Thursday, December 22, 2022

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ៖ អំពាវនាវដល់ថៅកែទាំងអស់ ប្រើប្រាស់ផ្លូវល្បឿនលឿន នឹងចំណេញដល់ខ្សែរចង្វាក់ផលិតកម្ម

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី ថ្លែងថា មិនទាន់ឃើញមានឡានរថលើផ្លូវល្បឿនទេ ដូច្នេះសូមជំរុញដល់ថៅកែទាំងអស់ ឱ្យអ្នកបើកបរត្រូវបើកលើផ្លូវល្បឿន នឹងនាំឱ្យចំណេញដល់ខ្សែរចង្វាក់ផលិតកម្ម។

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី ថ្លែងបែបនេះ នៅថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ក្នុងឱកាសអញ្ជើញជាអធិបតីសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ផ្លូវលេខ១៤៦ម៉ែត្រ ភ្ជាប់ទៅផ្លូវលេខ១៤៨ ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ។

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ៖ អំពាវនាវដល់ថៅកែទាំងអស់ ប្រើប្រាស់ផ្លូវល្បឿនលឿន នឹងចំណេញដល់ខ្សែរចង្វាក់ផលិតកម្ម

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានថ្លែងបន្ត ថ្វីត្បិតតែមានបុគ្គលិកមួយចំនួនជាអ្នកលួចប្រេងរថយន្តក៏ពិតមែន ក៏ប៉ុន្តែក្នុងនាមថៅកែត្រូវគិតដល់ពេលវេលានៃការដឹកជញ្ជូន និងភាពរហ័សនៃចង្វាក់ផលិតកម្មបានដោះដូរ ទំនិញរហ័ស។ ទន្ទឹមនឹងចំណេញពេលវេលា និងចំណេញខ្សែរចង្វាក់ផលិតកម្ម ថែមទាំងបានធ្វើឱ្យការបើកបរលើផ្លូវល្បឿនលឿនអាចជួយកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ បញ្ចៀសការបើកបរនៅផ្លូវជាតិលេខ ៣ និងផ្លូវជាតិលេខ ៤ ដោយអត្រាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នឹងធ្លាក់ចុះ៕




សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ៖ រាជរដ្ឋាភិបាល គ្រោងកសាងផ្លូវដែកល្បឿនលឿន តភ្ជាប់ពីភ្នំពេញ ទៅកាន់ព្រះសីហនុ

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ថ្លែងថា នៅថ្ងៃអនាគត កម្ពុជា នឹងរៀបចំឲ្យមានផ្លូវដែកល្បឿនលឿនពីរាជធានីភ្នំពេញ មកខេត្តព្រះសីហនុ និងពីភ្នំពេញ ទៅកាន់ខេត្តពោធិ៍សាត់។

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី ថ្លែងបែបនេះ នៅថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ក្នុងឱកាសអញ្ជើញជាអធិបតីសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ផ្លូវលេខ១៤៦ម៉ែត្រ ភ្ជាប់ទៅផ្លូវលេខ១៤៨ ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ។

សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានថ្លែងបន្តថា ផ្លូវដែកបច្ចុប្បន្ន គឺមិនទាន់អាចបម្រើនូវសេចក្តីត្រូវការផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា បានគ្រប់គ្រាន់នៅឡើយទេ ដែលត្រូវការការអភិវឌ្ឍបន្ថែមទៀត។ សម្ដេច បញ្ជាក់បន្ថែមថា ការធ្វើផ្លូវដែកល្បឿនលឿន គឺមិនចំណាយពេលយូរនោះទេដោយសារតែកម្ពុជា មានផ្លូវដែកស្រាប់ នៅពេលបច្ចុប្បន្ន៕





ផ្សាយបន្តផ្ទាល់៖ សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី កម្ពុជា អញ្ជើញជាអធិបតីសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់លេខ១៤៦B តភ្ជាប់ទៅផ្លូវលេខ១៤៨ ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ

 នៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍​ ១៤រោច ខែមិគសិរ ឆ្នាំខាល ចត្វាស័ក ព.ស. ២៥៦៦ ត្រូវនឹង ថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ នេះ សម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នឹងអញ្ជើញជាអធិបតីសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់លេខ១៤៦B តភ្ជាប់ទៅផ្លូវលេខ១៤៨ ក្នុង​ខេត្ត​ព្រះ​សីហនុ។

ផ្លូវដែលត្រូវសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់នៅថ្ងៃស្អែកនេះ គឺតភ្ជាប់រវាងស្រុកព្រៃនប់ ទៅក្រុងព្រះសីហនុ មានប្រវែងសរុបជាង ៤៣គីឡូម៉ែត្រ ត្រូវបានស្ថាបនា និងកែលំអរឡើងវិញរួចរាល់ជាស្ថាពរ ក្រោមកញ្ចប់ថវិកាជាតិប្រមាណ ៧៦លានដុល្លារអាមេរិក។ ផ្លូវជាចំណងដៃថ្មីរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលជូនពលរដ្ឋខេត្តព្រះសីហនុ មានពីរខ្សែតភ្ជាប់គ្នា ដែល១ខ្សែមានឈ្មោះថាផ្លូវលេខ១៤៦B ឬហៅថា វិថីសុវត្ថិភាពសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ទេព វង្ស ចាប់ពីចំណុចបំបែកផ្លូវជាតិលេខ៤ ត្រង់គីឡូម៉ែត្រលេខ ១៧៨+១៦៥ ស្ថិតនៅភូមិវាលធំ ឃុំវាលរេញ ស្រុកព្រៃនប់ ទៅដល់រង្វង់មូលស្ទឹងហាវ ស្ថិតនៅភូមិ១ ឃុំអូរត្រេះ ស្រុកស្ទឹងហាវ។ ១ខ្សែទៀតមានឈ្មោះផ្លូវលេខ១៤៨ ឬហៅថា តីរវិថីសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន (តីរវិថី គឺវិថីស្ថិតនៅបណ្តោយតាមឆ្នេរ) បន្តពីរង្វង់មូលស្ទឹងហាវ ដល់ចំណុចប្រសព្វផ្លូវជាតិលេខ៤ ត្រង់គីឡូម៉ែត្រលេខ ២២៥+៥៥០ កំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ។

ផ្លូវទាំងពីរខ្សែនេះ គឺជាខ្សែផ្លូវវាងក្រុងតភ្ជាប់គ្នា ដ៏មានសក្តានុពល ដោយតភ្ជាប់ពីទីប្រជុំជនទៅជាយក្រុង ទៅកាន់តំបន់ទេសចរណ៍ និងឆ្នេរធម្មជាតិ ព្រមទាំងតភ្ជាប់ជាមួយផ្លូវជាតិលេខ៤ ផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-ក្រុងព្រះសីហនុ និងផ្លូវទាំង ៣៧ខ្សែ នៅក្រុងព្រះសីហនុ ខេត្តព្រះសីហនុផងដែរ។ ផ្លូវនេះគឺដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ដល់ការដឹកជញ្ជូន ការធ្វើដំណើរ និងបម្រើវិស័យទេសចរណ៍ផងដែរ។

Wednesday, December 21, 2022

 វិភាគអន្តរជាតិ៖ តើកូរ៉េខាងត្បូង នឹងធ្វើបែបណា បើមានសង្រ្គាមអាមេរិក និងចិន?


