Friday, September 03, 2021

សុន្ទរកថា សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ថ្លែងក្នុងវេទិកាអភិវឌ្ឍន៍ថាមពលកាបូនទាប ថៃយាន ឆ្នាំ ២០២១ ក្រោមមូលបទ «ថាមពល អាកាសធាតុ បរិស្ថាន» រាជធានីភ្នំពេញ តាមរយៈការថតវីដេអូទុកជាមុន, ថ្ងៃទី ០៣ កញ្ញា ២០២១

សុន្ទរកថា សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា

ថ្លែងក្នុងវេទិកាអភិវឌ្ឍន៍ថាមពលកាបូនទាប ថៃយាន ឆ្នាំ ២០២១ ក្រោមមូលបទ «ថាមពល អាកាសធាតុ បរិស្ថាន»

រាជធានីភ្នំពេញ តាមរយៈការថតវីដេអូទុកជាមុន, ថ្ងៃទី ០៣ កញ្ញា ២០២១


ឯកឧត្តម លី ខឺឈាង (Li Keqiang) នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន;

ឯកឧត្តម, លោកជំទាវ ប្រមុខរដ្ឋ និងប្រមុខរដ្ឋាភិបាល;

ឯកឧត្តម, លោកជំទាវ, លោក, លោកស្រី;

ជាបឋម, ខ្ញុំសូមសម្តែងនូវសេចក្តីរីករាយ និងត្រេកអរយ៉ាងក្រៃលែង ដោយបានចូលរួមថ្លែងសុន្ទរកថាតាមប្រព័ន្ធវីដេអូ និងសូមកោតសរសើរ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះសាធារណរដ្ឋប្រជា-មានិតចិន ដែលបានរៀបចំ វេទិកាអភិវឌ្ឍន៍ថាមពលកាបូនទាប ថៃយាន ឆ្នាំ ២០២១ ក្រោមមូលបទ «ថាមពល អាកាសធាតុ បរិស្ថាន» ដ៏មានសារៈសំខាន់នេះឡើង ។

ក្នុងបរិការណ៍ដែលពិភពលោកទាំងមូល បាននិងកំពុងប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩, ការរៀបចំវេទិកានេះ គឺជាការក្រើនរំលឹកកុំឱ្យយើងទាំងអស់គ្នា បំភ្លេចចោលនូវបញ្ហាថាមពល, អាកាសធាតុ និងបរិស្ថាន ដែលទាមទារឱ្យបន្តមានការយកចិត្តទុកដាក់ និងការទទួលខុសត្រូវ តាមរយៈការគិតគូរជាប់ជានិច្ច ក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយសកលរួម ។ ក្នុងបរិការណ៍ដែលបណ្តាប្រទេសជាច្រើន បាននិងកំពុងគិតគូររៀបចំផែនការស្តារសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ, ការរៀបចំវេទិកានេះ នឹងបង្កើតជាកាលានុវត្តភាពដ៏ល្អមួយ ក្នុងការជំរុញសម្ទុះនៃការអភិវឌ្ឍថាមពលកាបូនទាប សំដៅដោះស្រាយបញ្ហាថាមពល, អាកាសធាតុ និងបរិស្ថាន និងឈានទៅសម្រេចបាននូវគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព និងគោលដៅនៃកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ស្ដីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ។

ជាការពិត, បញ្ហាថាមពល, អាកាសធាតុ និងបរិស្ថាន ជាពិសេសការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ នៅតែជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ចម្បង និងក្ដៅគគុក សម្រាប់មនុស្សជាតិទាំងមូល ដែលបន្តគំរាមកំហែងដល់សុខភាពមនុស្ស, សន្តិសុខស្បៀង, ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសង្គម-សេដ្ឋកិច្ច និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី   ជារួម ជាពិសេសតាមរយៈការបង្កនូវគ្រោះធម្មជាតិ ដូចជាគ្រោះទឹកជំនន់ និងភ្លើងឆេះព្រៃ ជាដើម ។ ការណ៍នេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញពីភាពចាំបាច់នៃ «ការធ្វើបដិវត្តថាមពល ឱ្យបានលឿន និងប្រកប ដោយយុត្តិធម៌ និងសមធម៌ ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរ​ពីការផលិត និងប្រើប្រាស់ថាមពលដែលបញ្ចេញកាបូនច្រើនទៅក្នុងបរិយាកាស ឆ្ពោះទៅការផលិត និងប្រើប្រាស់ថាមពលស្អាត, អាចកកើតឡើងវិញ និងមានប្រសិទ្ធភាពជាងមុន» ។ ជាមួយគ្នានេះ, ការអភិវឌ្ឍថាមពលកាបូនទាប ដូចជាបច្ចេកវិទ្យាធ្យូងថ្មស្អាត ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាស្តុកទុកកាបូន ការប្រើបច្ចេកវិទ្យាផលិតអ៊ីដ្រូហ្សែនពីធ្យូងថ្ម ជាដើម នឹងក្លាយជាវិធីសាស្ត្រដ៏ចាំបាច់ក្នុងការប្រយុទ្ធនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំ ។

ឯកឧត្តម, លោកជំទាវ, លោក, លោកស្រី!

