Tuesday, September 05, 2023

សន្តិបណ្ឌិត នេត សាវឿន អញ្ជើញជាអធិបតីភាពប្រារព្ធខួបអនុស្សាវរីយ៍គម្រប់៣៣ឆ្នាំ កងវរសេនាតូចលេខ២៤៦ និងខួបអនុស្សាវរីយ៍លើកទី១៤ ថ្ងៃបង្កើតបញ្ជាការដ្ឋានអង្គរក្ស

  លោកសន្តិបណ្ឌិត នេត សាវឿន នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទី នៅព្រឹកថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣នេះ បានអញ្ជើញជាអធិបតីភាពប្រារព្ធខួបអនុស្សាវរីយ៍គម្រប់ ៣៣ឆ្នាំ ថ្ងៃបំពេញបេសកកម្មជាប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់វរសេនាតូចលេខ២៤៦ អតីតយោធាក្រុងភ្នំពេញ និងខួបអនុស្សាវរីយ៍លើកទី១៤ ថ្ងៃបង្កើតបញ្ជាការដ្ឋានអង្គរក្ស។

បញ្ជាការដ្ឋានអង្គរក្ស បានផ្តើមចេញពីកងវរសេនាតូចលេខ២៤៦ អតីតចំណុះយោធាក្រុងភ្នំពេញ ហើយវរសេនាតូចនេះ ត្រូវបានប្រកាសបង្កើតដោយផ្ទាល់ពីសំណាក់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋមន្ត្រី នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៩០ នាសម័យរដ្ឋកម្ពុជា។ ដឹកនាំបញ្ហាដោយនាយឧត្តមសេនីយ៍ គៀង សាវុធ គណៈបញ្ជាការយោធាក្រុងភ្នំពេញនាសម័យនោះ បន្ទាប់មកបានចាត់បញ្ជូន នាយឧត្តមសេនីយ៍កិត្តិបណ្ឌិត ហ៊ីង ប៊ុនហៀង អនុគណៈបញ្ជាការយោធាក្រុងភ្នំពេញ មកគ្រប់គ្រងជាមេបញ្ជាការ កងវរសេនាតូចលេខ២៤៦។

ដោយមើលឃើញពីវិរភាពអង់អាចក្លាហាន និងភាពស្មោះត្រង់របស់ នាយឧត្តមសេនីយ៍កិត្តិបណ្ឌិត ហ៊ីង ប៊ុនហៀង និងមានការជឿទុកចិត្តខ្ពស់ពីអគ្គសេនាធិការ ពីក្រសួងការពារប្រទេស និងប្រសាសន៍ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ សម្តេចតេជោ បានបញ្ជាឱ្យនាយឧត្តមសេនីយ៍ គៀង សាវុធ និងលោក ជា សុផារ៉ា អតីតជាអភិបាលរងក្រុងភ្នំពេញ និងជាប្រធានគណៈបញ្ជាការឯកភាពក្រុងភ្នំពេញនាសម័យនោះ ចាត់បញ្ជូនកម្លាំង ១២រូបដឹកនាំដោយ ឧត្តមសេនីយ៍ទោ ហ៊ីង ប៊ុនហៀង ឧត្ដមសេនីយ៍ទោ ហ៊ុយ ពិសិដ្ឋ វរសេនីយ៍ឯក ចៅ តុល ដើម្បីមកបម្រើការងារការពារសន្តិសុខផ្ទាល់ជូនសម្តេចតេជោ និងសម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ព្រមទាំងក្រុមគ្រួសារ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៩២។

ក្នុងនាមអតីតជានាយទាហាន នៃកងវរសេនាតូចលេខ២៤៦ ក្នុងសម័យបង្រួបបង្រួមជាតិ មានការវិវឌ្ឍរីកចម្រើនធំធាត់ជាលំដាប់ និងសំណូមពរភារកិច្ចចាំបាច់ ទើបបានបន្ថែមក្របខណ្ឌឱ្យបង្កើតជាវរសេនាតូចលេខ២ អង្គរក្សសម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី២ និងបានកាត់ផ្ទេរក្របខណ្ឌ មកចំណុះក្នុងក្របខណ្ឌកងពលតូចលេខ៧០។

ដោយមើលឃើញពីទំហំការងារដ៏សំខាន់ក្នុងភារកិច្ចការងារ ការពារសន្តិសុខសុវត្ថិភាពជាចំបង ទើបសម្ដេចតេជោ នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានសម្រេចអនុញ្ញាតឱ្យបង្កើតទៅជាបញ្ជាការដ្ឋានអង្គរក្ស តាមអនុក្រឹត្យលេខ១៤៨ អនក្រ.បក ចុះនៅថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៩ ចំណុះអគ្គបញ្ជាការដ្ឋាន នៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន៕








វិភាគអន្តរជាតិ៖ កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានឆ្នាំ២០២៣៖ តើគេអាចរំពឹងអ្វីខ្លះ?