(សេអ៊ូល)៖ សព្វថ្ងៃ ចំណាប់អារម្មណ៍របស់ពិភពលោកកំពុងផ្ដោតលើការប្រឈមមុខដាក់គ្នាខាងភូមិសាស្ត្រនយោបាយរវាង NATO​ និងរុស្ស៉ី ដោយសារសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន។ ប៉ុន្តែ​ សំណុំរឿងក្ដៅមួយទៀត ដែលគេមិនអាចមើលរំលងបាន នោះគឺតំបន់ច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់។ បើតាមក្រុមអ្នកជំនាញ ផ្ទុយពីសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន ជម្លោះប្រដាប់អាវុធ ឬសង្រ្គាមនៅក្នុង តំបន់ច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់អាចនឹងរាលដាលទៅជាសង្រ្គាមទ្រង់ទ្រាយធំក្នុងពេលដ៏ខ្លី។ ក្នុងន័យនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានគេរំពឹងខ្ពស់ថានឹងធ្វើអន្តរាគមន៍យោធាដើម្បីជួយតៃវ៉ាន់ ក្នុងករណីមានការវាយប្រហារពីចិន ហើយដែលនេះអាចនឹងបង្កទៅជាជម្លោះដោយផ្ទាល់រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ ទំហំ ឬទ្រង់ទ្រាយនៃជម្លោះតៃវ៉ាន់ អាចនឹងមានឥទ្ធិពលលើការសម្រេចចិត្តរបស់បណ្ដាប្រទេសដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក​ក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក តួយ៉ាងដូចជា កូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន។ តែថ្វីបើជាសម្ព័ន្ធមិត្តនឹងគ្នាក៏ដោយ ក៏ផលប្រយោជន៍ជាតិ និងការខាតបង់ត្រូវតែបែងចែកឱ្យបានច្បាស់លាស់ នៅពេលធ្វើការសម្រេចចិត្តចូលរួម ឬពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះ ឬសង្រ្គាម។ តាំងតែពីដើមរៀងមក កូរ៉េខាងត្បូងបានប្រកាន់យកគោលជំហរពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកផង និងរក្សាទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចជាមួយ ចិនផង ព្រមទាំងពង្រឹងសមត្ថភាពការពារជាតិដើម្បីដោះស្រាយការគំរាមកំហែងពីកូរ៉េខាងជើង។ តែបញ្ហាប្រឈមដ៏ស្មុគស្មាញរបស់កូរ៉េខាងត្បូង នោះគឺថាតើធ្វើយ៉ាងណាអាចរក្សា តុល្យភាពនៃផលប្រយោជន៍ជាតិរបស់ខ្លួន ក្នុងករណីសង្រ្គាមដើម្បីកោះតៃវ៉ាន់ ផ្ទុះឡើងនៅថ្ងៃណាមួយ?

* ផលប្រយោជន៍ជាតិរបស់កូរ៉េខាងត្បូង ក្នុងតំបន់ចក្រសមុទ្រតៃវ៉ាន់

ប្រសិនបើវិបត្តិតៃវ៉ាន់ ផ្ទុះទៅជាសង្រ្គាមរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន នោះច្បាស់ណាស់ សម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់មិនអាចរួចខ្លួនទេ ដោយពួកគេនឹងត្រូវចូលរួមទាំង ដោយប្រយោល និងដោយផ្ទាល់។ នៅក្នុងចំណោមសម្ព័ន្ធមិត្តអាស៊ីរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ជប៉ុនត្រូវបានគេរំពឹងខ្ពស់ជាងគេថានឹងធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយ៉ាងជិតស្និទ្ធ និងយ៉ាង សកម្មជាមួយយោធាអាមេរិក ដើម្បីប្រឆាំងនឹងចិន។ នៅក្រោមទស្សនវិស័យរបស់ជប៉ុន ការប្រែប្រួលនៃបរិយាកាសសន្តិសុខ និងដែនឥទ្ធិពលនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីខាងកើត ដោយសារ ការគ្រប់គ្រងរបស់ចិនលើតៃវ៉ាន់ ជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរមួយសម្រាប់ជប៉ុនដូចគ្នាដែរ។ នេះមិនមែនដោយសារតែជប៉ុន ជំទាស់នឹងការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាគ្រប់គ្រងទឹកដីណាមួយ ប៉ុណ្ណោះទេ តែគឺមកពីជប៉ុនខ្លួនឯងក៏កំពុងមានជម្លោះទឹកដីជាមួយចិននៅក្នុងតំបន់សមុទ្រចិនខាងកើត ជុំវិញទីប្រជុំកោះស៉ិនកាគូ (Senkaku) ផងដែរ។

គោលជំហររបស់កូរ៉េខាងត្បូង មានលក្ខណៈស្មុគស្មាញជាងជប៉ុនឆ្ងាយណាស់។ ជាគោលការណ៍ កូរ៉េខាងត្បូងត្រូវតែផ្ដល់ការគាំទ្រដល់សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងនាមជាសម្ព័ន្ធមិត្ត។ ប៉ុន្តែ ក្នុងពេលជាមួយគ្នា អំណាចសេដ្ឋកិច្ច និងការសងសឹកដោយយោធាពីសំណាក់ចិន អាចនឹងធ្វើឱ្យកូរ៉េខាងត្បូងប្រឈមមុខនឹងការខាតបង់ធ្ងន់ បើហ៊ានចូលរួមក្នុងសកម្មភាពយោធា ប្រឆាំងនឹងចិន ហើយនេះក៏ដោយសារតែទីតាំងភូមិសាស្ត្រនៅកៀកគ្នា និងការពឹងផ្អែកខ្លាំងនៃសេដ្ឋកិច្ចកូរ៉េខាងត្បូងលើចិន។ មុននឹងនិយាយពីជម្រើស ឬការសម្រេចចិត្តរបស់ កូរ៉េខាងត្បូងនៅក្នុងជម្លោះតៃវ៉ាន់ វាចាំបាច់ត្រូវដឹង «ថាតើអ្វីទៅជាផលប្រយោជន៍ជាតិរបស់កូរ៉េខាងត្បូង»?