ថ្វីត្បិតតែកម្ពុជាជាប្រទេស ដែលមានកម្រិតនៃការអភិវឌ្ឍទាប, រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមានការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ និងកំណត់យកបញ្ហាថាមពល, អាកាសធាតុ និងបរិស្ថាន ជារបៀបវារៈគោលនយោបាយដ៏សំខាន់ និងសម្រាប់រយៈពេលវែង ក្រោមអភិក្រម “ជាបញ្ហារួម ប៉ុន្តែការអនុវត្តផ្សេងៗគ្នាទៅតាមការទទួលខុសត្រូវ និងសមត្ថភាពរៀងៗខ្លួន” ។ ជាក់ស្តែង, កាលពីថ្ងៃទី ៣១ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០២០, កម្ពុជាបានដាក់ជូនលេខាធិការដ្ឋាននៃអនុសញ្ញាក្របខណ្ឌសហប្រជាជាតិ ស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ នូវរបាយការណ៍បច្ចុប្បន្នភាព​នៃការចូលរួមចំណែករបស់ជាតិ ដោយបានកំណត់គោលដៅកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ឱ្យបាន​ប្រមាណ ៦៤,៦ លានតោន សមមូលឧស្ម័ន កាបូនិក ត្រឹមឆ្នាំ ២០៣០ នៅក្នុងវិស័យព្រៃឈើ, ថាមពល, ឧស្សាហកម្ម, កសិកម្ម និងការគ្រប់គ្រងសំណល់ ។  បន្ថែមលើនេះ, កម្ពុជាក៏បាននិងកំពុងខិតខំរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្ររយៈពេលវែង ប្រកបដោយអព្យាក្រឹតភាពកាបូន ដោយរំពឹងថានឹងចប់សព្វគ្រប់នៅចុងឆ្នាំ ២០២១ នេះ ។

ការដោះស្រាយបញ្ហាថាមពល, អាកាសធាតុ និងបរិស្ថាន គឺជាកិច្ចការដ៏លំបាកមួយ ដែលទាមទារឱ្យមានការចូលរួម ប្រកបដោយស្មារតីទទួលខុសត្រូវ និងការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ ពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ។ ក្នុងន័យនេះ, ខ្ញុំសូមអំពាវនាវឱ្យមានការពង្រឹងកិច្ចសន្ទនា និងកិច្ចសហ-ប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិរវាងគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ក្នុងគោលបំណងបង្កើតឱ្យបាននូវអនាគតបៃតងរួមគ្នាមួយ ប្រកបដោយចីរភាព ដោយមិនទុកនរណាម្នាក់ចោលនោះឡើយ ។ ខ្ញុំក៏សូមអំពាវនាវផងដែរ ឱ្យមានការប្តេជ្ញាចិត្តផ្នែកនយោបាយ ក្នុងការចូលរួមឱ្យអស់លទ្ធភាពពីគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់ នៅតាមដំណាក់កាលនៃការអភិវឌ្ឍប្រទេសនីមួយៗរបស់ខ្លួន ក្នុងការជំរុញកំណើនបៃតង, ការកាត់បន្ថយការបញ្ចេញកាបូន និងការធានាឱ្យប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប ទទួលបាននូវថាមពលនិរន្តរភាព ក្នុងតម្លៃសមរម្យ និងមានការបញ្ចេញកាបូនទាប ។ ជាមួយគ្នានេះ, ខ្ញុំក៏សូមលើកទឹកចិត្តឱ្យមានការជួយគ្នាទៅវិញទៅមក ប្រកបដោយស្មារតីសាមគ្គីភាព ជាពិសេសតាមរយៈការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា និងការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទាន ជាពិសេសទៅដល់បណ្តាប្រទេសដែលមានធនធានទាប ។

ទន្ទឹមនេះ, កម្ពុជាក៏បានកត់សម្គាល់ដោយយកចិត្តទុកដាក់ផងដែរ នូវគំនិតផ្តួចផ្តើមបង្កើតផែនការពាណិជ្ជកម្មទីផ្សារជួញដូរកាបូននៅក្នុងប្រទេសចិន ។ ប្រទេសកម្ពុជាទទួលបានជោគជ័យក្នុងការចូលរួមទីផ្សារកាបូនស្ម័គ្រចិត្ត ក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំកន្លងទៅនេះ ហើយកម្ពុជាកំពុងរៀបចំការងារមួយចំនួនបន្ថែមទៀត នៅក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ។ កម្ពុជាចាត់ទុកឥណទាន​កាបូនជាប្រភពធនធានហិរញ្ញប្បទាន ប្រកបដោយចីរភាពដ៏សំខាន់មួយ សម្រាប់សកម្មភាពកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ ហើយកម្ពុជាបើកចំហទទួលការចូលរួមនូវក្នុងភាពជាដៃគូជាមួយបណ្តាប្រទេស និងវិស័យឯកជននានា ដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍ ។

ជាទីបញ្ចប់, ខ្ញុំសូមជូនពរឱ្យវេទិកានេះប្រព្រឹត្តទៅ ប្រកបដោយភាពជោគជ័យ និងសូមជូនពរឱ្យឯកឧត្តម, លោកជំទាវ, លោក, លោកស្រី មានសុខភាពល្អបរិបូរណ៍ និងទទួលបានជោគជ័យចំពោះគ្រប់ភារកិច្ច ៕

សូមអរគុណ!


