលោកខាងលិច ទៅនឹងការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៉ីបានបញ្ជាក់ថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងមិនធ្វើអន្តរាគមន៍យោធាការពារ ប្រទេស ឬតំបន់មួយដែលមិនត្រូវបានចងភ្ជាប់ជាមួយសន្ធិសញ្ញាយោធា ដើម្បីប្រឆាំងនឹងប្រទេសមួយដែលជាមហាអំណាចនុយក្លេអ៊ែរនោះទេ។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោក ដាវីដ សេក (David Sacks ) ជាអ្នកជំនាញម្នាក់មកពី Council on Foreign Relations បាននិយាយថាអ្នកបង្កើតគោលនយោបាយចិនអាចនឹងធ្វើការសន្និដ្ឋានថាឃ្លាំង អាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់រុស្ស៉ីពិតជាមានប្រសិទ្ធភាពកំញើញសហរដ្ឋអាមេរិក មិនឱ្យលូកដៃដោយផ្ទាល់ចូលក្នុងសង្រ្គាមអ៊ុយក្រែន ម្លោះហើយអាមេរិកក៏ប្រហែលជាមិន ហ៊ានចូលជួយតៃវ៉ាន់ ធ្វើសង្រ្គាមនុយក្លេអ៊ែរជាមួយចិននោះដែរ។


ក៏ប៉ុន្តែ ការភ័យខ្លាចថា ចិនអាចនឹងវាយប្រហារលើតៃវ៉ាន់ ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ ឬអនាគតដ៏ខ្លីប្រហែលជាមិនអាចក្លាយជាការពិតឡើយ។ អស់រយៈពេលរាប់ទសវត្សរ៍ មកនេះ គោលនយោបាយរបស់ចិនចំពោះតៃវ៉ាន់ មានតែពាក្យមួយគត់ នោះគឺ «អត់ធ្មត់» ដូចគ្នាទៅនឹងគោលនយោបាយដែលប៉េកាំងកំពុងអនុវត្តក្នុងសំណុំរឿងជម្លោះ ទឹកដី រាប់ចាប់ពីជម្លោះព្រំដែនជាមួយឥណ្ឌា រហូតដល់សមុទ្រចិនខាងត្បូង។ លោក រ៉ូបឺត ប្លេកវៀល (Robert Blackwill) និងលោក ហ្វីលីព ហ្សេកូវ (Philip Zelikow) បានសរសេរ នៅក្នុងរបាយការណ៍ឆ្នាំ២០២១របស់ខ្លួន និងត្រូវបានចេញផ្សាយដោយ Council on Foreign Relations ដែលជាវិទ្យាស្ថានសិក្សាស្រាវជ្រាវមួយមាន មូលដ្ឋានក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ថា «តៃវ៉ាន់នឹងក្លាយជាចំណុចក្ដៅ និងដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុតនៅលើពិភពលោក ដែលអាចនឹងផ្ទុះទៅជាសង្រ្គាមរវាងអាមេរិក និងចិន នៅពេលអនាគត»។


ជាការពិតណាស់ តៃវ៉ាន់សុទ្ធតែសំខាន់សម្រាប់ចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ពោលគឺសម្រាប់អ្នកជាតិនិយមចិន តៃវ៉ាន់គឺជាបញ្ហាស្លាប់រស់នៃអាយុជីវិតជាតិ រីឯសម្រាប់ សហរដ្ឋអាមេរិក តៃវ៉ាន់អាចកំណត់ពីជោគវាសនានៃអំណាចរបស់អាមេរិក នៅក្នុងតំបន់អាស៊ី និងនៅលើពិភពលោកទាំងមូល។ ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩ នៅពេលដែលអាមេរិក ផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងការទូតផ្លូវការជាមួយតៃវ៉ាន់ ដើម្បីភ្ជាប់ទំនងជាមួយចិន ទីក្រុងប៉េកាំងមានឱកាសដ៏ល្អ ដើម្បីយកឈ្នះតៃវ៉ាន់ដោយមិនបាច់ចម្បាំង ពីព្រោះតៃវ៉ាន់ នៅពេលនោះ នៅឯកោទាំងការទូត និងមានយោធាទន់ខ្សោយ ហើយសេដ្ឋកិច្ចទៀតសោតពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើចិនដីគោក។ ឆ្លៀតឱកាសនេះចិនកាន់តែលើកទឹកចិត្ត ឱ្យក្រុមហ៊ុនតៃវ៉ាន់ បោះទុនរកស៊ីនៅចិនដីគោក បញ្ជូនជនជាតិចិនឱ្យទៅធ្វើទេសចរណ៍នៅតៃវ៉ាន់ ព្រមទាំងបានបង្កើនការទិញទំនិញពីតៃវ៉ាន់ និងវិនិយោគលើប្រព័ន្ធ ផ្សព្វផ្សាយនៅលើទឹកដីតៃវ៉ាន់ ក្នុងចេតនាផ្សាយព័ត៌មានល្អពីចិន និងលើកមុខមាត់ថ្នាក់ដឹកនាំតៃវ៉ាន់ប្រឆាំងនឹង «ឯករាជ្យ» នៅក្នុងជួរគណបក្សគួរមិញតាង ឬគណបក្សជាតិនិយមតៃវ៉ាន់។


ក៏ប៉ុន្តែ ការព្យាយាមនេះមិនបានទទួលលទ្ធផលដែលចិនចង់បានឡើយ។ ជាក់ស្ដែង បើតាមការស្ទង់មតិ ចំនួនប្រជាជនតៃវ៉ាន់ដែលធ្លាប់តែគាំទ្រឱ្យទីក្រុងតៃប៉ិ បង្រួបបង្រួមជាមួយចិនដីគោក បានថយចុះពី ២៨ភាគរយក្នុងឆ្នាំ១៩៩៩ មកនៅតិចជាង ២ភាគរយប៉ុណ្ណោះក្នុងឆ្នាំ២០២២នេះ ខណៈប្រជាជនតៃវ៉ាន់ភាគច្រើនគាំទ្រ ឱ្យតៃវ៉ាន់ នៅតែរក្សាស្ថានភាពដើម នោះគឺ «មិនប្រកាសឯករាជ្យ ហើយក៏មិនបង្រួបបង្រួមជាមួយចិន»។ ប្រឈមមុខនឹងនិន្នាការបែបនេះឯង ទើបចិនចាប់ផ្ដើមប្រកាន់ ជំហរដាច់អហង្ការចំពោះតៃវ៉ាន់ ដោយប៉េកាំងបានបង្កើនការធ្វើយុទ្ធនាការការទូតធ្វើឱ្យតៃវ៉ាន់កាន់តែ «ឯកោ» នៅលើឆាកអន្តរជាតិ ជាមួយការបញ្ចុះបញ្ចូលឱ្យបណ្ដា ប្រទេស ឬដែនដីដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយតៃវ៉ាន់ ផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងទូតជាមួយតៃប៉ិ ដើម្បីប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចដែលចិនផ្ដល់ឱ្យ។