* ផលប្រយោជន៍ជាតិរបស់កូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវបានបែងចែកជា៣ធំៗ៖ 

ទី១៖ ការរក្សាឱ្យបាននូវសម្ព័ន្ធភាពកូរ៉េខាងត្បូង-សហរដ្ឋអាមេរិក។ សម្ព័ន្ធភាពនេះមិនត្រឹមតែដើម្បីកំញើញ កូរ៉េខាងជើងប៉ុណ្ណោះទេ តែវាជាយុទ្ធសាស្រ្តតែមួយគត់ដែលកូរ៉េខាងត្បូងអាចជឿជាក់ និងពឹងផ្អែកបាន នៅចំពោះមុខការប្រែប្រួលភូមិសាស្រ្តនយោបាយសកល។ នៅក្នុងករណី សង្រ្គាម ឬជម្លោះតៃវ៉ាន់ផ្ទុះឡើង កូរ៉េខាងត្បូងអាចនឹងព្យាយាមកាត់បន្ថយការចូលរួមក្នុងជម្លោះរវាងចិន និងអាមេរិក ឱ្យបានច្រើនតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ ប៉ុន្តែ ទីក្រុងសេអ៊ូល នឹងមិនធ្វើការសម្រេចចិត្តណាមួយដែលនាំឱ្យសម្ព័ន្ធភាពជាមួយអាមេរិកប្រេះឆាជាដាច់ខាត។

ទី២៖ រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង នឹងប្រឹងប្រែងបញ្ចៀសការផ្ទុះសង្រ្គាមទ្រង់ទ្រាយធំដោយផ្ទាល់ជាមួយចិន តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ ព្រោះនេះជាប្រយោជន៍ជាតិដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់ កូរ៉េខាងត្បូង ក្នុងការកាត់បន្ថយការបំផ្លិចបំផ្លាញភ្លាមៗ ដែលបង្កឡើងដោយជម្លោះយោធាណាមួយជាមួយចិន និងដើម្បីបញ្ចៀសកុំឱ្យមានការបែកបាក់ទំនាក់ទំនងទាំងស្រុងជាមួយ ទីក្រុងប៉េកាំង។ បានន័យថាប្រសិនបើជម្លោះប្រដាប់អាវុធរវាងកងទ័ពកូរ៉េខាងត្បូង និងកងទ័ពចិន កើតមានឡើងកំលុងវិបត្តិច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ នោះវាមានលទ្ធភាពខ្ពស់ណាស់ថា ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំង២ នឹងក្លាយជាសត្រូវយូរអង្វែង ទោះជាជម្លោះបញ្ចប់ក៏ដោយ ហើយណាមួយ វាមិនមែនជាប្រយោជន៍យូរអង្វែងរបស់កូរ៉េខាងត្បូងនោះទេ ដែលត្រូវមាន សត្រូវជាមហាអំណាចនៅក្បែររបងផ្ទះដូចជាចិននោះទេ។

ទី៣៖ វាជារឿងដ៏សំខាន់បំផុតក្នុងការរក្សាឱ្យបាននូវសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅលើតំបន់ឧបទ្វីបកូរ៉េ ក្នុងបរិបទដែលវិបត្តិច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ផ្ទុះឡើង។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ កូរ៉េខាងជើង បានអនុម័តច្បាប់ថ្មីមួយដោយអនុញ្ញាតឱ្យកងទ័ពប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ដើម្បីការពាររបបដឹកនាំលោក គីម ជុងអ៊ុន។ កូរ៉េខាងត្បូង និងសហរដ្ឋអាមេរិកមានប្រៀបលើសលប់លើ កងទ័ពកូរ៉េខាងជើង ខាងអាវុធទូទៅមិនមែននុយក្លេអ៊ែរ។ តែនៅពេលនិយាយដល់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ការព្រួយបារម្ភរបស់កូរ៉េខាងត្បូងកើនឡើងជាលំដាប់។ ម្លោះហើយ ប្រសិនបើ សហរដ្ឋអាមេរិកធ្វើអន្តរាគមន៍នៅក្នុងតំបន់ច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ កូរ៉េខាងត្បូងចាំបាច់ត្រូវតែប្រកាន់ភ្ជាប់ជំហរត្រៀមលក្ខណៈជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីរារាំងកុំឱ្យចិន ឬកូរ៉េខាងជើង ទាញប្រយោជន៍បាន ដូចកាលពីសម័យដែលកូរ៉េខាងជើងបើកការឈ្លានពានកូរ៉េខាងត្បូងនៅខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៥០ បានបង្កផលិបាកដល់ច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ដូចគ្នា។ ដូច្នេះ បច្ចុប្បន្ន វិបត្តិច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ក៏អាចកែប្រែស្ថានការណ៍នៅលើតំបន់ឧបទ្វីបកូរ៉េដូចគ្នាដែរ។

ត្រឡប់មកវិញ វាពិតជាពិបាកណាស់សម្រាប់កូរ៉េខាងត្បូង ធ្វើការជ្រើសរើសរវាង «អព្យាក្រឹតភាពទាំងស្រុង» និងការធ្វើអន្តរាគមន៍យោធានៅក្នុងវិបត្តិតៃវ៉ាន់។ បើកូរ៉េខាងត្បូង រើស យកជំហរអព្យាក្រឹតទាំងស្រុង នោះហានិភ័យអាចនឹងត្រូវបានកាត់បន្ថយ ប៉ុន្តែវាចៀសមិនរួចឡើយនឹងធ្វើឱ្យសម្ព័ន្ធភាពអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងចុះទន់ខ្សោយ។ នៅម្ខាងទៀត បើកូរ៉េខាងត្បូងចូលរួមជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកទាំងស្រុង ដើម្បីប្រឆាំងចិនវិញ នោះកូរ៉េខាងត្បូងមិនត្រឹមតែរងការខូចខាតដោយផ្ទាល់ពីសង្រ្គាមប៉ុណ្ណោះទេ តែក៏បង្កើតសត្រូវយូរអង្វែង និងជាមហាអំណាចដូចជាចិន។