Thursday, September 02, 2021

វិភាគអន្តរជាតិ៖ តើចលនាតស៊ូ Panjshir អាចផ្ដួលរំលំរបបតាលីបង់សាជាថ្មី បានឬទេ?

 (កាប៊ុល)៖ ការវាយប្រយុទ្ធគ្នាទ្រង់ទ្រាយធំរវាងក្រុមតាលីបង់ និងចលនាតស៊ូប្រឆាំងតាលីបង់មានមូលដ្ឋាននៅឯតំបន់ជ្រលងភ្នំប៉ាន់សៀរ (Panjshir) នៃខេត្ត Panjshir ប្រទេសអាហ្វហ្កានីស្ថាន បានចាប់ផ្ដើមផ្ទុះឡើងហើយ បន្ទាប់ពីកិច្ចចរចារវាងភាគីទាំង២ ដោះស្រាយការខ្វែងគំនិតគ្នាទទួលបរាជ័យ។ ចលនាតស៊ូប្រឆាំងតាលីបង់ បានអះអាងថាក្រុមអ្នកប្រយុទ្ធតាលីបង់ ១៥០នាក់ត្រូវបានសម្លាប់, ២០០នាក់រងរបួស និង៣៥នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ហើយក្បួនរថយន្ដចំនួន ២ និងអាវុធធុនធ្ងន់ចំនួន២ ក៏ត្រូវបានបំផ្លាញផងដែរ។



ប៉ុន្តែ ក្រុមមន្ត្រីតាលីបង់ លោក មហាំម៉ាត់ ចាឡាល់ (Muhammad Jalal) បានឱ្យដឹងនៅលើ Twitter ថាក្រុមអ្នកប្រយុទ្ធរបស់ខ្លួនបានវាយដណ្ដើមកាន់កាប់តំបន់សំខាន់ៗ ជាច្រើនកន្លែងនៃជ្រលងភ្នំប៉ាន់សៀរ។ ក្រោយការដួលរលំរដ្ឋធានីកាប៊ុលកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែសីហាមក អាហ្វហ្កានីស្ថានបានធ្លាក់ចូលទៅក្រោមការគ្រប់គ្រងសាជាថ្មីរបស់ ក្រុមតាលីបង់ តែពួកគេមិនទាន់អាចគ្រប់ទឹកដីបានទាំងស្រុងនៅឡើយទេ ដោយនៅសល់ខេត្ត Panjshir តែមួយគត់ដែលនៅតែមិនព្រមចុះញម។

Panjshir គឺជាខេត្តមួយស្ថិតនៅចម្ងាយ ១៥០គីឡូម៉ែត្រពីភាគខាងជើងទីក្រុងកាប៊ុល ហើយក្នុងខេត្តមួយនេះមានមូលដ្ឋានដ៏រ៉ឹងមាំមួយរបស់ចលនាតស៊ូប្រឆាំងតាលីបង់ នោះគឺតំបន់ជ្រលងភ្នំ Panjshir ដែលកំពុងស្ថិតក្រោមការដឹកនាំដោយលោក អះម៉ាត់ ម៉ាស់ស៊ូដ (Ahmad Massoud) ជាកូនប្រុសនៃអតីតវីរៈបុរសចលនាប្រឆាំងតាលីបង់លោក អះម៉ាត់ សាស់ ម៉ាស់ស៊ូដ (Ahmad Shah Massoud) ដែលត្រូវបានក្រុមអាល់កៃដាលួចធ្វើឃាតកាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០១។ក្រៅតែលោក Massoud អតីតអនុប្រធានាធិបតីអាហ្វហ្កានីស្ថាន លោក អំារុល សាឡេះ (Amrullah Saleh) ក៏បានចូលរួមនៅក្នុងចលនាប្រឆាំងនឹងក្រុមតាលីបង់នេះដែរ ហើយថែមទាំងបានប្រកាសតែងតាំងខ្លួនឯងជាប្រធានាធិបតីបណ្ដោះអាសន្នទៀតផង។ 

ត្រឡប់ទៅរកអតីតកាលពីឆ្នាំ២០០១ ដោយមានការគាំទ្រពីសហរដ្ឋអាមេរិក ចលនាតស៊ូក្នុងតំបន់ជ្រលងភ្នំ Panjshir ដែលគេស្គាល់ថា «បក្សសម្ព័ន្ធភាគខាងជើង» ហើយ ដែលបច្ចុប្បន្នមានឈ្មោះថ្មីថា «រណសិរ្សតស៊ូជាតិអាហ្វហ្កានីស្ថាន» បានវាយផ្ដួលរំលំរបបដឹកនាំតាលីបង់នៅពេលនោះ។ តែ២០មុន និង២០ឆ្នាំក្រោយ ត្រូវបានអ្នកជំនាញ ខ្លះដូចជា លោក អាស់ហ្វាន់យ៉ា មៀរ (Asfandyar Mir) ជាអ្នកវិភាគលើតំបន់អាស៊ីខាងត្បូងមកពីសាកលវិទ្យាល័យ Stanford យល់ថា វាមិនដូចគ្នាទេ ដ្បិតតាលីបង់សព្វថ្ងៃ ត្រូវបានគេមើលឃើញថា មានអំណាច និងឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងកាលពីឆ្នាំ២០០១។ បើតាមលោក Asfandyar ចលតស៊ូប្រឆាំងតាលីបង់កំពុងគ្រប់គ្រងតំបន់ជាច្រើននៅទូទាំង ខេត្ត Panjshir តែមិនមែនមានន័យថា គ្រប់តំបន់ទាំងនេះសុទ្ធតែមានការប្ដេជ្ញាចិត្តតស៊ូពេញទំហឹងប្រឆាំងតាលីបង់ ដូចជាចលនាតស៊ូក្នុងតំបន់ជ្រលងភ្នំ Panjshir នោះឡើយ។