ក្រៅតែពីការទូត ចិនត្រូវបានគេមើលឃើញថា កំពុងធ្វើតេស្ដលើសមត្ថភាពយោធាតៃវ៉ាន់ តាមរយៈការបញ្ជូនយន្ដហោះចម្បាំងចូលក្នុងតំបន់ការពារដែនអាកាសតៃវ៉ាន់ និងពង្រឹងសមត្ថភាពយោធា ដែលមន្ទីរបញ្ចកោណហៅថាជា «យុទ្ធសាស្ត្ររារាំងសត្រូវមិនឱ្យចូលទឹកដី», មីស៊ីលផ្លោងរយៈចម្ងាយឆ្ងាយកំណត់គោលដៅជាក់លាក់, បង្កើនឃ្លាំងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ មីស៊ីលប្រឆាំងនាវាចម្បាំង នាវាមុជទឹក ប្រព័ន្ធ Cyber និងទីអវកាសជាដើម ដែលទាំងនេះសុទ្ធសឹងតែជាសមត្ថភាពដែលចិនកំពុងអភិវឌ្ឍ ដើម្បីរារាំងកុំឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិក ចូលជួយតៃវ៉ាន់។ សកម្មភាពទាំងនេះហើយដែលត្រូវបានអ្នកជំនាញខ្លះយល់ថាចិនកំពុងត្រៀមលក្ខណៈវាយប្រហារលើតៃវ៉ាន់។


តែតាមពិតទៅ ចំពោះតៃវ៉ាន់ ចិននឹងបន្តអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រអត់ធ្មត់ ហើយរឿងដែលសំខាន់ នោះគឺដោយសារតែក្រុមអ្នកយុទ្ធសាស្ត្រចិនដឹងយ៉ាងច្បាស់ថា សព្វថ្ងៃទោះជា អំណាចចិនកំពុងឡើងកូដក៏ពិតមែន តែនៅតែមិនទាន់មានតុល្យភាពអំណាចគ្រប់គ្រាន់ ឬស្មើនឹងលោកខាងលិចនោះទេ។ តួយ៉ាង ព្រឹទ្ធបុរសមកពីវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនង អន្តរជាតិនៃសាកលវិទ្យាល័យ ស៊ីងហ័រ (Tsinghua) លោក យ៉ាង ហ្សេតុង (Yan Xuetong) បានអះអាងថាអំណាចរបស់ចិននៅលើពិភពលោកនៅតែមានដែនកំណត់ បើទោះជាចិនជាមហាអំណាចដ៏ធំមួយក៏ដោយ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ចិនក៏នៅតែបន្តគិតផងដែរថាខ្លួននៅតែជាប្រទេសកំពុងអភវឌ្ឍ ហើយ GDP នៃប្រជាជនចិនម្នាក់ៗ នៅតែដើរតាមពីក្រោយប្រទេសជឿនលឿនលោកខាងលិច នៅឡើយ។


ដូច្នេះ ចិនមានតែអត់ធ្មត់ និងរង់ចាំដល់អាចពង្រីកអំណាចនៅទូទាំងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិចជាមុនសិន ឬអាចនិយាយបានថាទាល់តែចិនកា្លយជាកំពូលមហាអំណាច នៅអាស៊ី។ ស៊ុន អ៊ូ ដែលជាដូនតាចិន និងជាអ្នកប្រាជ្ញាសង្រ្គាមម្នាក់បាននិយាយថា «ក្បួនសឹកសង្រ្គាមដែលអស្ចារ្យបំផុត នោះគឺយកឈ្នះសត្រូវ ដោយមិនបាច់ច្បាំង» ហើយ បើចិនចង់ដើរតាមក្បួនយុទ្ធសាស្ត្រនេះមែន នោះចិនខ្លួនឯងត្រូវតែពង្រឹងសមត្ថភាពឱ្យខ្លាំងផុតលេខ និងប្រជែងឥទ្ធិពលឱ្យឈ្នះសហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់អាស៊ី។ ដ្បិត នៅពេលឥទ្ធិពលចិនកើនឡើង ហើយឥទ្ធិពលអាមេរិកចេះតែបន្តថយចុះ នោះច្បាស់ណាស់វានឹងធ្វើឱ្យអាមេរិកដឹងថាការការពារតៃវ៉ាន់ ដោយធ្វើសង្រ្គាមជាមួយចិន មិនមែនជាប្រយោជន៍របស់អាមេរិកឡើយ រីឯតៃវ៉ាន់វិញក៏គ្មានជម្រើសអ្វីផ្សេងក្រៅតែសុំចរចាជាមួយចិននោះដែរ។


ម្លោះហើយ មេរៀនដែលលោក ស៊ី ជិនពីង បានរៀនសូត្រពីសង្រ្គាមរបស់លោក ពូទីន នៅអ៊ុយក្រែន នោះគឺការប្រើប្រាស់កម្លាំងឈ្លានពានលើអ្នកដទៃ មិនអាចធ្វើឡើង ដោយស្រួល ឬគេចផុតពីទណ្ឌកម្មរបស់លោកខាងលិចនោះទេ ហើយការវាយកាន់កាប់តៃវ៉ាន់ ក៏មិនមែនជារឿងងាយស្រួលដែរ ព្រោះតៃវ៉ាន់គឺជាដែនកោះ រីឯអ៊ុយក្រែន គឺដីគោកដែលនេះអាចនឹងប្រថុយនឹងការខាតបង់ច្រើន ឬអាចបាត់បង់តៃវ៉ាន់ទាំងស្រុងក៏ថាបាន។ ម្យ៉ាងវិញទៀត អ្វីដែលសំខាន់គឺ ចិនប្រហែលជាដឹងច្បាស់ជាងនរណា ទាំងអស់ថាទោះបីជាយកតៃវ៉ាន់ បានដោយកម្លាំងយោធា ក៏មិនប្រាកដថាអាចគ្រប់គ្រងប្រជាជនតៃវ៉ាន់ជាង ២៣លាននាក់ ដែលស្រឡាញ់ប្រជាធិបតេយ្យបាននោះដែរ៕

ដោយៈ Fresh News







គ.ជ.ប ប្រកាសលទ្ធផលផ្លូវការ៖ គណបក្ស៩ទទួលបានអាសនៈ, CPP បាន ៩,៣៧៦ អាសនៈ គ្រប់គ្រង ១៦៤៨ឃុំ/សង្កាត់, CLP បាន ២១៩៨ អាសនៈ គ្រប់គ្រង៤ឃុំ


(ភ្នំពេញ)៖ គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២នេះ បានប្រកាសអំពីលទ្ធផលផ្លូវការ នៃការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ អាណត្តិទី៥ ឆ្នាំ២០២២នេះ។


តាមសេចក្តីសម្រេចរបស់ គ.ជ.ប អំពីលទ្ធផលផ្លូវការ នៃការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ អាណត្តិទី៥ ឆ្នាំ២០២២ បានឱ្យដឹងថា មានគណបក្សចំនួន៩ប៉ុណ្ណោះ ដែលទទួលបានអាសនៈ ក្នុងចំណោមគណបក្សសរុបចំនួន១៧ ដែលបានចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់។

គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលជាគណបក្សកាន់អំណាច ទទួលបានអាសនៈសរុប ៩,៣៧៦ ទទួលបានតំណែង មេឃុំចៅសង្កាត់ចំនួន ១៦៤៨នាក់ ជំទប់ទី១ ចំនួន១៦១៨នាក់ ជំទប់ទី២ ចំនួន ២៦១នាក់។ ចំណែកគណបក្សភ្លើងទៀនជាគណបក្សប្រឆាំង ទទួលបាន តំណែងមេឃុំចំនួន៤ ជំទប់ទី១ ចំនួន២៥នាក់ ជំទប់ទី២ ចំនួន១៣៦០នាក់។

គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ទទួលបាន១៩អាសនៈ (ជំទប់ទី១ ចំនួន៤នាក់ ជំទប់ទី២ ចំនួន១២នាក់) គណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិទទួលបាន ១៣អាសនៈ (ជំទប់ទី១ ចំនួន១នាក់ ជំទប់ទី២ចំនួន១០នាក់) គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន ទទួលបាន៦អាសនៈ (ជំទប់ទី១ ចំនួន២នាក់ ជំទប់ទី២ ចំនួន២នាក់) គណបក្សខ្មែរស្រលាញ់ជាតិទទួលបាន៥អាសនៈ (ជំទប់ទី១ ចំនួន២នាក់ ជំទប់ទី២ ចំនួន២នាក់) គណបក្សយុវជនកម្ពុជាទទួលបាន៣អាសនៈ (ជំទប់ទី២ ចំនួន៣នាក់) គណបក្សកម្ពុជានិយមទទួលបាន១អាសនៈ (ជំទប់ទី២ ចំនួន១នាក់) និងគណបក្សសំបុកឃ្មុំសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ ទទួលបាន១អាសនៈ (ជំទប់ទី២ ចំនួន១នាក់)។

ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ អាណត្តិទី៥ មានប្រជាពលរដ្ឋបានទៅបោះឆ្នោតសរុបចំនួន ៧,៣៩៤,៤២៧នាក់ ស្មើនឹង៨០.៣២ភាគរយ នៃប្រជាពលរដ្ឋដែលមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីបោះឆ្នោតសរុបចំនួន ៩,២០៥,៦៨១នាក់។ ក្នុងនោះមានសំឡេងបានការចំនួន ៧,២៣៧,០៣៧នាក់ និងសំឡេងមិនបានការចំនួន ១៥៧,៣៩០នាក់៕



Friday, June 24, 2022

ទស្សនៈមិត្តអ្នកអាន ៖ “គ្មានពលរដ្ឋណាអាចទាមទារដីចំណីផ្លូវ យកមកធ្វើជាកម្មសិទ្ធិបានទេ”


ប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ មានផ្ទុះការតវ៉ារបស់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋមួយក្រុមដែលរស់នៅលើដីចំណីផ្លូវលេខ ១៥១​ ដើ​​ម្បី​ទាមទារឲ្យអាជ្ញាធរផ្តល់ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដល់ពួកគេ។ ពលរដ្ឋទាំងនោះបានអះអាងថា ពួកគេមានការព្រួ​យ​បារ​ម្ភខ្លាចអាជ្ញាធរបណ្តេញចេញ ហើយក៏នាំគ្នាតវ៉ាឲ្យអាជ្ញាធរចេញប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដល់ពួកគេ។ រឿងនេះបើស្តាប់តែមួយភ្លែតទៅ ហាក់ដូចជាមានអារម្ម​ណ៍​ថា ពលរដ្ឋទាំងនោះជាអ្នករងគ្រោះដោយសារបញ្ហាដីធ្លី។ 

បើតាមព័ត៌មានពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន បានឱ្យដឹងថាពួកគាត់សុទ្ធតែមានដីធ្លីមានកម្មសិទ្ធិ (ប្លង់រឹ​ង​) ឬប្លង់ទន់ ដែលរដ្ឋបានចែកជូន ប៉ុន្តែពួកគាត់បានលក់ដូរ ក្រោមហេតុផលផ្សេងៗ ហើយមកចាប់ដីចំណីផ្លូវមកតាំងទីលំនៅទៅវិញ។

ប៉ុន្តែ បើសិនជាគេតាមដានសាវតារឿងឲ្យបានច្បាស់លាស់បន្តិច និងស្វែងយល់ពីទិដ្ឋភាពច្បាប់ គេនឹងយល់ភ្លាមថាការទាមទារចង់បានកម្មសិទ្ធិរបស់ពលរដ្ឋមួយក្រុមនេះមិនត្រឹមត្រូវនោះទេ ពីព្រោះពួកគេមិនអា​ចទទួលបានប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លីនៅទីនោះបានឡើយ ដោយសារមូលហេតុពីរយ៉ាង ៖

ទី១ ៖ ប្រជាពលរដ្ឋទាំងនោះ រស់នៅលើដីចំណីផ្លូវលេខ ១៥១ ​ដែលជាដីសាធារណៈ។ ដីចំណីផ្លូវ​នេះ ត្រូវបានរក្សាទុកសម្រាប់បម្រើឱ្យការពង្រីក​ផ្លូវលេខ ១៥១, រៀបចំប្រព័ន្ធលូបង្ហូរទឹក ទៅថ្ងៃមុខ ស្របតាមការរីកចម្រើនរបស់ទីក្រុ​ង កំណើនប្រជាជន និងកំណើនមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូន ។ល។ និងមិនអាច​ក្លាយជាកម្មសិទ្ធិរបស់ជនណាបានឡើយ។ ជាក់ស្តែង កាលពីឆ្នាំ ២០២១ កន្លងទៅ ផ្លូវលេខ ១៥១ នេះ ក៏ត្រូវបានអាជ្ញាធរធ្វើការស្ថាបនាពង្រីកឱ្យមានទំហំធំជាងមុនផងដែរ ដើម្បីជួយសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើររបស់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ និងការដឹកជញ្ជូនទំនិញនានា។

ទី២ ៖ ដីដែលប្រជាពលរដ្ឋទាំងនោះរស់នៅ ជាដីសាធារណៈ លើកលែងតែដីនោះ លែងមានមុខងារបម្រើឱ្យប្រយោជន៍សាធារណៈរបស់រដ្ឋ។​

កន្លងទៅនេះ អាជ្ញាធរបានជំរាបជូនដំណឹងដល់បងប្អូនទាំងអស់នោះជាហូរហែមកហើយថា ដីនោះពួកគាត់មិនអាចទទួលបានកម្មសិទ្ធិទេ ពីព្រោះជាដីសាធារណៈរបស់រដ្ឋ ដែលរក្សាទុកប្រើប្រាស់ជាប្រយោជ​ន៍សាធារណៈ ហើ​យការតាំងទីលំនៅលើដីនោះទៀតសោត គឺជាការតាំងទីលំនៅដោយខុសច្បាប់។ នេះហើយជាហេតុផល ដែលពួកគេគ្មានប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ និងគ្មានទាំងសៀវភៅគ្រួសារថែមទៀតផង ។

ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ចំពោះករណីប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅលើដីចំណីផ្លូវ១៥១ ក៏អាជ្ញាធរមិនបានព្រងើយកន្តើយចំពោះបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋទាំងនោះដែរ ពោលគឺអាជ្ញាធរ​បានខិតខំស្វែងរកដំណោះស្រាយជូនពួកគាត់ក្នុងនោះ​បាន​ចុះស្រង់ស្ថិតិបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋទាំងនោះ និងរៀបចំផ្តល់ជូនដីឡូតិ៍សម្រាប់សង់លំនៅដ្ឋាននិងផ្តល់កម្មសិទ្ធិស្របច្បា​ប់ជូន ហើយដីដែលអាជ្ញាធរដោះស្រាយជូនទៀតសោត ក៏នៅមិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីទីនោះឡើយ គឺត្រឹមតែជាង២គីឡូម៉ែត្រតែប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែ ពួកគេបែរជាមិនទទួ​ល​យកដំណោះស្រា​យដ៏សមស្របនេះ ហើយបែរជានាំគ្នាចេញតវ៉ាទាមទារកម្មសិទ្ធិលើដីចំណីផ្លូវនេះទៅវិញ។ ម៉្យាងវិ​ញ​ទៀ​ត តាមការពិនិត្យមើលលើរបៀបនៃការតវ៉ានេះ ក៏ហា​ក់បីដូចជាការរៀបចំសេណារីយ៉ូដែលមានអ្នកជួយនៅពីក្រោ​យ តាមរបៀបធ្វើសកម្មភាពបែបនយោបាយ ដោយហៅបណ្តាញ​ផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន រួមមានវិទ្យុ ឬសារព័ត៌មានមួយចំនួន ដែលមា​ននិន្នាការប្រឆាំង ជាអាទិ៍ មកផ្សព្វផ្សា​យ​ព័ត៌មាន ឬ(Live) ដើម្បីចោទប្រកាន់លើអាជ្ញាធរ និងធ្វើឱ្យសាធារណមតិមានការភ័ន្តច្រលំទៅវិញ ។