មួយវិញទៀត ការសម្រេចចិត្តរបស់កូរ៉េខាងត្បូង ក៏វាអាស្រ័យផងដែរទៅលើទំហំនៃសង្រ្គាម។ បើតូចធ្វើតាមតូច នោះគឺអំពាវឱ្យមានដំណោះស្រាយការទូត ហើយសង្រ្គាមរវាងចិន និងអាមេរិក ផ្ទុះឡើងទ្រង់ទ្រាយធំ កូរ៉េខាងត្បូងអាចនឹងធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយ៉ាងសកម្មលើការស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងផ្ដល់បរិក្ខារយោធាគាំទ្រដល់ ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ ក៏ប៉ុន្តែ កូរ៉េខាងត្បូងនឹងព្យាយាមរារាំងមិនឱ្យកងទ័ពថ្មើរជើងអាមេរិកដកចេញពីកូរ៉េខាងត្បូងនោះទេ ដោយអនុញ្ញាតឱ្យកងទ័ពអាមេរិកចាកចេញធ្វើ ប្រតិបត្តិការជំនួសវិញ។ ពីព្រោះថាការដកសព្វាវុធ ឬការដកកងទ័ពអាមេរិកបញ្ជូនទៅកាន់ចក្រសមុទ្រតៃវ៉ាន់ អាចនឹងកាត់បន្ថយយុទ្ធសាស្ត្រកំញើញកូរ៉េខាងជើង និងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ ដល់ស្ថិរភាពនៅលើតំបន់ឧបទ្វីបកូរ៉េ ហើយទីក្រុងសេអ៊ូលអាចនឹងបញ្ចុះបញ្ចូលសហរដ្ឋអាមេរិកថាការធ្វើសង្រ្គាមពីរទិសក្នុងពេលជាមួយគ្នា ទាំងច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ផង និងតំបន់ឧបទ្វីបកូរ៉េផង គឺជាសេណារីយ៉ូដ៏អាក្រក់។

ដូច្នេះអ្វីដែលកូរ៉េខាងត្បូងអាចនឹងធ្វើ គឺមិនអាចអព្យាក្រឹតទាំងស្រុង ឬចូលរួមក្នុងជម្លោះយោធាដោយផ្ទាល់នោះទេ តែត្រូវរក្សាឱ្យបាននូវតុល្យភាពគិតគូពីសំណើ និងការគាំទ្រដល់ សហរដ្ឋអាមេរិក ការសងសឹករបស់ចិន និងការគំរាមកំហែងពីកូរ៉េខាងជើង៕ (Fresh News)









Tuesday, December 20, 2022

វីដេអូមួយទៀតរបស់អង្គភាពព័ត៌មាន និងប្រតិកម្មរហ័ស ត្រូវបានបញ្ចេញផ្សាយ ដោយរំលេចនូវ មោទនភាពជាតិដ៍ធំធេងរបស់ប្រជាជាតិខ្មែរក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន!

នៅថ្ងៃទី២០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២នេះ អង្គភាពព័ត៌មាន និងប្រតិកម្មរហ័សនៃទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ចេញផ្សាយនូវវីដេអូថ្មីមួយទៀត ដែលមានចំណងជើងថា «មោទនភាពជាតិដ៍ធំធេងរបស់ប្រជាជាតិខ្មែរក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន» ជាមួយនឹងការរំលេចអំពីបេសកកម្មរបស់ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានៅទ្វីបអឺរ៉ុប ដែលបានបិទបញ្ចប់ហើយនោះ ថា បាននាំមកនូវជោគជ័យយ៉ាងធំធេងជូនដល់ជាតិមាតុភូមិកម្ពុជា។ ក៏ដូចជារៀងរាល់ការបំពេញទស្សនកិច្ចនៅក្រៅប្រទេសកាលពីលើកមុនៗដែរ ប្រមុខដឹកនាំរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គឺសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន តែងតែនាំមកនូវផលប្រយោជន៍ដ៍ធំធេងជូនជាតិមាតុភូមិជានិច្ច។ ប៉ុន្តែ បេសកកម្មនៅទ្វីបអឺរ៉ុបលើកនេះ ពិតជាបានធ្វើឲ្យកិត្យានុភាពជាតិកម្ពុជាលេចធ្លោឡើងលើឆាកអន្តរជាតិដ៏គួរឲ្យស្ញប់ស្ញែងបំផុត។ 



ក្នុងនាមជាប្រធានប្តូរវេនអាស៊ានឆ្នាំ ២០២២ និងក្នុងនាមប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បាននាំប្រយោជន៍ប្រកបដោយមោទនភាពជូនដល់អាស៊ានផង និងជូនដល់កម្ពុជាផង។ ក្នុងក្របខណ្ឌអាស៊ាន សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន គឺជាឥស្សរជន ដ៏សំខាន់ម្នាក់ក្នុងការនាំមកនូវប្រយោជន៍សម្រាប់តំបន់ទាំងមូលតាមរយៈការពង្រឹងភាពជាដៃគូរវាងអាស៊ាននិងសហភាពអឺរ៉ុបក៏ដូចជាអាស៊ាននិងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអាស៊ាននិងចិន ព្រមទាំងអាស៊ានជាមួយដៃគូផ្សេងទៀតជាច្រើន។ 

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក្នុងនាមជាអ្នកនយោបាយជើងចាស់ដែលពោរពេញទៅដោយបទពិសោធន៍យ៉ាងក្រាសក្រែលត្រូវបានមេដឹកនាំសហភាពអឺរ៉ុបជាពិសេស ប្រធានាធិបតីបារាំងចាត់ទុកជាឥស្សរជនដ៍សំខាន់

មួយរូបក្នុងការដើរតួនាទីសម្របសម្រួលដោះស្រាយវិបត្តិសង្គ្រាម នៅអ៊ុយក្រែន ដែលជាវិបត្តិដ៏អាក្រក់បំផុតប្រចាំសតវត្សរ៍។ គោលនយោបាយសាងមិត្តគ្រប់ទិសទី ជាពិសេស ការកសាងមិត្តជាមួយមហាអំណាចធំៗ ទាំងចិន ទាំងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងទាំងសហភាពអឺរ៉ុបបានធ្វើឲ្យកម្ពុជាមានតម្លៃនិងត្រូវបានគេសំឡឹងឃើញថា អាចដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការសម្របសម្រួលបញ្ចប់សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន។

អ្វីដែលជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៍លេចធ្លោបំផុតក្នុងបេសកកម្មរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ទៅកាន់ទ្វីបអឺរ៉ុបពេលនេះគឺ ការទទួលស្វាគមន៍យ៉ាងអធិកអធមក្រៃលែងពីសំណាក់ប្រធានាធិបតីបារាំង លោកអេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ជូនប្រមុខដឹកនាំកម្ពុជាប្រកប ដោយកិត្តិយសដ៏ធំធេងបំផុត។ ប្រមុខរដ្ឋបារាំងបានសម្តែងនូវភាពស្និទ្ធស្នាលរាក់ទាក់យ៉ាងខ្លាំងជាមួយសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នៅឯវិមានប្រធានាធិបតី អេលីហ្សេ។ 

