Friday, January 12, 2018

សង្ខេបលទ្ធផល និងសមិទ្ធផលជាផ្លែផ្កាសំខាន់ៗនៃសេចក្តីប្រកាសរួមកម្ពុជា-ចិន ចំនួន៦ចំណុចធំៗ

កិច្ចប្រជុំកំពូលថ្នាក់តំបន់មេគង្គ-ឡានឆាង លើកទី២ កាលពីថ្ងៃទី១០-១១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៨ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនោះ បានទទួលនូវភាពជោគជ័យ និងសម្រេចសមិទ្ធិផលជាផ្លែផ្កាគួរឱ្យកត់សម្គាល់ដូចជា៖

ទី១- បានទទួលជោគជ័យយ៉ាងធំធេង និងបានជំរុញឱ្យកាន់តែខ្លាំងក្លាថែមទៀតនូវកិច្ចសហប្រតិបត្ដិការភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ដ្រ គ្រប់ជ្រុងជ្រោយកម្ពុជា-ចិន។

ទី២- ភាគីចិនគោរពនូវឯករាជ្យភាព អធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពដែនដីកម្ពុជា និងបានគាំទ្រយ៉ាងមោះមុតបំផុតចំពោះប្រជាជនកម្ពុជាក្នុងការជ្រើសរើសមាគ៌ាអភិវឌ្ឍជាតិស្របទៅនឹងលក្ខខណ្ឌរបស់កម្ពុជា។ ភាគីចិននឹងផ្ដល់ជំនួយចាំបាច់ដល់កម្ពុជា ដើម្បីរក្សាសន្ដិភាព និងការអភិវឌ្ឍដើម្បីកែលម្អជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាឱ្យកាន់តែល្អប្រសើរឡើង។ ប្រជាជនកម្ពុជានឹងទទួលបានវឌ្ឍនភាពថ្មីៗថែមទៀត ក្នុងការកសាងជាតិ មាតុភូមិ ក្រោមម្លប់ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្ដេច ព្រះបរមានាថ នរោត្ដម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រនៃកម្ពុជា និងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ជាប្រមុខ។

ភាគីកម្ពុជា បានអបអរសាទរយ៉ាងកក់ក្ដៅ ចំពោះជោគជ័យយ៉ាងពេញលេញនៃមហាសន្និបាតជាតិលើកទី១៩ របស់បក្សកុម្មយនីស្ដចិន និងសូមវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះគំនិតរបស់ លោក ស៊ី ជីនពីង ស្ដីពីសង្គមនិយមប្រកបដោយលក្ខណៈពិសេសរបស់ចិនក្នុងយុគសម័យថ្មី ដែលជាមគ្គុទេសក៏ដឹកនាំសកម្មភាពបក្សទាំងមូល ហើយសូមសម្ដែងនូវការជូនពរដោយស្មោះ និងការជឿជាក់ថា ប្រជាជនចិន ក្រោមការដឹកនាំរបស់គណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្ដចិន ដែលមានលោក ស៊ី ជីនពីង ជាអគ្គលេខាធិការបក្ស និងជាអ្នកដឹកនាំស្នូល នឹងធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅមុខយ៉ាងស្វាហាប់ដើម្បីទៅរក «គោលដៅ មួយរយឆ្នាំទាំងពីរ» ហើយនិងអភិវឌ្ឍប្រទេសចិន ឱ្យទៅជាប្រទេសសង្គមនិយមដ៏ទំនើប រុងរឿង ខ្លាំងក្លា ប្រជាធិបតេយ្យ វប្បធម៌ជឿនលឿន សុខដុមរមនា និងស្រស់ស្អាត។ ភាគីកម្ពុជា បានអះអាងសាជាថ្មី អំពីជំហរកម្ពុជា ក្នុងការប្រកាន់យ៉ាងម៉ឹងម៉ាត់នូវនយោបាយចិនមួយ និងគាំទ្រចំពោះកិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន ក្នុងកិច្ចការពារអធិបតេយ្យជាតិ និងបូរណភាពដែនដី។

ទី៣- ការទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី នៅក្នុងរយៈពេល៦០ឆ្នាំ កន្លងមក ចាប់ពីការបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតរវាងប្រទេសទាំងពីរ និងក្រោមកិច្ចប្រឹងប្រែងរួមនៃប្រទេសទាំងពីរ ចំណងមិត្ដភាពជាប្រពៃណីកម្ពុជា-ចិន ត្រូវបានបន្ដជំរុញ និងធ្វើឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង។ ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ចិន ដែលមានភាពគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងការអភិវឌ្ឍស៊ីជម្រៅ បានផ្ដល់ផលប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នៃប្រជាជនទាំងពីរ និងចូលរូមចំណែកជាវិជ្ជមានដល់សន្ដិភាព និងវិបុលភាព ក្នុងតំបន់ និងសាកលលោក។ ភាគីទាំងពីរឯកភាពមតិគ្នាថា ការលើកកំពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការគ្រប់វិស័យ និងការអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ចិន ឱ្យកាន់តែធំធេង និងស៊ីជម្រៅ គឺស្របទៅតាមគោលបំណងចង់បានរួម និងផលប្រយោជន៍ស្នូលរបស់ប្រជាជនទាំងពីរ ហើយបង្កបរិយាកាសអំណោយផលដល់សន្ដិភាព ស្ថិរភាព និងការអភិវឌ្ឍនៅក្នុងតំបន់។ ភាគីទាំងពីរ នឹងបន្ដរក្សាប្រពៃណីកន្លងមក និងឆ្លៀតយកឱកាសខួបអនុស្សាវរីយ៍ លើកទី៦០ នៃការបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូត ដើម្បីពង្រឹងសហគមន៍មួយវាសនារួមកម្ពុជា-ចិន ដែលមានសារៈសំខាន់ជាយុទ្ធសាស្ដ្រ។