​ក្នុងនាមអ្នកតាមដានបញ្ហាសង្គមមួយរូប ខ្ញុំយល់ឃើញថា ការតវ៉ាទាមទារយកដីចំណីផ្លូវ​ មកធ្វើជាកម្មសិ​​ទ្ធិ​ផ្ទាល់ខ្លួន គឺមិនត្រឹមត្រូវនោះឡើយ ហើយប្រសិនបើរាល់ការទាមទារខុសច្បាប់ ចេះតែបាននោះ ដីចំណីបឹង ចំណីទន្លេ បឹងបួរ ចំណីផ្លូវ សួនច្បារសាធារណៈ ដីវត្តអារាម ដីសាលារៀន...។ល។ នឹងត្រូវបានគេទាមទារគ្រប់ៗគ្នាដែរហើយ ។ ចំណែកអង្គការសង្គមស៊ីវិល ឬអ្នកតាមដានបញ្ហាសង្គមទាំងឡាយ ក៏មិនគួរគប្បីលើកទឹកចិត្តការទាមទារបែបនេះនោះឡើយ ពីព្រោះវាបង្កើតជាទម្លាប់អាក្រក់សម្រាប់សង្គមយើង។ 

អ្វីដែលគេគួរស្វែងរកដំណោះស្រាយក្នុងបញ្ហា​នេះ គឺការស្នើឲ្យអាជ្ញាធររកដីកន្លែងណាមួយសមស្របដើម្បីឲ្យពួកគេសង់លំនៅដ្ឋាននិងមានប្លង់កម្មសិទ្ធិពិតប្រាកដ ហើយពួកគាត់ត្រូវសន្យាថាមិនលក់ដូរដីនោះទៀតទេ មិនមែន​រដ្ឋចែកដីជូនហើយ ចេះតែលក់ក្រោមហេតុផលផ្សេងៗ រួច​តាំងមកដាក់បន្ទុកលើ​អាជ្ញាធរឱ្យដោះស្រាយជូ​នទៀតឡើយ​។​ នេះគឺជាអ្វីដែលអាជ្ញាធរតែងតែគិតគូរដោះស្រាយជូនប្រជាពលរដ្ឋ ហើយអាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋានមិនដែលប្រើប្រាស់នូវវិធានការបណ្តេញចេញឡើយ មានតែខិតខំស្វែងរកដំណោះស្រាយជូន តួយ៉ាងការស្នើសុំដីសម្បទានសង្គមកិច្ច ជាដើម។

អង្គការសង្គមស៊ីវិល គួរធ្វើជាគំរូនៃការគោរពច្បាប់ និងអប់រំពលរដ្ឋឲ្យចេះគោរពច្បាប់ និងគោរពសិទ្ធិអ្នកដទៃ ហើយការលើកទឹកចិត្តឲ្យពលរដ្ឋទាមទារខុសច្បាប់ខុសទំនងមិនមែនជាគំរូល្អសម្រា​ប់​សង្គ​មឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាជា​សកម្មភាព ញុះញង់ បង្កឲ្យមានភាពវឹកវរ និងឈានដល់ការប្រព្រឹត្តខុសច្បាប់កាន់តែធ្ងន់ធ្ង​​រនិងនាំឱ្យពួកគាត់ជាប់ទោសទណ្ឌថែមទៀតផង។ 

ដូច្នេះ សូមបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់គោរពច្បាប់ និងទទួលយកដំណោះស្រាយពីអាជ្ញាធរ​ដែលដោះស្រាយជូនយ៉ា​ងសមស្របបំផុត តាមរយៈការផ្តល់ដីលំនៅដ្ឋានស្របច្បាប់និងចេញប្លង់កម្មសិទ្ធិជូនថែមទៀត។ តាមរយៈដំណោះស្រា​យ​នេះ បងប្អូននឹងមានដីជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួន ពិតប្រាកដដោយមិនរស់នៅបែបខុសច្បាប់ គ្មានប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លី និងគ្មានសៀវភៅគ្រួសារទៀតនោះឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ទោះបីជាបងប្អូនតវ៉ាយ៉ាងណាក៏អាជ្ញាធរពិតជាមិនអាចចេញប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិជូនបានដែរ ពីព្រោះច្បាប់ភូមិបាល និងលិខិតបទដ្ឋានពាក់ព័ន្ធ មិនអនុញ្ញាតឲ្យជនណាម្នាក់ មានកម្មសិទ្ធិលើដីចំណីផ្លូវបាននោះឡើយ៕


ដោយ : អតីតមន្ត្រីអង្គការសង្គមស៊ីវិលផ្នែកសិទ្ធិមនុស្ស




វិភាគអន្តរជាតិ៖ សង្រ្គាមអ៊ុយក្រែនប្រាប់ថា «គ្មានមិត្តអមតៈ ហើយក៏គ្មានសត្រូវជារៀងរហូត»

(តូក្យូ)៖ ប្រសិនបើ «សត្រូវរបស់សត្រូវយើង គឺជាមិត្តរបស់យើង ដូច្នេះថាតើវាមានន័យថា «សត្រូវរបស់មិត្តយើង គឺជាសត្រូវរបស់យើង» ដែរមែនឬទេ? វាមិនមែន ជារឿងត្រូវប្រកាន់ភ្ជាប់គ្រប់ពេលនោះទេ តែវាត្រូវមើលទៅលើប្រយោជន៍ជាមុនសិន។ រុស្ស៉ី និងចិនធ្លាប់ជាគូប្រជែងស៊ីសាច់ហុចឈាមដណ្ដើមគ្នាធ្វើជាមេដឹកនាំប្លុក កុម្មុយនិស្តពិភពលោក អំឡុងសម័យសង្រ្គាមត្រជាក់ តែនៅទីបំផុតទៅ ប្រទេសទាំង២ បែរក្លាយជាមិត្តនឹងគ្នា នៅពេលដែលពួកគេមើលឃើញថាសហរដ្ឋអាមេរិកជា «សត្រូវរួម»។

ចម្លើយសំណួរខាងលើកំពុងត្រូវបានលាតត្រដាងតាមរយៈសង្រ្គាមរបស់រុស្ស៉ីនៅអ៊ុយក្រែន ហើយវាក៏ជាគោលជំហរ និងទស្សនៈវិស័យវែងឆ្ងាយដែលចិនប្រកាន់ភ្ជាប់ នោះគឺ «គ្មានមិត្តអមតៈ ហើយក៏គ្មានសត្រូវជារៀងរហូត តែយើងអាចនិយាយគ្នាបានបើមានប្រយោជន៍»។