យល់ឃើញស្រដៀងគ្នាទៅនឹងលោក Asfandyar ដែរ លោក អ៉ីប្រាហ៊ីម បាហ៊ីស (Ibraheem Bahiss) ជាអ្នកជំនាញម្នាក់មកពីអង្គការ International Crisis Group បាននិយាយថាបច្ចុប្បន្ន ក្រុមតាលីបង់បានបង្កើតមូលដ្ឋានយ៉ាងរឹងមាំនៅទូទាំងខេត្តភាគខាងជើងនៃប្រទេសអាហ្វហ្កានីស្ថាន ស្របពេលចលនាតស៊ូនៅតំបន់ជ្រលងភ្នំ Panjshir មិនមានសព្វាវុធគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីតតាំងរយៈពេលវែងជាមួយសត្រូវដ៏ធំដូចជាតាលីបង់នោះទេ។ បើតាមប្រភពពីចារកម្មអាមេរិកដែលទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ទទួលបាន ក្រុមតាលីបង់បានរឹបអូសបរិក្ខាយោធាជាច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដែលសហរដ្ឋអាមេរិកផ្ដល់ឱ្យអតីតរដ្ឋាភិបាលអាហ្វហ្កានីស្ថាន ក្នុងនោះរួមមានទាំងរថពាសដែក ច្រើនជាង ២,០០០គ្រឿង និងយន្ដហោះរួមទាំងឧទ្ធម្ភាគចក្រ ៤០គ្រឿង។

លោក Massoud ផ្ទាល់ក៏ធ្លាប់បានទទួលស្គាល់ដែរថាកងកម្លាំងយោធារបស់លោកមិនមានបរិក្ខាយោធាគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីប្រឆាំងនឹងតាលីបង់នោះទេ លុះត្រាតែ សហរដ្ឋអាមេរិក និងលោកខាងលិចយល់ព្រមផ្ដល់អាវុធ និងជំនួយនានាដល់ពួកគេ។ ប៉ុន្តែ នៅពេលត្រូវបានអ្នកសារព័ត៌មានសាកសួរថាតើសហរដ្ឋអាមេរិកបានទាក់ទង ទៅកាន់លោក Massoud ឬ Saleh ដែរឬទេ? ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកមិនបានឆ្លើយតបអ្វីនោះទេ ខណៈទាំងអាមេរិក រួមទាំងសម្ព័ន្ធមិត្តលោកខាងលិចសុទ្ធតែកំពុង រង់ចាំមើលដូចគ្នាថាតើស្ថានការណ៍នៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន ក្រោមការដឹកនាំរបស់ក្រុមតាលីបង់នឹងទៅជាយ៉ាងណា?

យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្វីដែលគេអាចដឹងបាននោះគឺនៅក្នុងសុន្ទរកថាទៅកាន់ប្រជាជាតិអាមេរិកកាលពីថ្ងៃពុធ ទី០១ ខែកញ្ញានេះ លោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក ចូ បៃដិន បាន បញ្ជាក់ថាវាដល់ពេលហើយដែលសហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបិទបញ្ចប់ និងបញ្ឈប់ការចូលរួមក្នុងសង្រ្គាមរុំារ៉ៃដូចជានៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន។ ក្នុងអត្ថន័យនេះមើលទៅ អាមេរិកទំនងជា នឹងមិនលូកដៃជួយក្រុមចលនាតស៊ូប្រឆាំងនឹងតាលីបង់ក្នុងពេលភ្លាមៗនោះទេ ដ្បិតនៅពេលនេះទោះជាមិនបានទទួលស្គាល់ក្រុមតាលីបង់ក៏ដោយ តែគេមើលឃើញថាទាំង អាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តបានទទួលស្គាល់ការពិតមួយ នោះគឺអាហ្វហ្កានីស្ថានកំពុងស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់តាលីបង់ ហើយទោះចង់ ឬមិនចង់ទៅថ្ងៃក្រោយ ពួកគេ អាចនឹងត្រូវធ្វើការជាមួយក្រុមតាលីបង់ ដើម្បីកម្ចាត់ក្រុមភេរវករ ដូចជាពួក ISIS-K ដែលជាសត្រូវរួមរបស់អាមេរិក និងតាលីបង់។

ជាក់ស្ដែង ថ្លែងនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃពុធ ទី០១ ខែកញ្ញានេះ នាយសេនាធិការចម្រុះកងទ័ពអាមេរិក លោកឧត្ដមសេនីយ៍ Mark Milley បាននិយាយថា វាអាចទៅរួចថាសហរដ្ឋអាមេរិកអាចនឹងត្រូវសហការជាមួយក្រុមតាលីបង់ នៅពេលអនាគត ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងក្រុមភេរវករនៅក្នុងប្រទេសអាហ្វហា្កនីស្ថាន។ «យើងមិន អាចដឹងឡើយថាអនាគតរបស់ក្រុមតាលីបង់នឹងទៅជាយ៉ាងណា...ប៉ុន្តែខ្ញុំអាចប្រាប់អ្នកដោយផ្អែកលើបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួនបានថាពួកគេធ្លាប់ជាក្រុមដ៏ឃោរឃៅកាលពី