ទី៤- បានឯកភាពគ្នាលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការភាពជាដៃគូរយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយកម្ពុជា-ចិន នៅសករាជថ្មីតាមវិស័យដូចខាងក្រោម៖

៤-១ បន្តការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាកំរិតខ្ពស់ឱ្យបានជិតស្និទ្ធ លើកកម្ពស់ការធ្វើទំនាក់ទំនងគ្នាជាយុទ្ធសាស្ត្រ និងគិតគូរអំពីទិសដៅទូទៅនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន។ ចិននឹងជួយសម្រួលដល់ការពិនិត្យសុខភាព ជូនចំពោះលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន និងថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជាផ្សេងៗទៀត នៅប្រទសចិន និងការធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចនៃថ្នាក់ដឹកនាំទៅវិញទៅមកតាមពេលវេលាសមស្រប។

៤-២ ការអនុវត្តឱ្យបានពេញលេញនូវតួនាទីរបស់គណៈកម្មាធិការសម្របសម្រួលអន្តរជាតិ រវាង កម្ពុជា និងចិន និងការរៀបចំកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការលើកទី៥ ឱ្យបានទាន់ពេលវេលា ដើម្បីជំរុញការដឹកនាំម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច និងកិច្ចសម្របសម្រួលសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើគ្រប់វិស័យរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ក្រសួងការបរទេសទាំងពីរ ក្នុងនាមជាស្ថាប័ននាំមុខនៃគណៈកម្មាធិការនេះ គួរបង្កើនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការរៀបចំ និងអនុវត្តផែនការសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីថែមទៀត និងការអនុវត្តឱ្យបានពេញលេញនូវកិច្ចព្រមព្រៀង ស្តីពីការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស្ថិតក្រោមបរិបទថ្មីរវាងក្រសួងការបរទេសនៃប្រទេសទាំងពីរ។

៤-៣ រក្សាការផ្លាស់ប្តូរទស្សនកិច្ចគ្រប់កម្រិតលើវិស័យការពារជាតិ និងស្ថាប័នអនុវត្តច្បាប់នៃប្រទេសទាំងពីរ ដើម្បីលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាក់ស្តែងលើវិស័យនានាដូចជា៖ វគ្គបណ្តុះបណ្តាលឧបករណ៍ សេវាសុខាភិបាល ឡូជីស្ទីក និងសន្តិសុខពហុភាគី និងធ្វើឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅថែមទៀតនូវកិច្ចសហប្រតបត្តិការក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ការជួញដូរមនុស្ស បទល្មើសតាមបណ្តាញព័ត៌មានវិទ្យា ភេរវកម្ម ក៏ដូចជាការប្រឆាំងការរត់ពន្ធគ្រឿងញៀន កសាងសមត្ថភាពការអនុវត្តច្បាប់ និងការស៊ើបអង្កេតបទល្មើសនានា។

៤-៤ ពន្លឿនការបន្ស៊ីគ្នាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព រវាង «គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់មួយ និងផ្លូវមួយ» និងផែនការប្រាំឆ្នាំលើកទី១៣ របស់ចិន ជាមួយនឹងយុទ្ធសាស្ត្រចតុកោណ ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍ និងគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្ម ឆ្នាំ២០១៥-២០២៥ របស់កម្ពុជា និងលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាក់ស្តែងលើវិស័យសមត្ថភាពផលិត និងវិនិយោគ។ បានឯកភាពប្រគល់តួនាទីដឹកនាំពេញលេញដល់គណៈកម្មាធិការសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មរបស់រដ្ឋាភិបាលទាំងពីរ គាំទ្រសហគ្រាស នៃប្រទេសទាំងពីឱ្យមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមកលើគ្រប់វិស័យ និងរយៈពេលវែង។ ការបង្កើនទំហំ និងកម្រិតពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី ដើម្បីសម្រេចគោលដៅពង្រីកទំហំពាណិជ្ជកម្មឱ្យដល់ ៦ប៊ីលានដុល្លារអាមេរិមក នៅឆ្នាំ២០២០ តាមផែនការ។