រុស្ស៉ី ជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់របស់ចិន តែអ៊ុយក្រែនក៏ជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំមួយរបស់ទីក្រុងប៉េកាំង ដែរ។ ចិនបានបង្ហាញការយល់ស្របចំពោះការព្រួយបារម្ភ និង ក្ដីកង្វល់សន្តិសុខជាតិរបស់រុស្ស៉ី ទៅនឹងការពង្រីកខ្លួននៃបក្សសម្ព័ន្ធយោធា NATO។ ប៉ុន្តែ ព្រមពេលជាមួយគ្នា ប៉េកាំងក៏គាំទ្រផងដែរ ដល់គោលការណ៍ដែលថាស្វ័យភាព និងបូរណភាពទឹកដីនៃប្រជាជាតិទាំងអស់គួរតែត្រូវបានគោរព។ គោលជំហរអព្យាក្រឹតបែបនេះរបស់ចិន មិនមែនជាអ្វីដែលសហរដ្ឋអាមេរិក និងលោកខាងលិចចង់បាន នោះទេ តែអ្វីដែលគេមិនអាចប្រកែកបាន គឺវាជាគោលជំហរមួយដែលរុស្ស៉ី និងអ៊ុយក្រែន អាចទទួលយកបាន។

កាលពីថ្ងៃទី២ ខែមីនាកន្លងទៅ ចិនបានបោះឆ្នោតអនុបវាទលើដំណោះស្រាយថ្កោលទោសការឈ្លានពានលើអ៊ុយក្រែន ដោយទាហានរុស្ស៉ី នៅឯមហាសន្និបាត UN ហើយក្រៅតែពីចិន ប្រទេសចំនួន ៣៥ ក្នុងនោះរួមមាន ឥណ្ឌា អាហ្វ្រិកខាងត្បូង អ៉ីរ៉ង់ អ៉ីរ៉ាក់ និងវៀតណាមជាដើមក៏បានបោះឆ្នោតអនុបវាទដូចគ្នាដែរ។ ក្រោយមកទៀត នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ប្រទេសដែលបានបោះឆ្នោតអនុបវាទលើដំណោះស្រាយព្យួរសមាជិកភាពរុស្ស៉ីពីក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្ស UN បានកើនដល់ ៥៨ប្រទេស បូកបន្ថែម ដូចជា កម្ពុជា ប្រេស៊ីល ម៉ិកស៉ិក ឥណ្ឌូណេស៊ី អេហ្ស៉ីប និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ ជាការពិតណាស់ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតទាំង២លើកនេះ វាបានបង្ហាញថាប្រទេសភាគច្រើន គាំទ្រការថ្កោលទោស និងព្យួរសមាជិកភាពរុស្ស៉ី តែប្រជាជនសរុបនៃបណ្ដាប្រទេសដែលនៅក្នុង «ក្រុមបោះឆ្នោតអនុបវាទ» មានចំនួនដល់ជាងពាក់កណ្ដាលនៃប្រជាជន ពិភពលោកឯណោះ ហើយនៅពេលអនាគត ការបោះឆ្នោតអនុបវាទនេះអាចនឹងក្លាយជា «កម្លាំងថ្មីមួយ» ដែលកំពុងលេចត្រដែតឡើងលើឆាកនយោបាយអន្តរជាតិ នៅក្នុងយុគសម័យប្រកួតប្រជែងឥទ្ធិពលរវាងពួកកំពូលមហាអំណាច។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ចូ បៃដិន បានអំពាវនាវឱ្យបណ្ដាប្រទេសដែល «ស្រឡាញ់សេរីភាព និងប្រជាធិបតេយ្យ» រួបរួមគ្នាប្រឆាំងនឹងរុស្ស៉ី ជាមួយការពិពណ៌នាថា សង្រ្គាមរវាងរុស្ស៉ី និងអ៊ុយក្រែន គឺជាសង្រ្គាមរវាង «របបប្រជាធិបតេយ្យ និងរបបផ្ដាច់ការ», រវាងសេរីភាព និងការគាបសង្កត់, រវាងសណ្ដាប់ធ្នាប់ផ្អែកលើច្បាប់ជាមូលដ្ឋាន និងការគ្រប់គ្រងដោយប្រើហិង្សាសាហាវឃោរឃៅ។ ក៏ប៉ុន្តែ ក្រៅពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តលោកខាងលិចរបស់ខ្លួន បណ្ដាប្រទេសដទៃដូចជានៅអាហ្វ្រិក អាស៊ី អាមេរិកឡាទីន និងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា មិនបានគិតឃើញដូចអាមេរិកនោះទេ ដោយពួកគេយល់ថាសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន មិនមែនជាសង្រ្គាមរវាងប្រជាធិបតេយ្យ និងរបបផ្ដាច់ នោះទេ តែវាជាសង្រ្គាមដើម្បីអំណាច និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយតែប៉ុណ្ណោះ។ ជាឧទាហរណ៍ នៅក្នុងចំណោមប្រទេសចំនួន ១១១ ដែលត្រូវបានអញ្ជើញឱ្យចូលរួមក្នុង «កិច្ចប្រជុំកំពូលប្រជាធិបតេយ្យ» តាមប្រព័ន្ធវីដេអូរៀបចំឡើងដោយរដ្ឋបាលលោក ចូ បៃដិន កាលពីចុងឆ្នាំ២០២១កន្លងទៅ មាន ៩ ប្រទេសដូចជា អង់ហ្គោឡា អាមេនី ឥណ្ឌា អ៉ីរ៉ាក់ ម៉ុងហ្គោលី ណាមីបៀ ប៉ាគីស្ថាន សេណេហ្កាល់ និងអាហ្វ្រិកខាងត្បូង បានបោះឆ្នោតអនុបវាទលើដំណោះស្រាយ UN ថ្កោលទោសរុស្ស៉ី។

ជាងនេះទៅទៀត ប្រទេសចំនួន ២៧ នៅក្នុងចំណោមប្រទេសទាំង ១១១ខាងលើដដែល បានបោះឆ្នោតអនុបវាទដូចគ្នាលើដំណោះស្រាយព្យួរសមាជិកភាពរុស្ស៉ីពី ក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្ស UN មានដូចជា ប្រេស៊ីល ឥណ្ឌា ឥណ្ឌូណេស៊ី អ៉ីរ៉ាក់ ម៉ិកស៊ីកូ អាហ្វ្រិកខាងត្បូង នេប៉ាល់ ហ្កាណា អង់ហ្គោឡា បេលីស បុតស្វាណា និងកេនយ៉ា ជាដើម។ វាមានហេតុផលជាច្រើនដែលនៅពីក្រោយការបោះឆ្នោតអនុបវាទទាំងនេះ ក្នុងនោះមានទាំងបញ្ហាសន្តិសុខជាតិ ប្រយោជន៍ជាតិនៃប្រទេសនីមួយៗ និងកំហុស ដែលលោកខាងលិចខ្លួនឯងជាអ្នកបង្កឡើងរាប់ទសវត្សរ៍មកនេះ តួយ៉ាងសង្រ្គាមនៅអ៉ីរ៉ាក់ លីប៊ី ស៊ីរី និងអាហ្វហ្កានីស្ថាន ព្រមទាំងស្ដង់ដារនៃសិទ្ធិមនុស្សដូចជារបៀបទទួល យកជនភៀសខ្លួនអ៊ុយក្រែន និងជនភៀសខ្លួនពីសង្រ្គាមមកពីមជ្ឈិមបូព៌ា។