អតីតកាល ហើយថាតើពួកគេនឹងផ្លាស់ប្ដូរដែរឬយ៉ាងណា មានតែត្រូវរង់ចាំមើលសិន»។ នេះជាការគូសបញ្ជាក់របស់លោក Mark Milley។

ម្យ៉ាងវិញទៀត ក្រៅតែពីជម្រើសយោធា តាលីបង់មានសន្លឹកបៀរដ៏សំខាន់មួយក្នុងដៃ នោះគឺការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី ដែលបានឈានចូលដល់ដំណាក់កាលចុងក្រោយ ហើយ អាចនឹងត្រូវបានប្រកាសជាផ្លូវការឆាប់ៗនេះ។ ពិតមែនទៅ ជោគជ័យក្នុងការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី វាអាចនឹងកំណត់ពីជោគវាសនារបស់តាលីបង់ផង និងក្រុមចលនាប្រឆាំង តាលីបង់ផង។ ពីព្រោះថាប្រសិនបើតាលីបង់អាចបង្កើតរដ្ឋាភិបាលមួយដែលមានភាពចម្រុះមានសមាសភាពចូលរួមដូចជាអតីតប្រធានាធិបតីអាហ្វហ្កានីស្ថាន លោក Hamid Karzai និងលោក Abdullah Abdullah ដែលជាដៃគូអតីតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះអាហ្វហ្កានីស្ថានរបស់លោក អាសា្រហ្វ ហា្កនីតាមការសន្យាមែន នោះវាអាចនឹងជួយកាត់ផ្ដាច់

ការគាំទ្របានមួយភាគធំ ចំពោះចលនាតស៊ូប្រឆាំងតាលីបង់ រីឯអាមេរិក ឬលោកខាងលិចក៏អាចនឹងមើលលើតាលីបង់ ធ្ងន់ជាងចលនាតស៊ូនេះផងដែរ។

តែផ្ទុយទៅវិញបើតាលីបង់ ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើអតីតមន្ត្រីអាហ្វហ្កានីស្ថាន នោះចលនាប្រឆាំងតាលីបង់អាចនឹងប្រមូលបានគាំទ្រកាន់តែច្រើនតាមហ្នឹងដែរ។ ដូច្នេះអំណេះ តទៅ អ្វីៗត្រូវមើលលើថាតើតាលីបង់ខ្លួនឯងអាចគោរពតាមពាក្យសន្យារបស់ខ្លួនបាន ដែរឬទេ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រោយឡើងកាន់អំណាចជាថ្មីនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន ក្រុមតាលីបង់បានសន្យាថានឹងគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងសិទ្ធិស្ត្រី ហើយចង់មានទំនាក់ទំនងការទូតដ៏ល្អជាមួយ ប្រទេសដទៃនៅជុំវិញពិភពលោក។ ពាក្យសន្យានេះបានបង្កភាពភ្ញាក់ផ្អើលដល់បណ្ដាប្រទេសលោកខាងលិច តែពួកគេនៅតែមិនទាន់ជឿជាក់លើក្រុមតាលីបង់នោះទេ ដោយចង់ឃើញការអនុវត្តសកម្មភាពជាក់ស្ដែង ជាជាងនិយាយឱ្យរួចតែពីមាត់ មុននឹងពួកគេត្រូវសម្រេចចិត្តថាតើត្រូវសហការ ឬទទួលស្គាល់រដ្ឋាភិបាលតាលីបង់ ដែរឬក៏យ៉ាងណា៕

ប្រភព៖ Foreign Policy (ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី០២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១)

ដោយ៖ Fresh News

សារលិខិត សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្នុងឱកាសប្រារព្ធទិវាអក្ខរកម្មជាតិ ៨ កញ្ញា ២០២១

 

 

Wednesday, September 01, 2021

វិភាគអន្តរជាតិ៖ តើវិបត្តិអាហ្វហ្កានីស្ថាន នឹងបិទបញ្ចប់តួនាទីជាបងធំ NATO របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ឬ?

(វ៉ាស៊ីនតោន)៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ចូ បៃដិន នៅថ្ងៃអង្គារ ទី៣១ ខែសីហានេះបានចេញមុខការពារយ៉ាងពេញទំហឹងចំពោះការសម្រេចចិត្តរបស់លោក ក្នុងការដកកងទ័ពអាមេរិកចេញពីអាហ្វហ្កានីស្ថាន។ លោក បៃដិន បានហៅការសម្រេចចិត្តរបស់លោកផ្ទាល់ថាជា «ជម្រើសដ៏ឆ្លាតវៃ និងល្អបំផុត» សម្រាប់អាមេរិក ដ្បិតដល់ពេលហើយដែលអាមេរិកត្រូវតែបញ្ចប់ការចូលរួមក្នុងសង្រ្គាមរុំារ៉ៃដូចជាសង្រ្គាមអាហ្វហ្កានីស្ថាន។



ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០១ សហរដ្ឋអាមេរិក និង NATO រួមទាំងប្រទេសជាដៃគូបានលូកដៃចូលក្នុងសង្រ្គាមអាហ្វហ្កានីស្ថាន ដោយពួកគេបានពលីជីវិតកងទ័ពច្រើនជាង ៣,៥០០នាក់់។ ដូច្នេះសង្រ្គាម ២០ឆ្នាំនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន មិនមែនជាសង្រ្គាមរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកតែម្នាក់ឯងនោះទេ តែវាក៏ជាសង្រ្គាមរបស់បក្សសម្ព័ន្ធយោធា NATO ផងដែរ។ ភាពចលាចល និងការដួលរលំរដ្ឋាភិបាលអាហ្វហ្កានីស្ថានក្រោមដៃក្រុមតាលីបង់ ដែលបង្កឡើងដោយការដកកងទ័ពយ៉ាងតក់ក្រហល់របស់
លោក ចូ បៃដិន បាន និងកំពុងបង្កឱ្យមានការចោទសួរពីអនាគតនៃទំនាក់ទំនងរវាង NATO-អាមេរិក នឹងទៅជាយ៉ាងណា? ហើយថាតើការដួលរលំអាហ្វហ្កានីស្ថាន នឹងបំផ្លាញដល់ភាពជាមេដឹកនាំពិភពលោករបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ឬក៏តំណែងជាបងធំរបស់ NATO ដែរ ឬទេ?

*ចូលទាំងអស់គ្នា, ចេញវិញទាំងអស់គ្នា

នៅពេលប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ចូ បៃដិនប្រកាសកាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២១នេះពីផែនការដកកងទ័ពចេញពីអាហ្វហ្កានីស្ថានឱ្យបានមុនថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១ ហើយក្រោយមកបែរជាប្ដូរចិត្តដកឱ្យបានមុនថ្ងៃទី៣១ ខែសីហានេះវិញ វាបានធ្វើឱ្យប្រទេសអឺរ៉ុបជាច្រើនមានអារម្មណ៍ថាផែនការនេះត្រូវបានសម្រេច រួចទៅហើយ ហើយពួកគេមានតែត្រូវធ្វើតាមអាមេរិកតែប៉ុណ្ណោះ។ ពិតមែនទៅ ការសម្រេចចិត្តដកកងទ័ពអាមេរិកចេញពីអាហ្វហ្កានីស្ថាន ត្រូវបានត្រួសត្រាយផ្លូវ ដោយអតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលបានបញ្ជូនមន្ត្រីរបស់លោកឱ្យទៅជួបចរចាជាមួយក្រុមតាលីបង់ ក្នុងទីក្រុងដូហា ប្រទេសកាតា 
ជាច្រើនលើក រហូតដល់សម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព។

លោក ត្រាំ មិនបានពិគ្រោះយោបល់ដិតដល់ជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្ត NATO នោះទេ ដោយគ្រាន់តែជូនដំណឹងពីការសម្រេចចិត្តនេះតែប៉ុណ្ណោះដែលនេះបានបំផ្លាញដល់ គោលការណ៍ «ចូលទាំងអស់គ្នា ចេញវិញទាំងអស់គ្នា» របស់ NATO ហើយបានធ្វើឱ្យអឺរ៉ុប គ្មានជម្រើសអ្វីផ្សេងក្រៅតែពីចាកចេញតាមសហរដ្ឋអាមេរិក។ បណ្ដា ប្រទេសអឺរ៉ុបមានការព្រួយបារម្ភជាខ្លាំងចំពោះការដកកងទ័ពយ៉ាងកត់ក្រហល់ចេញពីអាហ្វហ្កានីស្ថាន ដោយពួកគេខ្លាចក្រែងថាវាអាចនឹងបង្កអស្ថិរភាព និងផល ប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដល់ផលប្រយោជន៍សន្តិសុខជាតិ ជាពិសេសបញ្ហាជនភៀសខ្លួន រួមទាំងភេរវកម្មតែម្ដង។ តែទាំងលោក ត្រាំ និងលោក បៃដិន នៅតែ «តម្កល់ផលប្រយោជន៍អាមេរិកមុនគេ» ជុំវិញការដកកងទ័ពចេញពីអាហ្វហ្កានីស្ថានដែលត្រូវបានគេមើលឃើញថាធ្វើឡើងក្រោមហេតុផលនយោបាយនៅក្នុងស្រុក ជាជាងស្ថានភាពជាក់ស្ដែង។