FN- (វ៉ាស៊ីនតោន)៖ សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឬហៅកាត់ថាអាស៊ាន គឺជាអង្គការក្នុងតំបន់មួយដែលមានប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ចំនួន ១០ ជាសមាជិក។ ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៦៧ ប្លុកអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះមានគោលដៅលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខ នៅក្នុង តំបន់។ ឆ្នាំ២០២៣នេះ ឥណ្ឌូណេស៊ីគឺជាប្រធានអាស៊ាន និងជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤៣ និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធ នៅឯទីក្រុង ហ្សាការតា ក្នុងសប្ដាហ៍នេះ។

ដោយបានបង្កើតមូលបទស្តីពី «សារៈសំខាន់អាស៊ានជាស្នូលនៃកំណើន ឬ ASEAN Matters: Epicentrum of Growth» ឥណ្ឌូណេស៊ីនឹងដឹកនាំអាស៊ាន ដោយផ្ដោតជាសំខាន់លើបញ្ហាធំៗចំនួន៤ រួមមានការដោះស្រាយវិបត្តិនៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា, ការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនានាដើម្បីជំរុញកំណើន សេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាព សម្របសម្រួលការចូលជាសមាជិកអាស៊ានរបស់ប្រទេសទីម័រខាងកើត និងការអនុវត្តទស្សនវិស័យអាស៊ានស្ដីពី តំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក (AOIP)។ ចំណែក នៅឯម្ខាងទៀត ទោះបីជាមានភាពតានតឹងក្នុងតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងក៏ដោយ ក៏គេមិនរំពឹងឡើយថា ឥណ្ឌូណេស៊ី ឬអាស៊ានអាចនឹងធ្វើសកម្មភាពយ៉ាងសកម្មក្នុងកិច្ចចរចា «សម្រាប់ក្រមប្រតិបត្តិមួយ»។

*​ វិបត្តិមីយ៉ាន់ម៉ា

អស់រយៈពេលជាង២ឆ្នាំមកនេះ បន្ទាប់ពីរដ្ឋប្រហារយោធានៅមីយ៉ាន់ម៉ា វាបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់រួចទៅហើយថាអាស៊ានបានបរាជ័យក្នុងការសម្រេចឱ្យបាន នូវភាពជឿនលឿនក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិមួយនេះ។ បរាជ័យនេះក៏ត្រូវបានទទួលស្គាល់ផងដែរដោយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលបាននិយាយថា «ទោះបីជាមានកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងពីសំណាក់ប្រធានអាស៊ានមុនៗ និងប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានទាំងអស់ក៏ដោយ ក៏មិនមានភាពរីកចម្រើនណាមួយក្នុង ការអនុវត្តផែនការសន្តិភាព ៥ចំណុច ឬកុងសង់ស៊ីស៥ចំណុច (5PC) ដោយរបបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ានោះទេ។

ដោយសារតែអន្តរជាតិមើលធ្ងន់ និងទុកភារកិច្ចឱ្យអាស៊ាន ដើម្បីស្វែងរកស្ថិរភាពនៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ដូច្នេះ «អវត្តមាននៃភាពរីកចម្រើន» ក្នុងការ ដោះស្រាយវិបត្តិមួយនេះ វាអាចនឹងក្លាយជាការប៉ះទង្គិចមួយយ៉ាងខ្លាំងដល់ «ភាពស្របច្បាប់» របស់អាស៊ាន។ មិនតែប៉ុណ្ណោះខណៈពិភពលោកកំពុងតាម ដានសកម្មភាព ឬចំណាត់ការបន្ទាប់របស់អាស៊ាន ឥណ្ឌូណេស៊ីនឹងត្រូវប្រឈមមុខនឹងកិច្ចការដ៏លំបាកក្នុងការស្វែងរកការឯកភាពគ្នាក្នុងចំណោមរដ្ឋជា សមាជិកទាំងអស់ដើម្បីឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងថាតើត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាយ៉ាងដូចម្ដេច?

មែនទែនទៅ បរាជ័យនៃកុងសង់ស៊ីស៥ចំណុចរបស់អាស៊ាន មានន័យថាអាស៊ានចាំបាច់ត្រូវការយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីផ្សេងពីនេះ។ ប៉ុន្តែ ដោយសារតែការសម្រេចបាន នូវដំណោះស្រាយប្រាកដនិយមមួយ តម្រូវឱ្យមានការយល់ព្រមជាឯកច្ឆន្ទ ឬកង់សង់ស៊ីសពីសមាជិកទាំងអស់ អាស៊ាននៅសល់ជម្រើសតិចតួចប៉ុណ្ណោះ នៅក្នុង ដៃ។ ឥណ្ឌូណេស៊ីបានទទួលស្គាល់ពីដែនកំណត់នៃការធ្វើការងារនៅក្នុងយន្ដការអាស៊ាន ហើយបានប្រកាសថាខ្លួនបានបើកការចរចាស្ងៀមស្ងាត់ ជាមួយគ្រប់ ភាគីពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះមីយ៉ាន់ម៉ា ក្នុងនោះរួមមានទាំងរបបសឹក កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធជនជាតិដើមភាគតិច រដ្ឋាភិបាលស្រមោលមីយ៉ាន់ម៉ា និងបណ្ដាប្រទេស ក្បែរខាងមួយចំនួន។ កិច្ចចរចាបែបនេះបានធ្វើឡើងចំនួន ៦លើក ដើម្បីព្យាយាមស្ដារដំណើរការសន្តិភាពឡើងវិញ។ ប៉ុន្តែកិច្ចប្រឹងប្រែងនេះមិនទាន់លេចចេញ ជាលទ្ធផលឱ្យគេបានឃើញនៅឡើយទេ។

* កំណើន (សេដ្ឋកិច្ច) ប្រកបដោយចីរភាព

ផ្អែកលើមូលបទស្តីពី «សារៈសំខាន់អាស៊ានជាស្នូលនៃកំណើន ឬ ASEAN Matters: Epicentrum of Growth» ឥណ្ឌូណេស៊ីបានគូសបញ្ជាក់ថាខ្លួនមាន បំណងទាញការផ្ដោតឡើងវិញរបស់អាស៊ានស្ដីពីកំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាពក្នុងតំបន់។ នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយចេញផ្សាយដោយ ក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌូណេស៊ី និងនៅឯកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសម្របសម្រួលអាស៊ានលើកទី៣២ ឥណ្ឌូណេស៊ីបានបញ្ជាក់ពីវិស័យសំខាន់ៗចំនួន៤ដែលត្រូវ យកចិត្តទុកដាក់ រួមមាន «សន្តិសុខស្បៀងអាហារ សន្តិសុខថាមពល សុខាភិបាល និងស្ថិរភាពហិរញ្ញវត្ថុ»។