និយាយពីរឿងប្រយោជន៍ជាតិ គេអាចមើលឥណ្ឌា ជាឧទាហរណ៍បាន។ ឥណ្ឌា មានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងពីសន្តិសុខជាតិ ពីព្រោះថាទំនាក់ទំនងជាមួយរុស្ស៉ី គឺជាផ្នែក មួយនៃគោលនយោបាយធានារ៉ាប់រងរបស់ទីក្រុងញូដេលី ក្នុងការរក្សាតុល្យភាពអំណាចជាមួយចិន ហើយម្យ៉ាងវិញទៀត អាវុធដែលឥណ្ឌាប្រើប្រាស់សព្វថ្ងៃភាគច្រើនក៏ ទិញពីរុស្ស៉ីផងដែរ។ ចំណែកឯ នៅក្នុងចំណោមប្រទេសមួយចំនួន ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងតំបន់អាមេរិកឡាទីន ពួកគេមិនសប្បាយចិត្តរាប់ឆ្នាំមកហើយចំពោះ ការមិនអើពើពីសំណាក់អឺរ៉ុប រហូតដល់មានរឿងទើបងាកមករកពួកគេវិញ រហូតដល់ពួកគេខ្លះទៀត ក៏គិតដែរថាការពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់លោកខាងលិច និង NATO ទៅក្បែរមាត់ទ្វារផ្ទះរុស្ស៉ី គឺជាមូលហេតុចម្បងធ្វើឱ្យសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែនផ្ទុះឡើង។

គួរបញ្ជាក់ថា តាមរយៈសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន ការជ្រើសរើសយកការបោះឆ្នោតអនុបវាទ ឬអព្យាក្រឹត បានក្លាយជាជម្រើសដ៏ពេញនិយម ពោលគឺស្រដៀគ្នាទៅនឹងចលនា មិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ ដែលបានបដិសេធជ្រើសរើសសហរដ្ឋអាមេរិក ឬអតីតសហភាពសូវៀត អំឡុងសម័យសង្រ្គាមត្រជាក់ ហើយទៅថ្ងៃមុខ វាអាចនឹងកាន់តែមាន ប្រជាប្រិយភាព នៅពេលគេនិយាយដល់ភាពតានតឹង និងជម្លោះរវាងចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិកផ្ទុះឡើងនៅថ្ងៃណាមួយ៕
ដោយ៖ Fresh News





Tuesday, June 21, 2022

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ចេញសារលិខិត ក្នុងឱកាសខួបលើកទី១៥ ទិវាអតីតយុទ្ធជនកម្ពុជា ២១ មិថុនា ឆ្នាំ២០២២

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា និងជាប្រធានសមាគមអតីតយុទ្ធជនកម្ពុជា បានចេញសារលិខិត ក្នុងឱកាសខួបលើកទី១៥ ទិវាអតីតយុទ្ធជនកម្ពុជា ២១ មិថុនា ឆ្នាំ២០២២។

 

បើតាមសារលិខិត ថ្ងៃទី២១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ គឺជាទិវាប្រវត្តិសាស្ត្រប្រកបដោយមោទនភាពបំផុត ដែលបងប្អូនអតីតយុទ្ធជន និងប្រជាពលរដ្ឋ នៅទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ប្រារព្ធខួបលើកទី១៥ ទិវាអតីតយុទ្ធជនកម្ពុជា ដើម្បីរំឭកដល់គំរូវីរភាពដ៏មោះមុត និងគុណបំណាច់ដ៏ធំធេងរបស់វីរយុទ្ធជន យុទ្ធនារី នៃកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ និងប្រជាពលរដ្ឋ គ្រប់ស្រទាប់ដែលបានពលិកម្មយ៉ាងអង់អាចក្លាហាន បូជាសាច់ស្រស់ ឈាមស្រស់ ដើម្បីបុព្វហេតុជាតិមាតុភូមិជាទីស្នេហានៃយើង។

ពលិកម្មប្រកបដោយស្មារតីស្នេហាជាតិរបស់វីរអតីតយុទ្ធជន យុទ្ធនារី និងប្រជាពលរដ្ឋយើង នៅគ្រប់ដំណាក់កាលនៃប្រវត្តិសាស្ត្រ គឺបានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងកិច្ចការពារបូរណភាពទឹកដី ការកសាងសុខសន្តិភាព និងស្ថិរភាពសង្គមសម្រាប់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា សំដៅធានាឲ្យមានការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម ដើម្បីជាឧត្តមប្រយោជន៍សម្រាប់ជាតិមាតុភូមិនិងប្រជាជនកម្ពុជា។

សង្គ្រាមដែលបង្កឡើងដោយជនក្បត់ជាតិមួយក្តាប់តូចឃុបឃិតជាមួយបរទេសបាននាំមកនូវវិនាសកម្ម និងរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត បានបំផ្លិចបំផ្លាញសង្គម សេដ្ឋកិច្ចឱ្យខ្ទេចខ្ទីដល់ឫសគល់ ថែមទាំងបាន បន្សល់ទុកនូវអតីតយុទ្ធជនដែលជាជនពិការ និវត្តជន ជនបាត់បង់សមត្ថភាពការងារ និងគ្រួសារយុទ្ធជនពលីមរណៈជាច្រើន។

ចាប់តាំងពីក្រោយថ្ងៃរំដោះ ៧ មករា ១៩៧៩ រាជរដ្ឋាភិបាលបានយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ ក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយនានា ដើម្បីលើកកម្ពស់សុខុមាលភាព និងជីវភាពរស់នៅរបស់បងប្អូនអតីតយុទ្ធជន ឲ្យបានល្អប្រសើរជាបន្តបន្ទាប់។
ក្រសួងសង្គមកិច្ច អតីតយុទ្ធជន និងយុវនីតិសម្បទា ក៏ដូចជាស្ថាប័នរដ្ឋ និងឯកជនពាក់ព័ន្ធនានា បានផ្ដល់អាទិភាពដល់បងប្អូនអតីតយុទ្ធជន និងក្រុមគ្រួសារ ក្នុងការទទួលបាននូវសេវាសាធារណៈផ្សេងៗស្របតាមគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល៕

ខាងក្រោមនេះ ជាសារលិខិត របស់សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ដែលមានខ្លឹមសារទាំងស្រុង៖







Monday, June 20, 2022

លិខិតមិត្តអ្នកអាន៖ «ឈុតឆាកទឹកភ្នែកក្រពើរបស់ សកម្មជននយោបាយឈឹម ស៊ីថរ និងគូកនត្រូវបានសម្តែងតាម រយៈសន្និសីទកាសែតនិងដើរដាក់ញត្តិ»

ដូចដែលអ្នកនយោបាយតុកាហ្វេបានមើលឃើញជាមុនរួចស្រេច គឺឈុតឆាក«ទឹកភ្នែកក្រពើ» របស់ ឈឹម ស៊ីថរ និងគូកនពិតជាបានកើតឡើងហើយជាបន្តបន្ទាប់តាមរយៈសន្និសីទកាសែតកាលពីព្រឹកថ្ងៃទី ១៧ មិថុនា ២០២២ នៅសណ្ធាគារលំដាប់ផ្កាយប្រាំកាំបូឌីយ៉ានានិងការដើរដាក់ញត្តិដើម្បីបំភាន់និងភូតកុហកមហាជនឲ្យមានក្តី អាណិតអាសូរ និងបិទបាំងនូវរបៀបវារះដែលជាមហិច្ឆតានយោបាយ និងមហិច្ឆតាផ្ទាល់ខ្លួនពួកគេដ៏អាក្រក់បំផុត។