ភាពស្និទ្ធស្នាលនិងការផ្តល់កិត្តិយសបែបពិសេសជូនសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាពិតជាបានបង្ហាញឲ្យឃើញថា បារាំងបានយកចិត្តទុកដាក់និងផ្តល់តម្លៃដល់កម្ពុជា ជាពិសេសផ្តល់តម្លៃដល់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក្នុងនាមជាមេដឹកនាំដ៏មាន បទពិសោធខ្ពង់ខ្ពស់ម្នាក់ដែលពិភពលោកទទួលស្គាល់និងផ្តល់ការគោរពរាប់អាន។ 

តម្លៃរបស់ប្រមុខដឹកនាំកម្ពុជា ក៏ដូចជាតម្លៃរបស់ប្រជាជាតិខ្មែរទាំងមូលបានលេចត្រដែតឡើងតាមរយៈសមត្ថភាពដឹកនាំរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ដែលមានភាពប៉ិនប្រសប់ក្នុងការចាត់ចែង បញ្ជា និងដឹកនាំក្នុងពេលកើតមានវិបត្តិសាកលធំៗដូចជា វិបត្តិជំងឺកូវីដ ១៩, វិបត្តិគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ និងវិបត្តិសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនជាដើម។ 

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់គ្នាពិតជាមានមោទនភាពនិងកោតស្ញប់ស្ញែងចំពោះកិត្តិយសដែលប្រមុខដឹកនាំរបស់ខ្លួនបាននាំមកជូនជាតិនិងប្រជាជន ក៏ដូចជាជូនដល់សហគមន៍តំបន់ទាំងមូល។ កិត្យានុភាពជាតិកម្ពុជាដែលលេចត្រដែតនៅលើឆាកអន្តរជាតិបែបនេះគឺជារឿងកម្រណាស់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា។

សូមទស្សនាវីដេអូ៖

 វិភាគអន្តរជាតិ៖ ជប៉ុន បោះបង់ចោល «សន្តិនិយម»?


(តូក្យូ)៖ ជប៉ុនកាលពីសប្ដាហ៍មុន បានអនុម័ត «យុទ្ធសាស្ត្រសន្តិសុខជាតិថ្មីមួយ» ដែលក្នុងនោះមានបញ្ចូលទាំងការប្ដេជ្ញាកាន់កាប់សមត្ថភាពវាយបកប្រឆាំងនឹង ការវាយប្រហារពីសត្រូវ ក៏ដូចជាបង្កើនកញ្ចប់ថវិកាយោធាទ្វេដងដើម្បីអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពវាយលុក និងកែលម្អភាពធន់របស់ខ្លួនសំដៅការពារខ្លួនឯង នៅចំពោះមុខការ កើនឡើងឥទ្ធិពលចិន ការគំរាមកំហែងពីកូរ៉េខាងជើង និងរុស្ស៉ី។

យុទ្ធសាស្ត្រថ្មីនេះត្រូវបានក្រុមអ្នកជំនាញហៅថាជាការធ្វើបដិវត្តន៍យោធារបស់ជប៉ុន និងការចាប់ផ្ដើមដើរចេញកាន់តែឆ្ងាយពី «រដ្ឋធម្មនុញ្ញសន្តិនិយម» ដែលបានចងជើង ជប៉ុនឱ្យមានត្រឹមតែកងទ័ពស្វ័យការពារ គិតចាប់តាំងពីចាញ់សង្រ្គាមលោកលើកទី២មក។ ដូច្នេះថាតើអ្វីទៅជា «យុទ្ធសាស្ត្រសន្តិសុខជាតិថ្មី» របស់ជប៉ុន ហើយថាតើ វានឹងធ្វើឱ្យវិស័យយោធាជប៉ុនប្រែប្រួលយ៉ាងដូចម្ដេច?

ការផ្លាស់ប្ដូរដ៏ធំនៅក្នុង «យុទ្ធសាស្ត្រសន្តិសុខជាតិថ្មី» នោះគឺការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពវាយបក ឬ COUNTERSTRIKE ដែលជប៉ុនចាត់ទុកថាជារឿងសំខាន់មិនអាចខ្វះបាន។ ជប៉ុនមានគោលបំណងសម្រេចឱ្យបាននូវសមត្ថភាពនេះដើម្បីបង្អាក់ និងកម្ចាត់ការឈ្លានពានប្រឆាំងនឹងប្រទេសរបស់ខ្លួន ឱ្យបានឆាប់កាន់តែល្អ ឬក៏នៅត្រឹមរយៈពេល ១០ឆ្នាំ ហើយនេះជាបិទបញ្ចប់គោលនយោបាយឆ្នាំ១៩៥៦ ដែលតម្រូវឱ្យជប៉ុនកាត់បន្ថយសមត្ថភាពវាយប្រហារលើគោលដៅសត្រូវ និងអាចត្រឹមតែស្វ័យការពារ តែប៉ុណ្ណោះ។ ជប៉ុន បាននិយាយថាការវាយប្រហារដោយ «មីស៊ីលបានក្លាយជាការគំរាមកំហែងបន្ទាន់» ហើយបច្ចុប្បន្នប្រព័ន្ធខែលការពារមីស៊ីលរបស់ខ្លួនមិនមាន ប្រសិទ្ធភាពការពារខ្លួនគ្រប់គ្រាន់នោះទេ។ ក្នុងឆ្នាំ២០២២នេះ កូរ៉េខាងជើងបានធ្វើតេស្ដបាញ់មីស៊ីលជាង ៣០លើក ក្នុងនោះមានទាំងមីស៊ីលមួយគ្រាប់ដែលបានហោះរំលង ប្រទេសជប៉ុន និងការបាញ់មីស៊ីលបាលិស្ទីគធ្លាក់ចូលតំបន់ដែនទឹកក្បែរដែនកោះជប៉ុន ពីសំណាក់ចិនកំលុងការធ្វើសមយុទ្ធយោធាឡោមព័ទ្ធតៃវ៉ាន់ កាលពីខែសីហា កន្លងទៅ។

បើតាម «យុទ្ធសាស្ត្រសន្តិសុខជាតិថ្មី» របស់ជប៉ុន ការប្រើសមត្ថភាពវាយបក នឹងស្របទៅតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ប្រសិនក្នុងករណីធ្វើការឆ្លើយតបទៅនឹងការគំរាមកំហែងបន្ទាន់ ឬ ភ្លាមៗ។ ប៉ុន្តែ ក្រុមអ្នកប្រឆាំងបានអះអាងថាសមត្ថភាពវាយបកនេះកំពុងដើរចេញឆ្ងាយពីគោលការណ៍ស្វ័យការពារខ្លួននៅក្រោមរដ្ឋធម្មនុញ្ញសន្តិនិយម។