*ខឹង, អន់ចិត្ត តែមិនអាចអត់សហរដ្ឋអាមេរិក

ភាពចលាចល និងការដួលរលំរបស់រដ្ឋាភិបាលអាហ្វហ្កានីស្ថានក្រោយការដកងទ័ពយ៉ាងតក់ក្រហល់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក បង្កឱ្យមានការជជែកដេញដោលយ៉ាង ផុលផុសនៅក្នុងចំណោមប្រទេសអឺរ៉ុប ពីផលប៉ះពាល់ដល់ទំនុកចិត្តលើ NATO និងសហរដ្ឋអាមេរិក។ អ្នកខ្លះយល់ថាការដួលរលំរបស់អាហ្វហ្កានីស្ថាននឹងបំផ្លាញ អនាគត NATO រីឯអ្នកខ្លះទៀតយល់ថាវាអាចនឹងបិទបញ្ចប់តួនាទីនៃភាពជាមេដឹកនាំពិភពលោករបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ប៉ុន្តែ វាហាក់ដូចជាលឿនពេកចំពោះការគិត បែបនេះ ពីព្រោះថាអ្វីដែលកំពុងកើតឡើងប្រហែលជានឹងមិនអាចបំផ្លាញបាននោះឡើយនូវសម្ព័ន្ធភាព NATO ដែលមានគ្រឹះយ៉ាងរឹងមាំ ឈរលើមាត្រា ៥ របស់ NATO។ មាត្រា ៥ នេះគឺជានិយាយពី «ការការពារជាសមូហភាព ឬ Collective defence» ដែលបានចែងថាការវាយប្រហារលើប្រទេសជាសមាជិកណាមួយ គឺជាការវាយប្រហារលើ NATO ទាំងមូលដែលតម្រូវ NATO ត្រូវតែចាត់វិធានការឆ្លើយតប។

ផ្អែកលើ «ការការពារជាសមូហភាព» នេះ ទោះជាអន់ចិត្ត ឬខឹងនឹងសហរដ្ឋអាមេរិកក៏ដោយ ក៏ប្រទេសអឺរ៉ុបនៅតែមើលឃើញផលប្រយោជន៍ពីមាត្រា ៥ របស់ NATO ដោយពួកគេត្រូវការសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជាច្រើនក្នុងនោះមានទាំងការប្រឈមមុខជាមួយចិន, រុស្ស៊ី, ការងើបឡើងវិញពីវិបត្តិ COVID-19 និងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងភេរវកម្ម រួមទាំងការប្រែប្រួលអាកាធាតុជាដើម។

*តើដល់ពេលអឺរ៉ុបត្រូវរួបរួមគ្នា ឬ?

ការគាំទ្រឱ្យអឺរ៉ុបមានស្វ័យភាពលើសន្តិសុខ និងសមត្ថភាពការពារជាតិដោយខ្លួនឯង មានការកើនឡើងនៅក្នុងចំណោមប្រទេសអឺរ៉ុប។ ជាក់ស្ដែងការស្ទង់មតិមួយ ក្រោយលោក ចូ បៃដិន ជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកបានបង្ហាញថា យ៉ាងហោច ៦០ភាគរយនៃអ្នកដែលត្រូវបានសម្ភាសន៍នៅក្នុងតំបន់អឺរ៉ុប ជឿថាអឺរ៉ុបមិនអាច បន្តពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើសហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីការពារសន្តិសុខជាតិខ្លួនឯងទៀតនោះទេ។ គេចាំបានថានៅក្រោមអាណត្តិលោក ត្រាំ «គំនិតបង្កើតទ័ពអឺរ៉ុប» ក៏ធ្លាប់ ត្រូវបានលើកឡើងផងដែរដោយប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អែមម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ហើយបូករួមទាំងវិបត្តិអាហ្វហ្កានីស្ថានវាអាចនឹងជំរុញឱ្យអឺរ៉ុបកាន់តែចង់បាន ការធ្វើសកម្មភាព ឬធ្វើការសម្រេចចិត្តដោយឯករាជ្យច្រើនជាងមុន។

ប៉ុន្តែ អឺរ៉ុបខ្លួនឯងនៅមានផ្លូវដ៏វែងឆ្ងាយដើម្បីដើរដល់ចំណុចនេះ ខណៈការដួលរលំរបស់អាហ្វហ្កានីស្ថានអាចនឹងក្លាយជាឱកាសមួយក្នុងការស្ដារឡើងវិញ នូវទំនាក់ទំនងរវាងអង់គ្លេស និងសហភាពអឺរ៉ុប ក្រោយតានតឹងនឹងគ្នាអស់ជាច្រើនឆ្នាំដោយសារ Brexit។

គួរបញ្ជាក់ថា ទោះជាវិបត្តិនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន ប្រហែលជានឹងមិនបំផ្លាញដល់សម្ព័ន្ធភាព NATO ឬភាពជាមេដឹកនាំរបស់អាមេរិកក៏ដោយ តែចង់ ឬមិនចង់ វិបត្តិមួយ នេះនឹងបង្ហាញប្រាប់អឺរ៉ុបថា ពាក្យ «America is back» ដែលចេញពីមាត់លោក ចូ បៃដិនមិនទាន់គ្រប់នោះទេ ហើយអំណេះតទៅបណ្ដាប្រទេសអឺរ៉ុបអាចនឹងអនុវត្ត
គោលនយោបាយ ឬធ្វើការសម្រេចចិត្តណាមួយដោយប្រុងប្រយ័ត្នជាងមុន ជាពិសេសនៅពេលដែលបេសកកម្មរបស់ពួកគេត្រូវពឹងផ្អែកលើសហរដ្ឋអាមេរិក៕

ប្រភព៖ CSIS (ថ្ងៃពុធ ទី០១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១)


ដោយ Fresh News

Remark by His Excellency Akak Bandith Sakpheacha Aun Pornmoniroth via Videoconference at the Official Launch of the Business Registration System on Information Technology Platform – Phase II

Remark by His Excellency Akak Bandith Sakpheacha Aun Pornmoniroth Deputy Prime Minister, Minister of Economy and Finance via Videoconference at the Official Launch of the Business Registration System on Information Technology Platform – Phase II