* សមាជិកភាពរបស់ទីម័រខាងកើត

ទីម័រខាងកើត គឺជាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍តែមួយគត់ដែលមិនទាន់ក្លាយជាសមាជិកអាស៊ាន។ កាលពីឆ្នាំ២០១១ ទីម័រខាងកើតបានបង្ហាញពីចំណាប់ អារម្មណ៍ក្លាយជាសមាជិកអាស៊ាន តាមរយៈការដាក់ជូននូវពាក្យស្នើសុំចូលជាសមាជិកអាស៊ានជាផ្លូវការ។ បន្ទាប់ពីនោះមក ទីម័រខាងកើតទទួលបានឋានៈជា រដ្ឋអង្កេតការណ៍ និងកំពុងបំពេញឱ្យគ្រប់លក្ខខណ្ឌដើម្បីអាចចូលជាសមាជិកពេញលេញ​ ដូចជាការធ្វើកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច និងការធ្វើពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ច ឱ្យលើសពីការពឹងផ្អែកលើធនធានប្រេង និងឧស្ម័ន។

ក្នុងឆ្នាំ២០២២ អាស៊ានបានយល់ព្រមជាគោលការណ៍ ក្នុងការទទួលយកទីម័រខាងកើតជាសមាជិក ហើយនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣នេះ ឥណ្ឌូណេស៊ីបានប្រកាសពី ផែនការដើម្បីឆ្ពោះទៅរកការសម្រេចឱ្យបាននូវសមាជិកភាពរបស់ទ័ម័រខាងកើតក្នុងអាស៊ាន។ ចំណែក សេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមមួយចេញផ្សាយនៅឯចុងបញ្ចប់ នៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤២ កាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ ដែលទីម័រខាងកើតបានចូលរួមក្នុងនាមជារដ្ឋអង្កេតការណ៍ជាលើកដំបូងនោះ បានប្រកាស ពីការគាំទ្ររបស់អាស៊ានចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ប្រទេសមួយនេះ និងការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ពួកគេក្នុងការជួយគាំទ្រដល់ទីម័រខាងកើត ក្នុងការសម្រេច ឱ្យបានគ្រប់លក្ខខណ្ឌ ដើម្បីទទួលបានសមាជិកភាពពេញលេញ។

* ទស្សនវិស័យអាស៊ានស្ដីពីឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក (AOIP)

ត្រូវបានស្នើឡើងជាលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ២០១៩ AOIP មានគោលដៅពង្រឹងតួនាទីស្នូលរបស់អាស៊ាន នៅក្នុងនិម្មាបនកម្មតំបន់ និងផ្ដល់សន្ទុះថ្មីសម្រាប់យន្ដការ អាស៊ានដែលមានស្រាប់។ តួយ៉ាងដូចជា ក្របខណ្ឌអាស៊ានបូក៣ និងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ីបូព៌ា សំដៅជួយសម្រួលដល់កិច្ចសន្ទនា និងការលើកកម្ពស់ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក។ នៅក្រោម AOIP ជាជំហានដំបូង អាស៊ានគួរតែផ្ដោតលើវិស័យអាទិភាពចំនួន៤ រួមមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ សមុទ្រ ការផ្សារភ្ជាប់ គោលដៅអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព និងសេដ្ឋកិច្ច ព្រមទាំងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដទៃទៀត។

* ក្រមប្រតិបត្តិនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូង

ជម្លោះទឹកដីក្នុងតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងរវាងចិន និងប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានមួយចំនួន បាន និងកំពុងបង្កឱ្យមានភាពតានតឹង និងការកើនឡើងនៃ សកម្មភាពយោធាក្នុងតំបន់។ កិច្ចប្រឹងប្រែងដើម្បីសម្រេចបាននូវដំណោះស្រាយ នឹងត្រូវជួបបញ្ហាប្រឈមជាច្រើន ខណៈមហាអំណាចខាងក្រៅដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសមិនមែនជាភាគីជម្លោះមួយចំនួនបានបង្កើនការចូលរួមរបស់ពួកគេ។ ជម្លោះក្នុងតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង បាន និងកំពុងបង្កជា ភាពស្មុគស្មាញយ៉ាងខ្លាំងដល់ស្ថិរភាពតំបន់ សេរីភាពធ្វើនាវាចរណ៍ និងតុល្យភាពអំណាចក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក។ កិច្ចចរចាសម្រាប់ក្រមប្រតិបត្តិ Code of Conduct (CoC) ក្នុងតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង បានចំណាយពេលចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០២មកម្ល៉េះ។