នៅក្នុងសន្និសីទកាសែតក៍ដូចជានៅក្នុងញត្តិសុំអន្តរាគមន៍ដោះស្រាយវិវាទការងារដែរពួកគេបានលើកឡើងនូវរឿងបំភ្លៃការពិតនិងបំភាន់សាធារណមតិមួយចំនួនដូចខាងក្រោម៖
ទី១៖ ពួកគេបានរៀបរាប់អំពីការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ និងការប្រើហិង្សាទៅលើក្រុមរបស់ពួកគេជារៀងរាល់ថ្ងៃពីសំណាក់សមត្ថកិច្ចដោយច្រានឡើងឡានជាដើម។ កោតតែនិយាយទៅរួច! គ្រាន់តែសមត្ថកិច្ចកៀងឲ្យឡើងឡានទៅទីលានប្រជាធិបតេយ្យ ហើយនាំគ្នារឹងរូសបង្កើតបញ្ហាដើម្បីចោទសមត្ថកិច្ចក៏ចាត់ទុជាអំពើហិង្សា និងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញបានដែរ។ នៅលើលោកនេះ តើសមត្ថកិច្ចប្រទេសណាបានយកឡានក្រុងចាំដឹកបាតុករខុសច្បាប់ជារៀងរាល់ថ្ងៃទៅកាន់កន្លែងធ្វើបាតុកម្មស្របច្បាប់ដូចនៅកម្ពុជា? សូម្បីតែ នៅប្រទេសបិតាប្រជាធិបតេយ្យក៏គ្មានដែរ។ ទីណាដែលគេហាមឃាត់ហើយបើនៅតែរឹងទទឹង ច្បាស់ជាត្រូវថ្មោងហើយវ៉ៃខ្នោះហើយ។ ត្រង់ចំណុចនេះ ឈឹម ស៊ីថរ បាន ដាក់ផែនការរួចជាស្រេចហើយថា ឲ្យក្រុមរបស់ពួកគេក្រាញមិនឡើងឡាន ហើយបើសមត្ថកិច្ចជំរុញឲ្យឡើងឡានក៏បង្កជាបញ្ហាប៉ះទង្គិចគ្នាបន្តិចបន្តួចរួចឲ្យក្រុមគូកនរបស់ខ្លួនថតបង្ហោះដើម្បីចោទថាសមត្ថកិច្ចប្រើហិង្សា។ ល្បិចនេះត្រូវបានគេស្គាល់ ក្រយៅអស់ហើយពីព្រោះជាល្បិចដដែលៗដែលអ្នករៀបចំឆាកប្រាប់ឲ្យសម្តែងតាំងពីយូរណាស់មកហើយ។
ទី២៖ ពួកគេនិយាយថា កិច្ចប្រជុំសម្របសម្រួលបានធ្វើឡើង១១ លើកហើយតែគ្មានលទ្ធផលនិងគ្មានការវិវឌ្ឍន៍ទៅមុខ។ ឈឹម ស៊ីថរ បានចោទក្រសួងការងារដែលបានខិតខំសម្របសម្រួលឲ្យមានជំនួបចរចានោះ ថាគ្មានប្រសិទ្ធិភាព។ សួរថា តើការជាប់គាំងនៃការចរចាជា រៀងរាល់លើកនោះកើតឡើងដោយសារអ្នកណា? គឺដោយ សារតែការទាមទារខុសទំនង និងខុសច្បាប់របស់ក្រុម ឈឹម ស៊ីថរ ខ្លួនឯងនិងគូនកន ពីព្រោះសូមកុំភ្លេចថា
«ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាលបាន សម្រេចអំពីដំណោះស្រាយរួចហើយ ចំណែកឯភាគីក្រុមហ៊ុនក៏បានសុខចិត្តអនុវត្តតាមច្បាប់ការងារដោយផ្តល់សំណងគ្រប់បែបយ៉ាងដែលច្បាប់តម្រូវជូនដល់បុគ្គលិកដែលត្រូវបាន
បញ្ឈប់ពីការងារ។ ប៉ុន្តែ ឈឹម ស៊ីថរ និងគូកនមួយក្រុមនេះមិនទទួលយកដំណោះស្រាយរបស់ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាល និងដំណោះស្រាយតាមច្បាប់ការងារនោះឡើយដោយនៅតែទាមទារចង់ចូលធ្វើការវិញទាំង ដែលក្រុមហ៊ុនប្រាប់ថា ត្រូវកាត់រំសាយបុគ្គលិកមួយចំនួនដោយវិបត្តិកូវីដ -១៩។ តើក្រុមនេះមានសិទ្ធិអ្វីទៅបង្ខំឲ្យនិយោជកទទួលយកពួកខ្លួនឲ្យចូលធ្វើការ?
ទី៣៖ ឈឹម ស៊ីថរ បានលើកបញ្ហាក្រសួងការងារពន្យារពេលចុះបញ្ជីទទួលស្គាល់មេដឹកនាំសហជីពនៅក្រុមហ៊ុនណាហ្គា វើលដោយបានហៅការពន្យារនេះថាជាការរើសអើងសហជីព។ តើឈឹម ស៊ីថរ ដឹងទេថាខ្លួនមិនមែនជាបុគ្គលិករបស់ណាហ្គាវើលទៀតទេ! ដូច្នេះ តើក្រសួងការងារទៅទទួលចុះបញ្ជីអ្នកដែលមិនមែនជាបុគ្គលិករបស់ណាហ្គាវើលឲ្យទៅធ្វើមេដឹកនាំសហជីពរបស់ក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលយ៉ាងដូចម្តេច? ម្យ៉ាងទៀត ហេតុតែចង់បន្ត
ធ្វើប្រធានសហជីព ឈឹម ស៊ីថរ មិនបានរៀបចំបោះឆ្នោតត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់សហជីពនោះ ទេ ដោយបានរៀបចំបោះឆ្នោតជាដំណាក់ៗដោយមិនបានធ្វើសមាជត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ឡើយដោយសារតែគ្មានសមាជិកគ្រប់គ្រាន់គាំទ្របេក្ខភាពរបស់ខ្លួន។ ត្រង់ចំណុចនេះ គេអាចយល់បានថា ការបន្តក្រាញននឿលតវ៉ារបស់ ឈឹម ស៊ីថរ គឺដើម្បីចង់ បានតំណែងប្រធានសហជីពដោយយកអតីតបុគ្គលិកមួយ ចំនួនរបស់ណាហ្គាវើលធ្វើជាឈ្នាន់។ ឈឹម ស៊ីថរដែលជាសកម្មជននយោបាយរបស់បក្សប្រឆាំងចង់បានតំណែងនេះដើម្បីយកទៅបម្រើរបៀបវារះនយោបាយរបស់ក្រុមប្រឆាំងផង បំរើមហិច្ឆតានយោបាយរបស់ខ្លួនផងដែលខ្លួនទទួលបាន ការបណ្តុះបណ្តាលបំពាក់បំប៉នមនោគមវិជ្ជានយោបាយសំរាប់បំរើប្រយោជន៍របស់ពួកបរទេសផង។ ដូច្នេះ សូមបងប្អូនអតីតបុគ្គលិកដែលដើរតាម ឈឹម ស៊ីថរ ពិចារណាឡើងវិញ។
ទី៤៖ ឈឹម ស៊ីថរ បានលើកឡើងថា សេរីភាពសហជីព និងសិទ្ធិការងារគឺជាសិទ្ធិមូលដ្ឋានដោយ មិនអាចទូទាត់ជាប្រាក់សំណងបានទេ។ តើឈឹម ស៊ីថរ មានសិទ្ធិធ្វើជាមេសហជីពនៅណាហ្គាវើលទៀតទេបើខ្លួនលែងជាបុគ្គលិកទៅហើយនោះ។ តើច្បាប់ណាដែលចែងថាសិទ្ធិការងារគឺអាចចាប់បង្ខំនិយោជក ឲ្យទទួលយកខ្លួនចូលធ្វើការទាំងដែលគេមិនត្រូវការ? ចំណែកការទូទាត់សំណងពេលបញ្ឈប់ពីការងារគឺមានចែងក្នុងច្បាប់ការងារ។ ទាំងនេះសបញ្ចាក់ថា ឈឹម ស៊ីថរ ខ្វះការយល់ដឹងអំពី បញ្ហាច្បាប់យ៉ាងខ្លាំងដែលនាំដល់ការធ្វើសកម្មភាពបំពានច្បាប់បែបនេះ។
សរុបទៅ សកម្មភាពរបស់ ឈឹម ស៊ីថរ និងគូកនគឺជាការសម្តែងឈុតឆាកទឹកភ្នែកក្រពើសុទ្ធសាធ។ អ្វីដែលពួកគេបានលើកឡើងគឺជាការបំភ្លៃ និងបំប៉ោង ឬប្រឌិតដើម្បីទាក់ទាញការអាណិតអាសូរផងនិងក្នុងចេតនាទម្លាក់កំហុសដោយអសុទ្ធចិត្តមកលើអាជ្ញាធររដ្ឋាភិបាលផង។ នេះជាសកម្មភាពខុសច្បាប់យ៉ាងពិតប្រាកដដែលសមត្ថកិច្ចគួរតែ
ពិចារណាចាត់ការតាមនីតិវិធី។ ទោះយ៉ាងណា សកម្មភាពបែប នេះពិតជាមិនទទួលបាននូវការគាំទ្រពីមហាជនឡើយពីព្រោះមហាជនសុទ្ធតែបានយល់ច្បាស់ណាស់អំពីល្បិចចិញ្ចឹមទំនាស់និងការសំដែងឈុតឆាកទឹកភ្នែកក្រពើដែលបង្កប់ដោយឧបាយកលនយោបាយទុច្ចរិតនេះ។
ដោយ :អ្នកនយោបាយតុកាហ្វេ