ភាគីចិន នឹងរៀបចំសកម្មភាពលើកម្ពស់ពាណិជ្ជកម្ម និងពង្រីកការនាំចូលពីកម្ពុជា។ ភាគីចិន ស្វាគមន៍រាជរដ្ឋាភិបាល និងសហគ្រាសកម្ពុជា ទៅចូលរួមពិពរណ៍នាំចូលអន្តរជាតិលើកដំបូង របស់ចិននៅប្រទេសចិន។ ភាគីចិនស្វាគមន៍ផលិតផលកសិកម្មកម្ពុជាជាច្រើនមុខថែមទៀត ដែលឆ្លើយតបនឹងស្តង់ដារត្រួតពិនិត្យ និងចត្តាឡីស័ករបស់ចិន និងតម្រូវការអ្នកប្រើប្រាស់ ចូលទៅទីផ្សារចិន ហើយនឹងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ផ្នែកអនាម័យ និងភូតគាមអនាម័យ។ ភាគីចិន នឹងបន្តជួយកម្ពុជា ក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យនានា ដូចជាការដឹកជញ្ជូន ការសន្សំទឹក ការបោសម្អាតមីន សេវាអប់រំ និងវេជ្ជសាស្ត្រ ជំរុញយ៉ាងសកម្មលើការសាងសង់ពហុកីឡាដ្ឋានមរតកតេជោ និងអគារមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន នៅភ្នំពេញ និងមន្ទីរពេទ្យខេត្តត្បូងឃ្មុំ និងគម្រោងផ្សេងៗទៀត ដែលពាក់ព័ន្ធជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជន។

ភាគីទាំងពីរ និងជំរុញការអនុវត្តអនុស្សារណៈយោគយល់គ្នា ស្តីពីការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ គាំទ្រក្រុមហ៊ុនដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ និងជឿទុកចិត្តបាន ក្នុងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ លើវិស័យសំខាន់ៗ ដូចជា៖ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ កសិកម្ម ធនធានទឹក និងឋាមពល ទូគមនាគមន៍ ឧស្សាហកម្ម និងទេសចរណ៍ ជំរុញការសាងសង់ និងប្រតិបត្តិការនៃតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសក្រុងព្រះសីហនុ និងចូលរួមយ៉ាង សកម្មក្នុងការសាងសង់គម្រោងផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-ក្រុងព្រះសីហនុ និងអាកាសយានដ្ឋានថ្មីក្នុងខេត្តសៀមរាប។

បានឯកភាពគ្នាជំរុញយ៉ាងពេញលេញទំហំនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យកសិកម្ម រួមគ្នាបង្កើតផែនការអភិវឌ្ឍន៍កសិកម្មទំនើបជាតិកម្ពុជា បង្កើតសួនតាំងបង្ហាញ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកសិកម្មទំនើប និងតំបន់កែច្នៃផលិតផលកសិកម្ម ជំរុញការអភិវឌ្ឍការកែច្នៃការទុក និងឡូជីស្តុក សម្រាប់ផលិតផលកសិកម្មកម្ពុជា និងពង្រីកចង្វាក់ឧស្សាហកម្មសម្រាប់បើវិស័យកសិកម្ម។

ទី៥- ថ្នាក់ដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងពីរ បានធ្វើជាអធិបតីនៃការចុះហត្ថលេខាលើឯកសារចំនួន១៩សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រទេសកម្ពុជា។

ទី៦- ភាគីទាំងពីរយល់ថា លទ្ធផលដ៏សំខាន់ និងប្រកបដោយផ្លែផ្កានៃទស្សនកិច្ចនេះ បានពង្រីងចំណងមិត្តភាពជាប្រពៃណីរវាងកម្ពុជា និងចិនបន្ថែមទៀត ធ្វើឱ្យស៊ីជម្រៅនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាក់ស្តែងលើវិស័យជាច្រើន និងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយកម្ពុជា-ចិន ឱ្យឈានដល់កម្រិតថ្មីមួយទៀត៕








Thursday, January 11, 2018

លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យគឺជាគន្លឹះនៃការរួបរួមរបស់អឺរ៉ុប

នយោបាយអឺរ៉ុប គិតមកដល់ឆ្នាំ ២០១៨ នេះ គឺពោរពេញទៅដោយភាពមិនច្បាស់លាស់។ ន​យោ​បាយនៅប្រទេសធំៗនៅអឺរ៉ុបត្រូវបានជាប់គាំង ឬទំនងជាឈានដល់ផ្លូវទាល់។ មានតែបា​រាំ​ង​មួយប៉ុណ្ណោះដែលមានសុទិដ្ឋិនិយម និងកម្លាំងជាងគេ។  អាឡឺម៉ង់ ប្រទេសឈានមុខគេផ្នែកសេ​ដ្ឋកិច្ចរបស់អឺរ៉ុប មិនទាន់ឯកភាពគ្នាក្នុងការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលមួយច្បាស់លាស់នៅឡើយ។ កិច្ច​ពិភាក្សារវាងគណបក្ស Christian Democrats និងគណបក្ស Social Democrats ស្តីអំពីការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះដែលមានភាគីទីបីនោះ បានចាប់ផ្តើមកាលពីម្សិលមិញហើយ។ កិច្ចព្រមព្រៀងនៃរដ្ឋាភិបាលចម្រុះ អាចមានរយៈពេលយូរ ហើយបើទោះបីជាទទួលបានជោគជ័យក៏ដោ​យ ក៏កិច្ចព្រមព្រៀងនោះ ហាក់ដូចជាមិនសូវល្អនោះដែរ ហើយការបែកបាក់ទំនងជាមានកាន់តែច្រើន​ជារដ្ឋាភិបាលចម្រុះដែលមានតែពីរភាគី។ ក៏ប៉ុន្តែ សេដ្ឋកិច្ចរបស់អាឡឺម៉ង់នៅតែខ្លាំង ហើ​យ​តាម​ការព្យាករណ៍គឺរឹងមាំសម្រាប់ឆ្នាំនេះ។ ផ្ទុយទៅវិញ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់អ៊ីតាលី ដែ​លងើបតិច​តួចចេញពីភាពលំបាកក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ នៅតែពឹងផ្អែកភាគច្រើនលើរដ្ឋាភិបាល​ដែលកើតចេញពីការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី៤ ខែមីនា។