សេចក្ដីថ្លែងការណ៍កន្លងមកចេញផ្សាយដោយក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌូណេស៊ី បានបង្ហាញថាអាទិភាពសម្រាប់កិច្ចចរចាស្ដីពីព្រំដែនសមុទ្រ ក្នុងនោះរួមមាន កិច្ចចរចាទ្វេភាគីជាមួយម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងប្រទេសដែនកោះប៉ាឡាវ (Palau)។ នេះអាចមានន័យថាឥណ្ឌូណេស៊ីនឹងកំហិតលើទំនុកចិត្តរបស់ខ្លួន នៅក្នុង កិច្ចចរចាពហុភាគីស្ដីពីជម្លោះដែនសមុទ្រ ហើយប្រហែលជានឹងផ្ដោតជាសំខាន់លើកិច្ចចរចាផ្អែកលើមូលដ្ឋានទ្វេភាគី។ ដូចការរំពឹងទុក កិច្ចចរចារវាងអាស៊ាន និងចិន កាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ មិនអាចសម្រេចបាននូវលទ្ធផលផ្លែផ្កានោះឡើយ ហើយសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយរបស់ចិន នៅពេលនោះ បានផ្តោតលើ «គម្រោងនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាក់ស្ដែង» នៅក្នុងការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រសមុទ្រ ការការពារបរិស្ថាន ព្រមទាំងប្រតិបត្តិការ ជួយសង្រ្គោះ និងស្វែងរក ដោយមិនបានលើកឡើងពី CoC នោះទេ៕



Monday, September 04, 2023

ជំនួបទ្វេភាគីរវាង សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និង ឯកឧត្តម ចូកូ វីដូដូ ប្រធានាធិបតី នៃសាធារណរដ្ឋឥណ្ឌូនេស៊ី


នៅថ្ងៃចន្ទ ៤រោច ខែស្រាពណ៍ ឆ្នាំថោះ បញ្ចស័ក ព.ស. ២៥៦៧ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ វេលាម៉ោង ១៧:៣០ នាទី, នៅរដ្ឋធានីហ្សាការតា នៃប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានជួបសម្តែងការគួរសម ជាមួយ ឯកឧត្តម ចូកូ វីដូដូ ប្រធានាធិបតី នៃសាធារណរដ្ឋឥណ្ឌូនេស៊ី ។  

នៅក្នុងជំនួបនេះ, ឯកឧត្តម ចូកូ វីដូដូ បានសម្តែងនូវការអបអរសាទរចំពោះ សម្តេចមហាបវរធិបតី ដែលត្រូវបានជ្រើសតាំងជានាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នីតិកាលទី ៧ នៃរដ្ឋសភា និង បានផ្តាំផ្ញើការសួរសុខទុក្ខ ប្រកបដោយក្តីនឹករលឹកដ៏ជ្រាលជ្រៅ ជូនចំពោះ សម្តេចតេជោ ប្រធានក្រុមឧត្តមប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះមហាក្សត្រ ក្នុងនាមជាមិត្តភ័ក្តិដ៏ជិតស្និទ្ធរបស់ ឯកឧត្តម និង របស់សាធារណរដ្ឋឥណ្ឌូនេស៊ី ។ ជាការឆ្លើយតប, សម្តេចមហាបវរធិបតី បានថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ចំពោះការអបអរសាទរ និង ការផ្តាំផ្ញើសួរសុខទុក្ខនេះ ហើយ សម្តេចមហាបវរធិបតី ក៏បានកោតសរសើរផងដែរចំពោះបដិសណ្ឋារកិច្ចដ៏កក់ក្តៅពីសំណាក់ប្រទេស និង ប្រជាជនឥណ្ឌូនេស៊ី ក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី ៤៣ និង កិច្ចប្រជុំកំពូលពាក់ព័ន្ធ ។ 

បន្ទាប់ពីការអបអរសាទរ និង កិច្ចស្វាគមន៍ទៅវិញទៅមក, ថ្នាក់ដឹកនាំទាំងពីរក៏បានពិភាក្សាបន្ថែមអំពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយ៉ាងជិតស្និទ្ធកន្លងមករវាងកម្ពុជា និង ឥណ្ឌូនេស៊ី ជាពិសេស ក្នុងទិដ្ឋភាពសេដ្ឋកិច្ច, ពាណិជ្ជកម្ម, ការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស និង ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងភេរវកម្ម និង ឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ជាដើម ។ ក្នុងន័យនេះ, ថ្នាក់ដឹកនាំទាំងពីរបានឯកភាពគ្នាក្នុងការបន្តពង្រឹង និង ពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងកម្ពុជា និង ឥណ្ឌូនេស៊ី ឱ្យកាន់តែស្អិតរមួតបន្ថែមទៀត។ 



សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត៖ អាស៊ាន និងសហគមន៍អន្តរជាតិ ត្រូវរួមគ្នាប្រឆាំងការប្រើ​កម្លាំង​បាយប្រឆាំងរដ្ឋអធិបតេយ្យ


(ហ្សាកាតា, ឥណ្ឌូនេស៊ី)៖ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ក្នុងឋានៈ​ជា​ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ាន បានលើកឡើងថា អាស៊ាន និងសហ​គម​ន៍អន្តរជាតិ ត្រូវរួមគ្នាប្រឆាំងចំពោះការប្រើកម្លាំង ដើម្បីប្រឆាំងនឹងរដ្ឋអធិបតេយ្យណាមួយ។

សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានគូសរំលេចបែបនេះតាមរយៈសុន្ទរកថាគន្លឹះពេលអញ្ជើញចូល​រួម​ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលធុរកិច្ច និងវិនិយោគអាស៊ាន នៅទីក្រុងហ្សាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី នាល្ងាចថ្ងៃទី០៤ ខែកញ្ញា ២០២៣នេះ។ ក្នុងវេទិកាដ៏មានសារៈសំខាន់នោះ សម្តេចនាយករដ្ឋ​មន្ត្រី​កម្ពុជា បានអញ្ជើញថ្លែងសុន្ទរកថាគន្លឹះជាភាសាអង់គ្លេស។

ទន្ទឹមនឹងការកត់សម្គាល់ពាក់ព័ន្ធការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ និងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ និង​លើពិភពលោកហើយនោះ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានលើកបង្ហាញបញ្ហាប្រឈម ដ៏គួរ​ឱ្យព្រួយបារម្ភរបស់ពិភពលោកលើការប្រកួតប្រជែងផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម និងឥទ្ធិពលរបស់ប្រទេស​មហាអំណាច។