* បង្កើនកញ្ចប់ថវិកាយោធាទ្វេដង

ជប៉ុន មានគោលដៅបង្កើនកញ្ចប់ថវិកាយោធាទ្វេដងឱ្យដល់ ២ភាគរយនៃផលិតផលនៅក្នុងស្រុកសរុប ឬ GDP ពោលគឺកញ្ចប់ថវិកាយោធាជប៉ុននឹងត្រូវបង្កើនដល់ ៤៣ទ្រីលានយ៉េន ឬស្មើនឹង ៣២០ពាន់លានដុល្លារ សម្រាប់រយៈពេល ៥ឆ្នាំ ឬដល់ឆ្នាំ២០២៧។ កញ្ចប់ថវិកាយោធាថ្មីនេះនឹងបំពេញតាមលក្ខខណ្ឌស្ដង់ដារតម្រូវរបស់បក្ស សម្ព័ន្ធយោធា NATO ហើយជំរុញឱ្យជប៉ុនចំណាយលើកញ្ចប់ថវិកាយោធាប្រចាំឆ្នាំ ១០ទ្រីលានយ៉េន ឬ ៧៣ពាន់លានដុល្លារ ដែលនេះនឹងធ្វើឱ្យជប៉ុនក្លាយជាប្រទេសមាន កញ្ចប់ថវិកាយោធាធំលំដាប់ទី៣ តាមក្រោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន។

បន្ថែមពីលើនេះ លោក គីស៊ីដា ហ្វូមីអុ នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថារដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនឹងត្រូវការថវិកាប្រចាំឆ្នាំបន្ថែម ៤ទ្រីលានយ៉េន ឬ ៣០ពាន់លានដុល្លារ ហើយអាចនឹងស្នើឱ្យដំឡើងពន្ធដើម្បីបំពេញមួយភាគ៤ នៃថវិកានេះ។ តែសំណើដំឡើងពន្ធនេះកំពុងទទួលរងការរិះគន់ រីឯផែនការពង្រឹងយោធារយៈពេល៥ឆ្នាំរបស់លោក គីស៊ីដា ត្រូវបានបញ្ចេញដោយមិនទាន់មានផែនការថវិកាគ្រប់គ្រាន់ ខណៈរដ្ឋាភិបាលលោករបស់លោកនៅតែបន្តពិភាក្សាថាតើត្រូវបំពេញការខ្វះយ៉ាងដូចម្ដេច?

* មីស៊ីលរយៈចម្ងាយឆ្ងាយ

នៅក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំខាងមុខ ជប៉ុននឹងចំណាយលុយប្រហែល ៥ទ្រីលានយ៉េន ឬ ៣៧ពាន់លានដុល្លារ លើមីស៊ីលរយៈចម្ងាយឆ្ងាយដែលត្រូវបានគ្រោងនឹងចាប់ផ្ដើម ដាក់ពង្រាយនៅឆ្នាំ២០២៦។ នៅក្រោមគម្រោងនេះដែរ ជប៉ុននឹងទិញមីស៊ីល Tomahawks និងមីស៊ីល Joint Air-to-Surface Standoff Missiles​ ពីសហរដ្ឋអាមេរិក ខណៈក្រុមហ៊ុន Mitsubishi នឹងដឹកនាំការងារកែលម្អ ក៏ដូចជាផលិតក្នុងលក្ខណៈទ្រង់ទ្រាយធំនូវមីស៊ីលប្រឆាំងនាវាចម្បាំង Type-12។ បើតាមក្រុមមន្ត្រីការពារជាតិជប៉ុន ទីក្រុងតូក្យូ កំពុងស្ថិតនៅក្នុងដំណាក់កាលចរចាទិញ Tomahawk នៅឡើយ។ ជប៉ុនក៏នឹងអភិវឌ្ឍផងដែរនូវអាវុធស៊េរីថ្មីទំនើបៗដូចជាមីស៊ីលល្បឿនលឿងជាងសំឡេង យានគ្មានមនុស្សបើក និងមានមុខងារច្រើន សម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការផលិតយន្ដហោះចម្បាំង F-X ដែលជប៉ុននឹងអភិវឌ្ឍរួមគ្នាជាមួយចក្រភពអង់គ្លេស និងអ៉ីតាលី ហើយនឹងរួចរាល់នៅឆ្នាំ២០៣៥។

* សន្តិសុខព័ត៌មានវិទ្យា

បើតាមក្រុមអ្នកជំនាញ សមត្ថភាពសន្តិសុខព័ត៌មានវិទ្យា និងស៊ើបការណ៍សម្ងាត់របស់ជប៉ុន មិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់នោះទេ ដោយទីក្រុងតូក្យូ បានពឹងផ្អែកខ្លាំងលើ សហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងវិស័យទាំងនេះសម្រាប់ការបាញ់មីស៊ីលគ្រូសរយៈចម្ងាយឆ្ងាយលើគោលដៅកំណត់ណាមួយ។ ដើម្បីអភិវឌ្ឍវិស័យនេះ ជប៉ុននឹងចំណាយ ៨ទ្រីលានយ៉េន ឬ៥៨ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំ ដែលនឹងគ្របដណ្ដប់លើសន្តិសុខព័ត៌មានវិទ្យា និងអវកាស។

* ចាត់ទុកចិនជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំខាងយុទ្ធសាស្ត្រ

ការភ័យខ្លាចពីការប្រែប្រួលបរិយាកាសសន្តិសុខនៅក្នុងតំបន់ ត្រូវបានក្រុមអ្នកជំនាញពិពណ៌នាថាជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ និងស្មុគស្មាញបំផុត នៅក្នុងយុគសម័យក្រោយសង្រ្គាមដែល បានជំរុញឱ្យជប៉ុន កែប្រែយុទ្ធសាស្ត្រសន្តិសុខជាតិរបស់ខ្លួន។ ចិន នាពេលសព្វថ្ងៃ កំពុងអភិវឌ្ឍកាន់តែរីកចម្រើន និងលឿនរហ័សទៅមុខក្នុងវិស័យយោធា ព្រមទាំងបង្កើន ការធ្វើសកម្មភាពយោធា និងកាន់តែប្រកួតប្រជែងរឹតតែខ្លាំងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលនេះអាចនឹងក្លាយជាបញ្ហាប្រឈមយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ធំ និងមិនធ្លាប់មានពីមុនមកដល់ សន្តិភាព និងសន្តិសុខជប៉ុន។ ក្នុងន័យនេះបើជម្លោះនៅក្នុងតំបន់តួយ៉ាងដូចជានៅតៃវ៉ាន់ ឬក៏ជម្លោះរវាងចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិកផ្ទុះឡើង នោះជប៉ុនក៏មិនរួចខ្លួននោះដែរ។