1​ September 2021

សុន្ទរកថាឯកឧត្តមអគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន ថ្លែងតាមប្រព័ន្ធវីដេអូក្នុងពិធីប្រកាសដាក់ដំណើរការជាផ្លូវការ នូវប្រព័ន្ធចុះបញ្ជីអាជីវកម្ម តាមថ្នាលបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន ដំណាក់កាលទី ២

 

សុន្ទរកថាឯកឧត្តមអគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ថ្លែងតាមប្រព័ន្ធវីដេអូក្នុងពិធីប្រកាសដាក់ដំណើរការជាផ្លូវការ នូវប្រព័ន្ធចុះបញ្ជីអាជីវកម្ម តាមថ្នាលបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន ដំណាក់កាលទី ២


ពិធីសំណេះសំណាលសួរសុខទុក្ខជាមួយក្រុមគ្រូពេទ្យ ព្យាបាលជំងឺកូវីដ-១៩ នៅខេត្តព្រះសីហនុ ដែលត្រូវរំសាយទៅកាន់មណ្ឌលសុខភាពវិញ

ព្រះសីហនុ៖ នៅថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១ លោក គួច ចំរើន អភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ បានអញ្ជើញជួបសំណេះសំណាលសួរសុខទុក្ខជាមួយក្រុមគ្រូពេទ្យព្យាបាលជំងឺកូវីដ-១៩ នៅខេត្តព្រះសីហនុ ដែលត្រូវរំសាយទៅកាន់មណ្ឌលសុខភាពវិញ។

លោកអភិបាលខេត្ត មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងនាមក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត គណៈអភិបាលខេត្ត មន្ត្រីរាជការ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ និងប្រជាពលរដ្ឋខេត្តព្រះសីហនុ សូមកោតសរសើរថ្នាក់ដឹកនាំមន្ទីរសុខាភិបាល មន្ត្រីសុខាភិបាល និងក្រុមគ្រូពេទ្យរបស់យើងទាំងអស់ដែលបានចូលរួមប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុនាពេលកន្លងមក។ ដោយឆ្លងកាត់ព្រឹត្តិការណ៍ ក្នុងក្របខណ្ឌទូទាំងខេត្ត ពិសេសក្រុមគ្រូពេទ្យរបស់យើង បានប្រមូលផ្តុំគ្នាបំពេញការងារយ៉ាងសស្រាក់សស្រាំ ក្នុងយុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ-១៩។ ក្រុមគ្រូពេទ្យរបស់យើងបានបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់ ទាំងចំនួនក្រុមគ្រូពេទ្យ និងបណ្តុះបណ្តាលក្រុមជំនាញក្នុងការយកសំណាក ការព្យាបាលអ្នកជំងឺ និងកាត់ផ្តាច់ការចម្លងក្នុងសហគមន៍។

លោកអភិបាលខេត្ត បានបន្តថាក្រោយពីការរំសាយក្រុមគ្រូពេទ្យនឹងទៅបំពេញការងារតាមមណ្ឌលសុខភាពដើមវិញ ម្យ៉ាងទៀតក្រុមគ្រូពេទ្យយើងមានជំនាញបច្ចេកទេសក្នុងការយកសំណាកកូវីដ-១៩ និងការព្យាបាល ដោយសារតែសកម្មភាពជំងឺកូវីដ-១៩ នៅខេត្តព្រះសីហនុមានការថយចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ទើបយើងសម្រេចរំសាយក្រុមគ្រូពេទ្យទៅកាន់មណ្ឌលសុខភាពវិញ។ រដ្ឋបាលខេត្ត នឹងចងចាំគុណតម្លៃក្រុមគ្រូពេទ្យដែលបំពេញការងារនៅសមរភូមិមុខក្នុងការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ នៅខេត្តព្រះសីហនុ និងសូមអរគុណដល់ក្រុមគ្រូពេទ្យដែលបានចូលរួមក្នុងយុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំងជូនមន្ត្រីរាជការ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ប្រជាពលរដ្ឋ កុមារ និងយុវវ័យរបស់យើង ។

ក្នុងឱកាសនោះ អភិបាលខេត្ត ចូលរួមសោកស្តាយចំពោះក្រុមគ្រួសារសពអ្នកគ្រូពេទ្យ អ៊ឺម ស្រីនិ ដែលបានបាត់បង់អាយុជីវិត ក្នុងបុព្វហេតុប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ-១៩  នេះជាការបាត់បង់នូវធនធានមនុស្ស ដែលជាវីរភាពដ៏ល្អប្រពៃក្នុងការចូលរួមជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចជារដ្ឋបាលខេត្ត សូមឱ្យវិញ្ញាណក្ខន្ធអ្នកគ្រូពេទ្យទៅកាន់សុគតិភពកុំបីឃ្លៀងឃ្លាតឡើយ។

ក្នុងឱកាសនោះ អភិបាលខេត្ត ក៏បានឧបត្ថម្ភថវិកាជូនក្រុមគ្រូពេទ្យព្យាបាលជំងឺកូវីដ-១៩ ចំនួន ៦២នាក់ ក្នុងម្នាក់ៗទទួលបានថវិការចំនួន ១.២០០.០០០ រៀល៕