សម្តេចប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានចាត់ទុកបញ្ហាទាំងនោះ កំពុងជះផលវិបាកលើគ្រប់​បណ្តា​ប្រទេសទាំងអស់ ទោះដោយប្រយោលក៏ដោយ។ ប្រឈមបញ្ហាទាំងអស់នេះ សម្តេច​មហា​បវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានសង្កត់ថា រាល់បញ្ហា ត្រូវតែប្រើកិច្ចសន្ទនាដោយសន្តិវិធី ដើម្បីអាចដោះស្រាយបាន។

សម្តេចបានបញ្ជាក់បែបនេះ «​យើងជឿជាក់យ៉ាងមុតមាំថាសង្គ្រាម​មិនអាចបញ្ចប់ដោយ​សង្គ្រាម​នោះទេ។ សន្តិភាពពិតប្រាកដ និងភាពរុងរឿង គឺមានប្រភពតែមួយគត់មកពីការបញ្ចប់​ជម្លោះ​ដោយ​សន្តិវិធី តាមរយៈ​កិច្ច​សន្ទនា និងការពិគ្រោះយោបល់ឈរលើមូលដ្ឋានយុទ្ធសាស្ត្រឈ្នះៗ ព្រមទាំងការចូលរួម និង​ការ​ឯកភាព​ពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ នៅក្នុងស្មារតីយោគយល់គ្នា​ទៅវិញ​ទៅ​មក ជាមួយការតម្កល់​ទុកសុខ​មាល​ភាព​ប្រជាជនជាអាទិភាពខ្ពស់»។

ក្នុងបរិបទពិភពលោកដែលកំពុងផុយស្រួយដោយការប្រជែងឥទ្ធិពលរបស់ប្រទេសមហាអំណាចនេះ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានសង្កត់ធ្ងន់ថា អាស៊ាន និងសហគមន៍អន្តរជាតិ ត្រូវតែ​អនុ​វត្តភាពជាមេដឹកនាំ ដោយប្រឆាំងការប្រើប្រាស់ ឬការសម្លុតគំរាមប្រើកម្លាំងបាយ​ប្រឆាំងរដ្ឋ​អធិប​តេយ្យមួយ ហើយត្រូវ​ប្រមូលផ្ដុំកិច្ចខិតប្រឹងប្រែងរួមគ្នា គឺជារឿងសំខាន់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាដោយមិនអាចខ្វះបាននោះឡើយ។

បន្ថែមពីលើនេះប្រទេសជា​សមាជិកអាស៊ានទាំងអស់ និងជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិ ត្រូវតែប្រកាន់ខ្ជាប់ស្មារតី​ឯករាជ្យភាព អធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដី សមភាព និងមិនជ្រៀ​​ត​ជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុង​អ្នក​ដទៃ ដូចដែលមានចែងក្នុងធម្មនុញ្ញអាស៊ាន និងUN៕

សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ថ្លែងសុន្ទរកថា នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលធុរកិច្ច និងវិនិយោគអាស៊ាន ឆ្នាំ២០២៣ នៅទីក្រុងហ្សាការតា


(ភ្នំពេញ)៖ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃកម្ពុជា នៅល្ងាចថ្ងៃទី០៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣នេះ បានអញ្ជើញចូលរួមថ្លែងសុន្ទរកថា នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលធុរកិច្ច និងវិនិយោគអាស៊ាន ឆ្នាំ២០២៣ នៅទីក្រុងហ្សាការតា សាធារណរដ្ឋឥណ្ឌូនេស៊ី។

សូមបញ្ជាក់ថា សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងលោកជំទាវ បានដឹកនាំគណៈប្រតិភូជាន់ខ្ពស់ចូលរួមកិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ានលើកទី៤៣ និងកិច្ចប្រជុំកំពូលពាក់ព័ន្ធ នៅរដ្ឋធានីហ្សា​ការតា ពីថ្ងៃទី៤ ដល់ទី៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣។

កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននៅឥណ្ឌូនេស៊ី ធ្វើឡើង​ក្រោម​​មូលបទ «សារៈសំខាន់អាស៊ាន៖ ស្នូលនៃកំណើន» ដោយនឹងផ្តោត​លើការជំរុញ​ចក្ខុវិស័យសហគមន៍អាស៊ានឆ្នាំ២០២៥ ដែលផ្តល់ជាផែនទីចង្អុលផ្លូវមួយដ៏សំខាន់​សម្រាប់ការ​ពង្រឹងឥទ្ធិពលអាស៊ាន តាមរយៈការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពស្ថាប័ន ក្នុងគោលដៅស្វែងរកផល​ប្រយោជន៍​សម្រាប់ប្រជាជនរបស់ខ្លួននៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ បន្ថែមពីនេះ ការពិភាក្សានឹងផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់លើការពូនជ្រុំ​សហគមន៍អាស៊ានប្រកប​ដោយបរិយាប័ន្ន ចក្ខុវិស័យវែងឆ្ងាយ និងយកប្រជាជនជាស្នូល ដែលជាកម្លាំងដ៏សំខាន់ ដើម្បី​សម្រេច​បាននូវអាស៊ានឆ្នាំ២០៤៥។