នៅប្រទេសអេស្ប៉ាញ ការព្យាករណ៍កំណើនសេដ្ឋកិច្ច ត្រូវបានកាត់បន្ថយពី ២,៦ ភាគរយ មកត្រឹម ២,៣ ភាគរយ ដោយតែសារបញ្ហារវាងរដ្ឋាភិបាលទីក្រុង Madrid និងតំបន់ Catalonia ដែលចង់​ផ្តាច់ខ្លួន។ ប្រទេសប៉ូឡូញ ដោយមានប្រជាជន ៣៨,៥ លាននាក់ ត្រូវបានជាប់គាំងនៅក្នុងជ​ម្លោះ​ផ្នែកសីលធម៌ដ៏ខ្លាំងមួយជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប។ ហើយចក្រភពអង់គ្លេសវិញ ជាក់ច្បាស់​ គឺចាក​ចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបហើយ។ ក៏ប៉ុន្តែ ក្តីសង្ឃឹមនៅតែមាន ស្ថិតក្រោមគោលការណ៍ “កាន់តែខិត​ជិតសហភាព” ហើយថា ក្តីសង្ឃឹមនេះ ផ្តោតសំខាន់លើលោក Emmanuel Macron ដែលបដារបស់គណបក្ស Marche របស់គាត់ ដែលសរសេរថា Let’s go នោះ គឺជាគន្លឹះនៃការបំផុសចលនាឡើង។ ផែនការរបស់គាត់សម្រាប់សហភាពមិនត្រឹមតែមុតមាំ និងមានគោលបំណងធ្វើស​មាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចនោះទេ ថែមទាំងរៀបចំដើម្បីការពារប្រជាជនអឺរ៉ុបផងដែរ។ ផែនការនេះ​អាចនឹងលំបាកខ្លាំង ក៏ប៉ុន្តែយ៉ាងហោចណាស់ក៏អាចចាក់បញ្ចូលសុទិដ្ឋិនិយមទៅក្នុងសហភាព​អឺរ៉ុបបានដែរ។

ផែនការនេះដែរ មានការគាំទ្រច្រើនពីប្រទេសផ្សេងៗទៀតនៅអឺរ៉ុប គណបក្សSocial De​mo​cr​at​s របស់អាឡឺម៉ង់ ដែលដឹកនាំដោយអតីតប្រធានសភាអឺរ៉ុបគឺលោក Martin Schulz បា​ន​សាទរឱ្យ​មាន “ប្រទេសអឺរ៉ុបកាន់តែច្រើន” ហើយអ៊ីតាលី ក្រុមនយោបាយថ្មីក៏បានអំពាវនាវផង​ដែរ។ ដូចលោ​ក Macron ដែរ អតីតរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសបារាំងលោក Emma Bonino ក៏ចង់សហ​រដ្ឋអឺរ៉ុប United States of Europe ដែរ។  ផែនការរបស់លោក Macron អាចខ្វះភាពជាមជ្ឈ​ម​ណ្ឌល និងធាតុផ្សំសំខាន់ ដែលនឹងផ្តល់ដល់ពួកគេនូវឱកាសជោគជ័យមួយ។ ពួកគេបានរៀប​ចំ​ផលប្រ​យោ​ជន៍ដោយការធ្វើសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែខ្លាំង ក៏ដូចជាគាំទ្ររូបិយវត្ថុអឺរ៉ូ។ អ្នក​សេដ្ឋកិច្ចមួយ​ចំនួនមានជំនឿថា ប្រាក់អឺរ៉ូនឹងបែកបាក់កាន់ខ្លាំង បើសិនជាមិនមានការគាំទ្រពីធ​នា​គារកណ្តា​លនៃប្រទេសអឺរ៉ុបនីមួយនោះទេ។ ខណៈដែលសហភាពអឺរ៉ុបស្ថិតក្នុងស្ថានភាពមិន​ច្បាស់​លា​ស់នូវឡើយនោះ រូបិយវត្ថុរបស់ខ្លួនក៏នៅតែបែកបាក់ដដែល។