មួយវិញទៀត សង្រ្គាមរបស់រុស្ស៉ីនៅអ៊ុយក្រែន ដែលបង្កឱ្យមានការព្រួយបារម្ភថា «អ៊ុយក្រែនបន្ទាប់នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាចជាតៃវ៉ាន់» ក៏បានជំរុញឱ្យជប៉ុនងាកមកពង្រឹង សមត្ថភាពកំញើញសត្រូវ ក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំខាងមុខផងដែរ។ ខណៈកូរ៉េខាងជើង នៅតែរក្សាបាននូវភាពរីកចម្រើននៃសមត្ថភាពមីស៊ីល និងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ការគំរាមកំហែងធំបំផុតសម្រាប់ជប៉ុន នៅតែជាចិនដដែល ដោយទីក្រុងតូក្យូ​ គ្រាន់តែប្រើប្រាស់ការគំរាមកំហែងរបស់កូរ៉េខាងជើង ដើម្បីបិទបាំងតែប៉ុណ្ណោះ។ នេះជាការគូសបញ្ជាក់របស់លោក Tomohisa Takei ជាឧត្ដមនាវីឯកនៃកងនាវាជប៉ុន។

* ដូច្នេះថាតើជប៉ុន នៅតែងប់នឹងស្វ័យការពារខ្លួនទៀតទេ?

ដោយសារតែអតីតកាលនៃសង្រ្គាមរបស់ខ្លួន ក្នុងនាមជាអ្នកឈ្លានពាន និងបង្កវិនាសកម្ម និងក្រោយបរាជ័យក្នុងសង្រ្គាមលោកលើកទី២ គោលនយោបាយក្រោយសម័យ សង្រ្គាមរបស់ជប៉ុន គឺផ្ដោតសំខាន់តែទៅលើសេដ្ឋកិច្ចជាអាទិភាពចម្បង រីឯបញ្ហាសន្តិសុខ គឺជប៉ុនពឹងផ្អែកលើកងទ័ពអាមេរិកដែលឈរជើងនៅលើទឹកដីរបស់ខ្លួន នៅក្រោម កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិសុខទ្វេភាគី។

ទោះជាមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជិតស្និទ្ធជាមួយយោធាអាមេរិកក៏ដោយ តែនៅក្រោម «យុទ្ធសាស្ត្រសន្តិសុខជាតិថ្មី» ជប៉ុនត្រូវបានគេជឿជាក់ថានឹងកាន់តែទទួលខុសត្រូវ ច្រើនជាងមុនលើប្រតិបត្តិការវាយលុក។ ជប៉ុនជារឿយៗតែងតែអះអាងថាខ្លួននឹងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍សន្តិនិយមនៃស្ដង់ដារខ្ពស់សម្រាប់សព្វាវុធ និងការផ្ទេរ បច្ចេកវិទ្យា។ ប៉ុន្តែ ការបន្ធូរបន្ថយការរឹតត្បិតមួយចំនួនដែលត្រូវបានគ្រោងទុក អាចនឹងបើកដៃឧស្សាហកម្មអាវុធជប៉ុនដែលកំពុងស្ថិតនៅក្រោមការរឹតត្បិតស្រាប់ អាចនាំចេញអាវុធ បរិក្ខារយោធាកាន់តែទូលំទូលាយជាងមុន សំដៅពង្រឹងក៏ដូចជាបង្កើនការប្រកួតប្រជែង និងគំនិតច្នៃប្រឌិតក្នុងឧស្សាកម្មអាវុធនៃប្រទេស៕ (Fresh News)


Monday, December 19, 2022

ក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង សាងសង់រូបសំណាកមេទ័ពសម័យអង្គរចំនួន ១២រូប ដាក់តាំងក្នុងសួនព្រះរាជដំណាក់ក្រុងសៀមរាប !

 នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយអ្នកយកព័ត៌មានកាលពីល្ងាចថ្ងៃទី១៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២កន្លងមកនេះ លោកជំទាវ គង់ បញ្ញា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង បានឲ្យដឹងថា ក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង ក្រោមការផ្តួចផ្តើម និងចង្អុលបង្ហាញពីសំណាក់សម្តេចចៅហ្វាវាំងវរវៀងជ័យអធិបតីស្រឹង្គារ គង់ សំអុល ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង បានរៀបចំជួសជុលកែលម្អហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទ្រង់ទ្រាយធំ នៃសួនច្បារព្រះរាជដំណាក់ក្រុងសៀមរាប ខេត្តសៀមរាប ចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ២០២០ និងរួចជាស្ថាពរនៅក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២២។ ក្នុងពេលវេលាបន្តបន្ទាប់មកនេះ ក្រុមការងារបានសាងសង់រូបសំណាកមេទ័ពសម័យអង្គរចំនួន ១២រូប ដាក់តាំងក្នុងសួនព្រះរាជដំណាក់ផងដែរ។ មុននឹងបង្កើតរូបមេទ័ពទាំងនេះក្រសួងបានបង្កើតក្រុមការងារសហការសិក្សាស្រាវជ្រាវផ្នែកបុរាណវិទ្យាអក្សសាស្ត្រ និងសិលាចារិកជាមួយសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទ និងវិចិត្រសិល្ប: ដោយបានស្រាវជ្រាវនូវឯកសារសារជាច្រើន និងចុះទៅពិនិត្យរូបចម្លាក់មេទ័ពនៅតាមជញ្ជាំងប្រាសាទនានា ដូចជាប្រសាទបន្ទាយឆ្មា បាពួន បាយ័ន អង្គរវត្ត។ល។ ដើម្បីស្វែងយល់ និងកត់ត្រាប្រមូលទិន្នន័យពីប្រវត្តិនៃមេទ័ពដែលមានស្នាដៃ ជាពិសេសឥទ្ឋិពលធំធេងសម្រាប់ជាតិក្នុងរជ្ជកាលរបស់ខ្លួន។ ក្នុងនោះមេទ័ពជាង ៣០រូប ដែលបានបំរើរាជការនៅក្នុងរជ្ជកាលនៃសម័យអង្គរត្រូវបានក្រុមការងារកំណត់ និងប្រមូលទិន្នន័យ។ តាមរយ:អង្គសិក្ខាសាលាពាក់ព័ន្ឋនឹងការស្រាវជ្រាវនេះ ធ្វើឡើងកាលពីអំឡុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១នៅសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្ប:ផ្នែកសិប្បរកម្ម ក្រុមការងារបានពិភាក្សាជ្រើសរើសយកមេទ័ពបានចំនួន ១២រូប ដែលកើត និងបំរើការាជការនៅសម័យបាពួន ២រូប សម័យអង្គរ ៧រូប និងសម័យបាយ័ន ៣រូប ដែលមានប្រវត្តិអង់អាចក្លាហាន និងទិន្នន័យគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីចងក្រងជាឯកសារ និងបានធ្វើការសាងសង់រចនាឱ្យចេញជារូបរាងឡើងហើយយកមកដាក់តាំងក្នុងបរិវេណសួននេះ។ ផ្អែកទៅលើតឹកតាងសិលាចារិក និងរូបភាពនៅតាមជញ្ជាំងប្រាសាទ សិក្ខាសាលាបានកំណត់យករូបចំនួន១២ ដែលមានទិន្នន័យច្រើនជាងគេ នៅក្នុងសិលាចារិកនិងចម្លាក់តាមជញ្ជាំងប្រាសាទមកដាក់តាំងបង្ហាញហើយការកំណត់យកចំនួន១២រូបនេះគឺជាលេខដែលខ្មែរយើងតែងប្រើញឹកញាប់ និងតំណាងនៃនគរទាំង១២ របស់ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ។ ជាមួយនោះទាំង រូបរាង សម្លៀកបំពាក់ អាវុធបរិក្ខា អាវក្រោះ ម៉ូដសក់នៃមេទ័ពទាំង១២ត្រូវបានស្មូនរចនាឡើងទៅតាមលំនាំសម័យកាលនៃមេទ័ពនោះ។ រូបសំណាកទាំង១២ ត្រូវបានសាងសង់ឡើងអំពីលោហ:ស្ពាន់ រចនាឡើងជាចម្លាក់មូល គឺមានលក្ខណ: និងទ្រង់ទ្រាយពេញលេញ មានកម្ពស់ ២ម៉ែត្រ ១តឹកដូចៗគ្នា ដោយមិនគិតពីជើងទម្រ និងមានទម្ងន់ពី២០០ ទៅ៣០០គ.ក្រ ទៅតាមរូបរាងសណ្ឋាន អាវុធបរិក្ខានៃរូបមួយៗ។ ទ្រង់ទ្រាយមុខមាត់នៃរូបសំណាកទាំងនេះ គឺជាងស្មូន ច្នៃឡើងតាមទម្រង់មុខ អត្តចរឹតខ្មែរបុរាណសុទ្ធសាធទៅតាមសម័យកាលដែលមេទ័ពនោះរស់នៅ និងបំរើការរាជការ តាមរយ:រូបភាព និងចម្លាក់នៅលើជញ្ជាំងប្រាសាទ។ ថ្វីត្បិតតែជាសមិទ្ធផលនៃស្នាដៃកូនខ្មែរសម័យថ្មី ប៉ុន្តែស្នាដៃដែលលេចឡើងនេះ ត្រូវបានរក្សា និងអនុលោមយោងទៅតាមឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រជានិច្ច ដោយមិនចាកឆ្ងាយពីប្រវត្តិសាស្ត្រយើងនោះឡើយ។ ការជួសជុល ពង្រីក កែកម្អរបង និងសួនផ្កាបន្ថែមនេះ គឺបង្វែទិសចរាចរណ៍ឆ្លងកាត់ទៅមករបស់ប្រជារាស្ត្រ ដើម្បីរក្សាសុវត្ថិភាព សម្រាប់ព្រះរាជដំណាក់ ព្រះវិហារព្រះអង្គចេកព្រះអង្គចម និងសុវត្ថិភាពព្រះមហាក្សត្រ ដោយសារតែព្រះរាជដំណាក់មានទីតាំងនៅកៀកជិតនឹងផ្លូវជាតិ ម្យ៉ាងទៀតចំណុចតំបន់នេះ ជាទីតាំប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ «ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ» អតីតព្រះមហាក្សត្រ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ទាមទារបានឯករាជ្យជូនជាតិមាតុភូមិពីអាណានិគមបារាំងនៅក្នុងព្រះរាជដំណាក់តូចនេះផងដែរ។

សូមជម្រាបជូនថា ក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង  បានចាត់ទុកព្រះរាជដំណាក់ និងព្រះអង្គចេកព្រះអង្គចម ក្នុងខេត្តសៀមរាបនេះ ជាទីដ៏ពិសិដ្ឋមួយដូចគ្នាទៅនឹងព្រះវិហារព្រះកែវមរកតក្នុងព្រះបរមរាជវាំងនៅរាជធានីភ្នំពេញ ដែលគួរទទួលបាននូវការការពារ មានបរិស្ថានស្អាត និងសណ្តាប់ធ្នាប់របៀបរៀបរយល្អ ដែលទាមទារឱ្យមានការរៀបចំបរិស្ថានជុំវិញទីនេះមានសោភ័ណភាពបៃតងស្រស់ មានសណ្តាប់ធ្នាប់របៀបរៀបរយល្អ និងការពាររពារនូវសុខសុវត្ថិភាពជាចម្បង យ៉ាងណាក្តីក៏មិនបានកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងលំហូរនៃការមកគោរពបូជា បន់ស្រន់ដោយថ្មើរជើងនៅព្រះវិហារព្រះអង្គចេកព្រះអង្គចម លោកយាយទេព និងដើរទស្សនាក្នុងសួនព្រះរាជដំណាក់នេះនោះទេ ពោលសាធារណជនទូទៅ ភ្ញៀវជាតិ និងបរទេសអាចចូលមកទស្សនា និងគោរពបូជា បានជាធម្មតា។។ លោកជំទាវ បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា៖ ការកសាងសូនឱ្យចេញជារូបរាងនៃមេទ័ពទាំងនេះគឺធ្វើឡើង ថ្វាយក្នុងរជ្ជកាលព្រះករុណា ព្រះបាទព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលជាស្នាដៃថ្មីនៃកូនខ្មែរ ក្នុងរជ្ជកាលនេះ ដើម្បីទុកជូនកូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយៗបានដឹង ស្គាល់នូវមេទ័ពខ្មែរទាំងនេះ ដែលពួកគាត់បានធ្វើពលិកម្ម លះបង់កម្លាំងកាយចិត្ត អាយុជីវិត ដើម្បីការពារជាតិ ការពារទឹកដី

នៃមហានគរខ្មែររបស់យើង ដូចនេះពួកគាត់គួរបានទទួលការគោរព និងកត់ត្រាទុកបន្ថែមទៀត។ ក្រសួងចង់បង្ហាញដល់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ថារូបសំណាកទាំងនេះជាស្នាដៃសិល្ប:ចម្លាក់សម័យថ្មី ផ្អែកលើឯកសារប្រវត្តិបុរាណ និងសិលាចារិករបស់ខ្មែរ បន្ថែមពីនេះ នៅពេលខាងមុខក្រសួងនឹងបោះពុម្ពជាផ្លូវការនូវសៀវភៅប្រវត្តិមេទ័ពទាំងអស់នេះសម្រាប់ឱ្យមហាជនទូទៅ នរៈវិទូឬអ្នកស្រាវជ្រាវ អាចស្រាវជ្រាវ សិក្សាស្វែងយល់ បានគ្រប់ៗគ្នា៕