របៀបវារៈសំខាន់ៗនៅកិច្ចប្រជុំ រួមមានកិច្ចព្រមព្រៀងជាឯកច្ឆន្ទ ៥ចំណុច ស្តីពីមីយ៉ាន់ម៉ា និង​សេចក្តីសម្រេចផ្សេងៗទៀតរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំអាស៊ាន។ ថ្នាក់ដឹកនាំអាស៊ាន ក៏នឹងពិភាក្សា​លើ​ទស្សន​វិស័យអាស៊ាន ស្តីពីឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក និងផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈស្តីពីបញ្ហាតំបន់ និងអន្តរជាតិ​ដែល​ជាក្តីបារម្ភរួម។

ក្នុងអំឡុងពេលទស្សនកិច្ចនៅរដ្ឋធានីហ្សាការតា សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ា​ណែត ចូល​ជួបសម្តែងការគួរសម និងពិភាក្សាការងារជាមួយលោកប្រធានាធិបតី ចូកូ វីដូដូ។ សម្តេច​នា​យ​ក​​រដ្ឋមន្ត្រី ក៏នឹងមានជំនួបទ្វេភាគីជាមួយ​សមភាគីអាស៊ាន និងថ្នាក់ដឹកនាំពិភពលោក​សំខាន់ៗ​មួយចំនួនទៀត៕



ខ្លឹមសារសង្ខេបនៃសុន្ទរកថាពិសេស របស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលធុរកិច្ច និង វិនិយោគអាស៊ាន ឆ្នាំ២០២៣

   

 សុន្ទរកថាពិសេសនេះ មានចំណុចសំខាន់ៗ ដូចខាងក្រោម៖ 

ទី១. សម្តេចមហាបវរធិបតី បានលើកឡើងអំពីបញ្ហាប្រឈម និង ភាពមិនច្បាស់លាស់នៃបរិការណ៍សកល ដែលកំពុងជះផលវិបាកមកលើគ្រប់បណ្តាប្រទេសទាំងអស់ ទោះដោយប្រយោលក៏ដោយ ។ ក្នុងស្មារតីនេះ, កម្ពុជាយល់ថា សង្រ្គាមមិនអាចបញ្ចប់ដោយសង្រ្គាមបានឡើយ ហើយសន្តិភាព និង វិបុលភាពដ៏ពិតប្រាកដអាចកើតឡើងបាន លុះត្រាតែមានការស្រុះស្រួលគ្នាដោយសន្តិវិធី និង កិច្ចសន្ទនា ក្រោមស្មារតីនៃ នយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ ប៉ុណ្ណោះ ។ 

ទី២. សម្តេចមហាបវរធិបតី បានលើកឡើងថា ក្នុងនាមជាសេដ្ឋកិច្ចលំដាប់ទី៥ ក្នុងសកល, អាស៊ានចាំបាច់ត្រូវមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស្អិតរមួត, ប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍ឯកភាព និង មជ្ឈភាពអាស៊ាន, និង ត្រូវពង្រឹងឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅនូវសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងតំបន់ ។ ការជំរុញពាណិជ្ជកម្មទៅវិញទៅមក, ជាពិសេស នៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មផ្សេងៗ ដូចជា កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីអាស៊ាន (AFTA) និង កិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយតំបន់ (អាសិប-RCEP) ព្រមទាំងការផ្សារភ្ជាប់នៃខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មក្នុងតំបន់ ។ 

ទី៣. សម្តេចមហាបវរធិបតី បានបង្ហាញអំពីយុទ្ធសាស្រ្តបញ្ចកោណ-ដំណាក់កាលទី១ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នៃនីតិកាលទី ៧ នៃរដ្ឋសភា ដែលយកចិត្តទុកដាក់លើការអភិវឌ្ឍវិស័យឯកជន, ជាពិសេស តាមរយៈការផ្តល់ការលើកទឹកចិត្ត និង ការគាំពារ ក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃច្បាប់ស្តីពីវិនិយោគនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, ច្បាប់ស្តីពីភាពជាដៃគូរវាងរដ្ឋ និង ឯកជន, និង កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីទ្វេភាគី និង ពហុភាគីជាច្រើន ដែលកម្ពុជាកំពុងមាន ។ 

សម្តេចមហាបវរធិបតី បានសម្តែងជាថ្មីម្តងទៀតនូវជំហររបស់កម្ពុជា ក្នុងការគាំទ្រនិន្នាការពហុភាគីនិយម, សណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិ ដែលផ្អែកលើច្បាប់, និង គោលការណ៍មិនជ្រៀតជ្រែក ដើម្បីបង្កើតបរិយាកាសអំណោយផលដល់ការរីកចម្រើននៃវិស័យឯកជន ។ ជាទីបញ្ចប់ សម្តេចមហាបវរធិបតី បានជូនពរឱ្យដំណើរការនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលនេះទទួលបានជោគជ័យ និង ប្រកបដោយផ្លែផ្កា ៕

***********

Special Remarks By Samdech Moha Borvor Thipadei HUN MANET, Prime Minister of the Kingdom of Cambodia At the ASEAN Business and Investment Summit (ABIS) 2023


   


  CMF:

  • Mr. Mohammad Arsjad Rasjid P.M., Chair of ASEAN Business Advisory Council (ASEAN-BAC),
  • Excellencies, Ladies, and Gentlemen;

I am pleased to join the ASEAN Business and Investment Summit (ABIS) 2023, to deliver Special Remarks on “ASEAN in the Pursuit of Peace and Prosperity”. I would like to, first, thank the ASEAN Business Advisory Council (ASEAN-BAC) for its relentless efforts to make this summit happen annually, whereby key deliverables from the discussion among key stakeholders can be served as inputs for the consideration of ASEAN Leaders to address challenges faced by the private sector.