យើងគួរឆ្លុះបញ្ចាំងនូវអត្ថន័យនៃពាក្យសមាហរណកម្ម។ វាមានន័យថា ប្រជាជនអឺរ៉ុបនឹងត្រូវទទួ​ល​រដ្ឋាភិបាលមួយ ដែលគ្រប់គ្រងយ៉ាងហោចណាស់វិស័យសេដ្ឋកិ​ច្ចហិរញ្ញវត្ថុ និងការសម្រេចចិត្ត​ដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ចំណូល ការងារ និងផលប្រយោជន៍ផ្សេងៗទៀតរបស់ពួកគេ។ ទោះ​បីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ជំហរនៃការឆ្ពោះទៅរកភាពជាមជ្ឈមណ្ឌល និងការកាត់បន្ថយរដ្ឋបាល​ជាតិបន្ថែមទៀត ដើម្បីគាំទ្រដល់ការពង្រីកសហភាពអឺរ៉ុបនោះ មិនទំនងជាដំណើរការទេ។ កិច្ចព្រមព្រៀងក្នុងការប្រើប្រាស់ប្រាក់អឺរ៉ូ ទាមទារឱ្យមានការគាំទ្រកាន់តែខ្លាំង ជាជាងបញ្ហារូបិយវត្ថុបច្ចុប្បន្នទៅទៀត។​

កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មរួមមួយនៅតែកើតមាន។ កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីអាមេរិកខាងជើង ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ត្រូវបានធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពមិនច្បាស់លាស់ ស្ថិតក្រោមប្រធានាអាមេរិក លោក Donald Trump ដែលកត្តានេះបង្ហាញថា កិច្ចព្រមព្រៀងបែបនេះ អាចសមស្របទៅនឹងរដ្ឋាភិបាលដោយឡែកៗគ្នា៕

(ប្រភព : Reuters ចុះថ្ងៃទី១០ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៨)


តួនាទីរបស់ឥណ្ឌានៅក្នុងអាស៊ាន

ជាមួយនឹងប្រធានបទ «ពាណិជ្ជកម្ម ការតភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង និងវប្បធម៌» រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាកំពុងរៀបចំបង្កើតការតភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងមួយចំនួនជាមួយនឹងប្រទេសអាស៊ាន ខណៈពេលដែលរដ្ឋាភិ​​​បាលទីក្រុង New Delhi កំពុងត្រៀមរៀបចំកិច្ចប្រជុំរំលឹកខួប អាស៊ាន-ចិន។

កិច្ចប្រជុំកំពូល អាស៊ាន-ឥណ្ឌា (ខួប ២៥ឆ្នាំនៃទំនាក់ទំនង) នឹងជាឱកាសមួយសម្រាប់ឥណ្ឌាក្នុងការបង្ហាញខ្លួនឯងថា ជាជម្រើសដ៏ទាក់ទាញមួយចំពោះប្រទេសចិន ដែលជាមហាអំណាចក្នុងតំបន់។ ឥណ្ឌា​នឹងសង្កត់ធ្ងន់ថា ខ្លួននឹងសមស្របទៅនឹងអ្វីដែលគេជឿថា «ជាមធ្យោបាយរបស់អាស៊ានក្នុងការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម» និងស្របតាមគោលគំនិតនៃ «មជ្ឈភាពអាស៊ាន»។ ប្រភពបាននិយាយថា វាគឺជារឿងដ៏មានសារៈសំខាន់ក្នុងការសង្កត់ធ្ងន់លើគោលការណ៍នៅពេលមួយដែលការប្រើប្រាស់អំ​ណាចដើម្បីឈ្លានពានរបស់ចិន ហាក់ដូចជាធ្វើឱ្យអាស៊ានចុះខ្សោយ។

ការប្រារព្ធពិធីអបអរសាទរទំនាក់ទំនងអាស៊ាន-ឥណ្ឌា បានចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងលិខិតមួយច្បាប់រ​ប​ស់នាយករដ្ឋមន្រ្តីឥណ្ឌាលោក Narendra Modi ទៅកាន់ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនលោក Rodrigo Duterte នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានឆ្នាំ ២០១៧។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំអាស៊ាននៅទីក្រុង Manila ឆ្នាំ ២០១៧ លោក Modi បានអញ្ជើញមេដឹកនាំអាស៊ានទាំងអស់ទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌា ជាលក្ខណៈឯកជនផងដែរ។ ប្រភពបាននិយាយថា «យើងមានដែនសមុទ្រ និងដីគោកជាប់ប្រទេសភូមា និងប្រទេសអាស៊ានផ្សេងទៀត យើងមានទំនាក់ទំនងប្រវត្តិសាស្រ្ត និងវប្បធម៌ដ៏រឹងមាំ ដូចជាការគោរពបូជាសាសនាព្រះពុទ្ធ ដូចនៅប្រទេសអាស៊ានភាគខាងកើតមួយចំនួន។» ប្រភពពីរដ្ឋាភិបាលបាននិយាយថា កត្តានេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ឥណ្ឌាក្នុងការពង្រីកទំនាក់ទំនងក្នុងតំបន់ «នៅ​ពេលដែលយើងកំពុងមើលឃើញគោលនយោបាយថ្មីរបស់អាមេរិក និងចិន។»