ផ្សាយបន្តផ្ទាល់៖ អបអរសាទរ ខួបលើកទី៤៥ ទិវានៃការចងចាំដំណើរឆ្ពោះទៅរកការផ្តួលរំលំ របបប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត (២០ មិថុនា ១៩៧៧ – ២០ មិថុនា ២០២២) និងពិធីសម្ពោធសមិទ្ធផលនានា នៅតំបន់ប្រវត្តិសាស្រ្តយោធាតេជោកោះថ្ម X16

សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និង ឯកឧត្តម Pham Minh Chinh នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម បានអញ្ជើញប្រារព្ធខួប៤៥ឆ្នាំ នៃដំណើរតស៊ូរំដោះជាតិ នៅព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាម ក្នុងខេត្តត្បូងឃ្មុំ នៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ៦រោច ខែជេស្ឋ ឆ្នាំខាល ចត្វាស័ក ព.ស. ២៥៦៦ ត្រូវនឹង ថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ ។

   

 គួររំលឹកថា នៅថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ នេះគឺជាខួបគម្រប់ ៤៥ឆ្នាំ នៃដំណើរតស៊ូឆ្ពោះទៅរកការរំដោះជាតិរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន និងយុទ្ធមិត្ត ដើម្បីរំដោះជាតិ និងប្រជាជនកម្ពុជាចេញពីការកាប់សម្លាប់របស់ខ្មែរក្រហម។ ថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៧៧ ជាពេលដែលសមមិត្ត ហ៊ុន សែន ក្នុងវ័យ ២៥ឆ្នាំ រួមនឹងយុទ្ធមិត្តដ៏ស្ម័គ្រស្មោះ ៤រូបផ្សេងទៀត បានសម្រេចចិត្តក្នុងស្ថានភាពដ៏តាន់តឹងបំផុតលាចាកទឹកដី លាចាកឧត្តមភរិយា និងកូនក្នុងផ្ទៃជាទីស្រឡាញ់ធ្វើដំណើរជ្រែកស្បៃរាត្រីឆ្លងកាត់ព្រំដែនទាំងគ្រោះថ្នាក់បំផុត ឆ្ពោះទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាម ដើម្បីស្វែងរកគាំទ្រក្នុងការរំដោះជាតិ និងប្រជាជនកម្ពុជា ចេញពីក្រញាំបិសាចដ៏សែនឃោរឃៅ ប៉ុលពត។ ផ្តើមចេញពីដំណើរតស៊ូជាមួយទឹកចិត្តដ៏មុះមុតនោះហើយ ទើបនាំឱ្យមានការរំដោះប្រទេសជាតិ និងប្រជាជនកម្ពុជា ចេញពីរបបវាលពីឃាត ប៉ុល ពត នៅថ្ងៃទី០៧ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ ហើយឈានឆ្ពោះទៅរកការបិទបញ្ចប់ភ្លើងសង្គ្រាម បិទបញ្ចប់ការបែកបាក់ជាតិ នាំមកនូវការបង្រួបបង្រួមជាតិ ឯកភាពជាតិ និងការកសាងអភិវឌ្ឍប្រទេសឱ្យរីកចម្រើនដូចពេលបច្ចុប្បន្ន។

ដើម្បីរំលឹកដល់ស្លាកស្នាមប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏មានគុណតម្លៃសម្រាប់ជាតិ និងប្រជាជន និងដើម្បីគាសរំលើងឱ្យឃើញនូវវីរភាពរបស់កុលបុត្រខ្មែរក្នុងការតស៊ូដើម្បីជាតិ និងប្រជាជនសម្រាប់កុលបុត្រខ្មែរជំនាន់ក្រោយនោះ នៅឆ្នាំ២០១៧ ដែលជាខួប ៤០ឆ្នាំនៃការចេញតស៊ូនេះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន រួមនឹងយុទ្ធមិត្តដែលនៅមានជីវិត បានធ្វើដំណើររួមគ្នាទៅកាន់គ្រប់ចំណុចក្នុងដំណាក់កាលតស៊ូនោះ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៧នោះមក ក្រសួងការពារជាតិ ក៏បានទទួលភារកិច្ចរៀបចំប្រារព្ធពិធីមួយនេះជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ បន្ថែមពីលើនោះ ក៏មានការរៀបចំសាងសង់នូវសំណង់នានា នៅលើតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រមួយនេះផងដែរ ដើម្បីតម្កល់ទុកជាមរតកដល់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។

បច្ចុប្បន្ននេះ នៅតំបន់ស្លាកស្នាមប្រវត្តិសាស្ត្រមួយនេះ ក៏មានការសាងសង់នូវសំណង់មួយចំនួនរួចរាល់ហើយដូចជា សាលាដំណាក់, វេទិកាប្រារព្ធពិធី, ស្រះទឹក, បន្ទប់អនាម័យ, ទីលានបាល់ទាត់, ប្រព័ន្ធរំដោះទឹក ចាក់ដីបំពេញ, បំពាក់អំពូលអគ្គិសនីបំភ្លឺជាដើម ហើយលទ្ធផលទាំងអស់នេះនឹងត្រូវសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការនាថ្ងៃស្អែកនេះផងដែរ។