កិច្ចប្រជុំកំពូលនេះ នឹងចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងការរៀបចំកិច្ចប្រជុំមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់នៅថ្ងៃទី២៣ ខែម​ក​រា ក៏​ដូ​​​​​ច​ជាកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាពាណិជ្ជកម្ម អាស៊ាន-ឥណ្ឌា និងកិច្ចប្រជុំពាណិជ្ជកម្មសម្ងាត់។ ឧ​ទ្យា​ន Tughlag នៅទីក្រុង New Delhi ត្រូវបានគេធ្វើជានិមិត្តរូបនៃទំនាក់ទំនង អាស៊ាន-ឥណ្ឌា។ កិច្ចប្រ​ជុំ​កំពូលនឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៥ ខែមករា។ ស្របពេលនោះដែរ ពិធីបុណ្យ Ramayana នឹងធ្វើឡើង​ដើម្បីស្វែងរកការតភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងវប្បធម៌រវាងឥណ្ឌា និងអាស៊ាន។ ពិធីបុណ្យនេះនឹងបន្តធ្វើឡើ​ង បន្ទាប់ពិធីព្យុះហយាត្រា Republic Day ដែលមេដឹកនាំប្រទេសអាស៊ាន​ទាំង ១០ នឹងចូលរួមជាភ្ញៀវដ៏សំខាន់បំផុត ហើយបញ្ចប់ជាមួយនឹងពិធីបុណ្យកីឡានៅទីក្រុង Gu​wahati និងវិធីបុណ្យខ្សែ​ភាពយន្ត (Film Festival) នៅទីក្រុង Goa​៕

(ប្រភព : New Delhi ចុះថ្ងៃទី១០ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៨)


លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ចាប់ផ្ដើមជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីជាមួយនាយករដ្ឋមន្ដ្រីចិន នៅវិមានសន្តិភាព

លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន នៅព្រឹកថ្ងៃទី១១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៨នេះ ចាប់ផ្ដើមជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីជាមួយនាយករដ្ឋមន្ដ្រីចិន លោក លី ខឺឈាង នៅវិមានសន្ដិភាព បន្ទាប់ពីទទួលបដិសណ្ឋាការកិច្ចចំពោះការមកដល់វិមានសន្តិភាពរបស់លោក លី ខឺឈាង។

លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន និងលោក លី ខឺឈាង នឹងអញ្ជើញធ្វើជាអធិបតីចុះហត្ថលេខាលើឯកសារសំខាន់ៗមួយចំនួន និងពិធីប្រកាសជាផ្លូវការអំពីគម្រោង «ដំណើរនៃក្ដីស្រលាញ់ពីបេះដូង» នៅកម្ពុជា ដែលផ្តល់ជាជំនួយឥតសំណងសម្រាប់គម្រោងសាងសង់មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន ព្រះកុសុមៈ និងមន្ទីរពេទ្យខេត្តត្បូងឃ្មុំ និងគម្រោងប្លង់ស្ថាបត្យកម្មអាកាសយានដ្ឋាន អន្តរជាតិសៀមរាបអង្គរ។

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ជំនួបទ្វេភាគីជាមួយលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន លោក លី ខឺឈាង នឹងបន្តដំណើរចូលថ្វាយបង្គំគាល់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេច ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី។ ក្រោយជួបសវនាការជាមួយព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ នៅរសៀលថ្ងៃដដែល លោក លី ខឺឈាង នឹងអញ្ជើញចូលរួមលាងសាយភោជន៍ពេលថ្ងៃត្រង់ ដែលរៀបចំដោយលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន នៅវិមានសន្តិភាព។ ក្រោយពីពិធីលាងសាយភោជន៍ លោក លី ខឺឈាង នឹងត្រូវឡើងយន្តហោះ ចាកចេញពីកម្ពុជានៅវេលាម៉ោងប្រមាណ ២រសៀលថ្ងៃទី១១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៨ដដែលនោះ៕






កាកបាទក្រហមខេត្តស្វាយរៀង បើកចំកិច្ចប្រជុំបូក​សរុបលទ្ធផល​ការងារ​ប្រចាំឆ្នាំ២០១៧ ​និងលើក​ទិសដៅ​សម្រាប់អនុវត្ត​បន្តឆ្នាំ២០១៨​

ស្វាយរៀង៖ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍១០រោច ខែបុស្ស ឆ្នាំរកា នព្វស័ក ព.ស ២៥៦១ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី ១១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៨នេះ នៅទីស្នាក់ការសាខាកាកបាទក្រហមកម្ពុជាខេត្តស្វាយរៀង បានបើកចំកិច្ចប្រជុំបូកសរុបលទ្ធផលការងារប្រចាំឆ្នាំ២០១៧ និងលើកទិសដៅសម្រាប់អនុវត្តបន្តឆ្នាំ២០១៨ ដោយមានការចូលរួមពីលោក ម៉ែន វិបុល អភិបាលខេត្ត ប្រធានគណៈកម្មាធិការសាខា លោក លោកស្រី សមាជិក សមាជិការ គណៈកម្មាធិការសាខាក្រុមប្រតិបត្តិសាខា ព្រមទាំង លោក លោកស្រីជាប្រធាន អនុប្រធានគណៈកម្មាធិការ អនុសាខាទាំង៨ ក្រុងស្រុក សរុបចំនួន២៤នាក់។

នាឱកាសនោះ លោក ម៉ែន វិបុល បានមានមតិលើកឡើងដោយអបអរសាទរ ចំពោះការចូលរួមរបស់គណៈអភិបាលនៃគណៈកម្មាធិការសាខា និងអនុសាខានាពេលនេះ សរបញ្ជាក់ឲ្យឃើញនូវស្មារតី និងការទទួលខុសត្រូវ ចំពោះសកម្មាភាពដែលបានអនុវត្តន៍កន្លងមក ស្របទៅនឹងយុទ្ធសាស្ត្រទស្សនៈវិស័យ និងបេសកម្ម សកម្មភាពការងារ ក្នុងវិស័យ មនុស្សធម៌ រួមចំណែកកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រជួយដល់ជនងាយរងគ្រោះបំផុត។

មានប្រសាសន៍បូកសរុបកិច្ចប្រជុំ លោកប្រធានគណៈកម្មាធិការសាខា បានឯកភាពក្នុងការកែរលំអរអគារទីស្នាក់ការសាខា និងអនុសាខា ដោយលោកបានសំណូមពរដល់អនុសាខាទាំង៨ ក្រុង ស្រុក ត្រូវពង្រឹងបន្ថែមលើការងាររដ្ឋបាល និងហិរញ្ញវត្ថុ ការងារស្វែងរកមូលនិធិត្រូវជួយកៀងគរមន្ថែម ដោយផ្តោតសំខាន់ទៅលើការរៀបចំ និងការប្រព្រឹត្តទៅនៃការងារស្នូលរបស់សាខា និងអនុសាខាទាំងអស់បានអនុវត្តតាមវិស័យស្នូលទាំង៤ ឲ្យមានដំណើរការល្អស្របតាមអាណត្តិនៃការងារ ទោះបីមានការខ្វះចន្លោះក្នុងការចូលរួមរបស់គណៈកម្មាធិការសាខា មិនបានគ្រប់សមាសភាពក៏ដោយ ក៏យើងនៅមានសមាជិក សមាជិការសកម្មក្នុងចលនាជួយបំផុសគំនិត និងការផ្តួចផ្តើមឲ្យមានដំណើរការល្អ។ ចំពោះអនុសាខា បើទោះបីការអនុវត្តទៅមានភាពខុសគ្នា មានចំណុចខ្លាំង និងចំណុចខ្សោយ ក៏នៅតែខិតខំប្រឹងប្រែងយកអស់ស្មារតីទទួលខុសត្រូវក្នុងការដោះស្រាយគ្រោះមហន្តរាយជូនប្រជាពលរដ្ឋដែលរងគ្រោះឲ្យបានទាន់ពេលវេលា៕


នាយករដ្ឋមន្ដ្រីចិន អញ្ជើញដាក់កម្រងផ្កានៅវិមានឯករាជ្យ និងគោរពព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធព្រះបរមរតនកោដ្ឋរួចបន្តទៅកាន់វិមានសន្តិភាព

ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការរយៈពេលមួយថ្ងៃនៅកម្ពុជា នៅវេលាម៉ោងជាង៩៖១០ព្រឹក ថ្ងៃទី១១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៨នេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លោក លី ខឺឈាង បានអញ្ជើញដាក់កម្រងផ្កានៅវិមានឯករាជ្យ បន្ទាប់មកអញ្ជើញគោរពព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធព្រះបរមរតនកោដ្ឋ នរោត្តម សីហនុ នៅមណ្ឌបព្រះបរមរតនកោដ្ឋ ដែលនៅក្បែរវិមានឯករាជ្យនោះ។

បើតាមការគ្រោងទុក ក្រោយពីបញ្ចប់ការដាក់កម្រងផ្កា និងគោរពព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធព្រះបរមរត​នកោដ្ឋហើយនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន នឹងបន្តដំណើរទៅកាន់វិមានសន្តិភាពដើម្បីជួបសំ​ណេះសំណាលទ្វេភាគីជាមួយលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន។ បន្ទាប់ពីជំនួបសំណេះ​សំណា​លទ្វេភាគី និងកិច្ចប្រជុំចង្អៀតរួចហើយ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន និងលោក លី ខឺឈាង នឹងអញ្ជើញធ្វើជាអធិបតីចុះហត្ថលេខាលើឯកសារសំខាន់មួយចំនួន និងពិធីប្រកាសជាផ្លូវការអំពីគម្រោង «ដំណើរនៃក្ដីស្រលាញ់ពីបេះដូង» នៅកម្ពុជា ដែលគម្រោងនេះផ្តល់ជាជំនួ​យឥតសំ​ណងសម្រាប់គម្រោងសាងសង់មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន ព្រះកុសុមៈ និងមន្ទីរពេ​ទ្យខេត្តត្បូងឃ្មុំនិងគម្រោងប្លង់ស្ថាបត្យកម្មអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសៀមរាបអង្គរ។

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ជំនួបទ្វេភាគីជាមួយលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន លោក លី ខឺឈាង នឹងបន្តដំ​ណើរចូលថ្វាយបង្គំគាល់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេច ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី។ ក្រោយជួបសវនាការជាមួយព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ នៅរសៀលថ្ងៃដដែល លោក លី ខឺឈាង នឹងអញ្ជើញចូលរួមលាងសាយភោជន៍ពេលថ្ងៃត្រង់ដែលរៀបចំដោយលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន នៅវិមានសន្តិភាព។ ក្រោយពីពិធីលាងសាយភោជន៍ លោក លី ខឺឈាង នឹងត្រូវឡើងយន្តហោះចាកចេញពីកម្ពុជានៅវេលាម៉ោងប្រមាណ២រសៀលថ្ងៃទី១១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៨ដដែលនោះ៕






នាយឧត្តមសេនីយ៍ គន់ គីម ប្រាប់អតីតយុទ្ធជនឲ្យចូលរួមអនុវត្តគោលនយោបាយភូមិឃុំ មានសុវត្ថិភាព តាមរយៈការធ្វើភ្នាក់ងារប៉ុស្ដិ៍រដ្ឋបាលឃុំ

នាយឧត្តមសេនីយ៍ គន់ គីម អគ្គលេខាធិការអតីតយុទ្ធជនកម្ពុជា បានប្រាប់ទៅ​អតីតយុទ្ធជនទាំងអស់ សូមចូល​រួមក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយភូមិ ឃុំមានសុវត្ថិភាព តាមរយៈនៃការស្ម័គ្រចិត្ត ធ្វើជាភ្នាក់ងារឲ្យ​ប៉ុស្តិរដ្ឋ​បាល​​​​ឃុំ ដើម្បីផ្តល់ព័ត៌មាន អំពីល្បែងស៊ីសង ការចរាចរគ្រឿងញៀន និងបទល្មើសផ្សេងៗ ក្នុងសហគមន៍​ដើម្បីឲ្យសមត្ថកិច្ច​បង្ក្រាបឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងធានាថាភូមិ​ឃុំ​ មានសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់ល្អ គ្មានអំពើហិង្សា​គ្រួសាររស់នៅ​មានសុភមង្គល​។

ការ​ថ្លែងបែបនេះ របស់នាយឧត្តមសេនីយ៍ គន់ គីម ត្រូវបានធ្វើឡើង ក្នុងឱកាស​ជួបសំណេះ​សំណាល ជាមួយ​អតីតយុទ្ធជន​ដែលកំពុងរស់នៅក្នុងសហគមន៍ សំសាន្ត ស្ថិតនៅភូមិរហាលទិល ឃុំតាលោ ស្រុកបាកាន ខេត្តពោធិ៍សាត់។

ជាមួយនឹងការផ្តាំផ្ញើសួរសុខទុក្ខពីលោកនាយករដ្ឋមន្រ្ដី ហ៊ុន សែន និងលោកស្រី ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុនសែន នោះ​នាយឧត្តមសេនីយ៍ គន់ គីម បានអំពាវនាវឲ្យអតីតយុទ្ធជនទាំងអស់ ត្រូវចេះរួបរួមសាមគ្គីគ្នា ចេះគោរព​ស្រឡាញ់ ជួយគ្នាទៅវិញទៅមក​ដូចបងប្អូនរួមផ្ទៃតែមួយ។ ​ក្នុងការរស់នៅ​ត្រូវរួមគ្នា ជួយសំអាត ភូមិស្ថាន ផ្ទះសម្បែងឲ្យមានអនាម័យ បរិស្ថានល្អ និងខិតខំដាំដំណាំរួមផ្សំ ដំណាំហូបផ្លែ​នានា​ដើម្បីលើកកម្ពស់ជីវភាព​។

ទន្ទឹមនោះ​ត្រូវជឿជាក់​ស្មោះស្ម័គ្រ​គាំទ្រការដឹកនាំ​របស់ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល និង​ជា​ប្រធានសមាគមអតីតយុទ្ធជនកម្ពុជា ហើយប្តេជ្ញា ការពារឲ្យបានគង់វង្ស មរតកសន្តិភាព ដែល​បាន​មកពី​ការលះបង់ដ៏ធំធេងរបស់បងប្អូន​ក្រោមនយោបាយឈ្នះ ឈ្នះ របស់លោកនាយករដ្ឋមន្រ្ដី ។

សូមបញ្ជាក់ថា សហគមន៍​សំសាន្ត​នេះ ត្រូវបានរាជរដ្ឋាភិបាល​បង្កើតឡើង ក្នុងអំឡុងខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០១១ ដោយរៀបចំឲ្យមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងសង់លំនៅដ្ឋាន ប្រភេទផ្ទះថ្ម​៦០​ខ្នង និងប្រភេទផ្ទះឈើ​១៤០​ខ្នង ប្រគល់ជូនអតីតយុទ្ធជនក្រីក្រ​២០០​គ្រួសារ បានរស់នៅ​រួមជាមួយ​ការផ្តល់ដីកសិកម្ម សម្រាប់បង្កបង្កើនផល ដោះស្រាយជីវភាព​ផងដែរ ​៕