Facing many global challenges, we are living in a difficult time with great uncertainties. Geo-political rivalry between major powers is tightening, causing constant changes to regional and global economy and trade and putting greater pressure on peace, security and prosperity for ASEAN as a whole. The ongoing Ukraine War, in particular, has caused tremendous destruction to the Ukrainian people, yet far beyond the border of the war, we all directly and indirectly suffer the ripple effects ranging from the disruptions of supply chains and slower growth of the world economy.

  • Excellencies, Ladies, and Gentlemen;

Cambodia has been actively advocating and engaging in regional and global peace and security matters. On regional level, as Cambodia assumed its ASEAN Chairmanship role in 2022, Samdech Techo Hun Sen, the Former Prime Minister of the Kingdom of Cambodia, led a high-level delegation to the Republic of the Union of Myanmar, to advocate deescalating tension and enabling constructive dialogues among relevant stakeholders to achieve enduring peace and national development, and shared Win-Win Policy success drawn from the lessons learnt in Cambodia. On global level, we have transformed ourselves from a recipient country of the UN Blue Berets deployment to become an active contributing country in UN Peacekeeping Operations in some hotspot countries of the world, as evidenced by the UN peacekeeping and mine clearance missions in Africa and the Middle East.

We strongly believe that war cannot end by war. True peace and prosperity would only stem from peaceful settlement of conflicts through dialogue and consultation based on win-win approach, whereby it is imperative to have the participation and agreement of all parties involved, in a spirit of mutual understanding, setting the well-being of the people as a top priority.

In a broader context, ASEAN and the international communities must exert leadership in opposing the use or the threat of force against a sovereign state, while concerted effort is indispensable. In the meantime, Members of ASEAN and the United Nations must adhere to the spirit of independence, sovereignty and territorial integrity, equality and non-interference, stipulated in the ASEAN and UN Charters.

  • Excellencies, Ladies, and Gentlemen;

ASEAN has become the fifth largest economy in the world. The success story of ASEAN has always been based on peaceful cooperation, with active and proactive participation from the private sector, as a pre-requisite for socio- economic and human development. By having peace as a core fundamental value, ASEAN has forged stronger regional partnerships among its member states to enhance prosperity in the region and beyond. In this spirit, ASEAN must strive to strengthen its Unity and Centrality and advance the ASEAN Economic Community building process to sustain ASEAN as a region of critical importance and a major center of prosperity, which can be equally and inclusively shared.

In the current regional and global context, to achieve common prosperity, it is imperative that the strengthening and the deepening of ASEAN Economic Integration further contribute to narrowing development gap within ASEAN itself. The promotion of intra-ASEAN trade and investment, in particular, ought to be meaningful and leave no one behind. To realize this vision, ASEAN must strive in a concerted effort to secure a timely conclusion of a better, forward-looking, and more practical ASEAN Trade in Goods Agreement upgrade. Equally important, we ought to fully and effectively utilize the Regional Comprehensive Economic Partnership Agreement (RCEP), while ensuring that the existing ASEAN Free Trade Agreements and economic cooperation with all ASEAN Dialogue Partners are still of critical importance and relevant for businesses and investors.

Moreover, ASEAN should take full advantage of the change in economic architecture to become more resilient, by accelerating inclusive ASEAN digital transformation, enhancing the participation of MSMEs in the regional and global supply chains, and being more forward-looking and adaptive to emerging issues such as climate change, food security, pandemics and others.

  • Excellencies, Ladies, and Gentlemen!

Cambodia attaches crucial importance to “Peace, Political Stability and Security”. From a country marked by decades of wars, Cambodia has been enjoying peace and, through peace, has graduated into a lower-middle income country status, having sustained its economic growth of 7% per annum. Cambodia, therefore, holds true that “Peace, Political Stability and Security” are the prerequisites and core establishment for socio-economic and human. development, without which basic rights and freedom of the people cannot be protected, much less prosperity and development.

As I assumed the premiership in this 7th term, the Royal Government of Cambodia has recently launched a new national overarching strategy, called the Pentagonal Strategy. The overall strategic mission is to safeguard and nurture hard-gained peace and to accelerate national development to achieve the milestone of becoming a high-income country by 2050. This Strategy has sets out Five Strategic Pentagons, including: 1). Human capital development, 2). Economic diversification and competitiveness enhancement, 3). Development of private sector and employment, 4). Resilient, sustainable and inclusive development, and 5). Development of digital economy and society.

Taking this opportunity, I would like to emphasize the importance the Royal Government places on the essential role of the private sector in contributing to Cambodia’s remarkable prosperity. Improving the business and investment climate has always been one of the top priorities of the Royal Government. For instance, to promote business and investment with sufficient incentives, protection, predictability and opportunities, the Royal Government has adopted the Law on Investment and the Law on Public-Private Partnership, together with free-trade agreements, and bilateral and multilateral collaboration.

  • Excellencies, Ladies, and Gentlemen!

As the new prime minister of Cambodia, I would like to assure that Cambodia continues to be committed to the multilateral system, rule-based international order and principle of non-interference, in order to protect and promote peace both at home and in the world. We will work closely with all ASEAN member states as well as private sectors to foster inclusivity, peace, and prosperity in the region and beyond. Cambodia stands ready to welcome all prospective investors to the Kingdom, where opportunities are abundant.

Finally, I wish this Summit a great success and wish Excellencies, Ladies, and Gentlemen the four Buddha blessings of longevity, nobility, health, and strength.

Thank You!







សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ទទួលជំនួបសម្តែងការគួរសម ឯកឧត្តម កៅ គឹមហួន អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន នារសៀលថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ រដ្ឋធានីហ្សាការតា, សាធារណរដ្ឋឥណ្ឌូនេស៊ី


ជាកិច្ចចាប់ផ្ដើម សម្ដេចមហាបវរធិបតីនាយករដ្ឋមន្រ្តី បានសម្តែងនូវក្តីរីករាយ និង បានថ្លែងអំណរគុណ ចំពោះគណៈប្រតិភូនៃអគ្គលេខាធិការ អាស៊ាន ដែលបានចូលជួបសម្ដែងការគួរសម និងបានបញ្ជាក់ថានេះ ជាលើកដំបូងដែលសម្ដេចធិបតី បានដឹកនាំគណៈប្រតិភូបំពេញបេសកកម្ម នៅក្រៅប្រទេស ហើយជំនួបជាមួយ ឯកឧត្តម កៅ គឹមហួន ជាជំនួបលើកដំបូង នៅក្រៅប្រទេស របស់សម្ដេច ក្នុងឋានៈជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។

ជាកិច្ចឆ្លើយតប ឯកឧត្តម កៅ គឹមហួន បាន សម្ដែងនូវការអរគុណចំពោះសម្ដេចធិបតី ដែលបានអនុញ្ញាតឱ្យគណប្រតិភូចូលជួបសម្តែងការគួរសម ហើយឯកឧត្តមក៏សូមអបអរសាទរចំពោះសម្ដេច ដែលត្រូវបានជ្រើសតាំង ជានាយករដ្ឋមន្រ្តី ហើយ ថ្មីៗនេះ សម្ដេចក៏ទទួលបានគោរម្យងារជាសម្ដេចមហាបវរ ធិបតី ដែលនេះជាគោរមងារ ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម្ភ។

ក្នុងឱកាសនោះដែរ ឯកឧត្តម កៅ គឹមហួន ក៏ បានជម្រាបពីកិច្ចការរបស់អាស៊ានក្នុង នោះមានបញ្ហាជាច្រើន មានដូចខាងក្រោម៖

ចក្ខុវិស័យរបស់អាស៊ានសម្រាប់២០៤៥ ត្រូវបានអនុម័តដោយក្រុមប្រឹក្សាសហគមន៍សន្ដិសុខនយោបាយ អាស៊ាន ដែលជាចក្ខុវិស័យរយៈពេលវែង រហូតដល់២៥ឆ្នាំ ដែលមិនធ្លាប់មាននៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់អាស៊ាន។ ក៏ប៉ុន្តែ អ្វីដែលជាកិច្ចការអាស៊ានដែលឯកឧត្តមមកបំពេញពេលនេះ គឺចាប់អារម្មណ៍ជាងគេនៅ ក្នុងសសរស្ដម្ភទាំងបីរបស់ អាស៊ាន គឺអាស៊ានប្រមូលផ្ដុំលើសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានដែលកំពុងតែលេចធ្លោរនៅក្នុងកិច្ចការរបស់អាស៊ានដោយទទួលបាននូវការផ្តល់ថវិកាជាអាទិភាពជាច្រើនសម្រាប់ឱ្យ សហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានដំណើរការប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ។ អាស៊ានបានធ្វើការបើកសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលឈានទៅដល់២០២៥ ដែល តាមការវាយតម្លៃគឺអាចបំពេញបន្ថែមថវិការហូតដល់២ទ្រីលានដុល្លារ នៅឆ្នាំ២០៣០ ហើយ ផលិត ផលក្នុងស្រុកសរុប របស់អាស៊ាន អាចនឹង កើតដល់២ទ្រីលានដុល្លារ នៅឆ្នាំ ២០៣០ ។ ចំពោះសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន មា ន ឯកសារច្រើនជាងគេ ដែលត្រូវអនុម័តបន្ទាប់មកគឺការ អនុម័តលើឯកសារនៃសហគមន៍សង្គម វប្បមធម៌អាស៊ាន ។

សម្ដេចធិបតី បានកោតសរសើ និង វាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការរួមចំណែក របស់ឯកឧត្តម អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន អគ្គលេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាន ចំពោះការខិតខំប្រឹងប្រែង និ ង គំនិតផ្ដួចផ្ដើមនានា ក្នុងការជំរុញដំណើរកសាងសហគមន៍អាស៊ាន ។ សម្ដេចធិបតី ក៏ បានឯកភាព ចំពោះ អាស៊ាន ដែលផ្ដោតទៅលើសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន ដែលបានធ្វើសមាហរណកម្មនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដោយផ្ដោតសក្ដានុពលជំរុញសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន ពិសេស ជំរុញកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចតំបន់គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ (RCEP) ។ សម្ដេចធិបតី បានលើកអំពីបញ្ហាសន្ដិសុខ ដែលជាបញ្ហាចម្បង អាស៊ានដែលទាមទារឱ្យអាស៊ាន ខិតខំធ្វើការ សម្របសម្រួល សំដៅធ្វើការកាត់បន្ថយជម្លោះ ដើម្បីថែរក្សាសន្ដិភាព ស្ថិរភាព ធានាឱ្យមាន វិបុលភាពដែលជាមូលដ្ឋានសំខាន់នៃការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច ។ សម្ដេចធិបតី មានប្រសាសន៍បន្តថា ឯកឧត្តមអគ្គលេខាធិការអាស៊ានយល់ច្បាស់ណាស់អំពីតម្លៃ នៃសន្ដិភាព  ហើយ ប្រសិនបើនៅក្នុងតំបន់មានអស្ថិរភាព និងមានការលំបាក នោះនឹងធ្វើឱ្យ ប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានទាំងមូល ។ ដូច្នេះ អាស៊ានត្រូវដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការពង្រឹង ថែរក្សា សន្ដិភាព ស្ថិរភាព ហើយក៏ជាកិច្ចដ៏សំខាន់ដោះស្រាយបញ្ហាផ្ទៃក្នុង របស់សមាជិកអាស៊ាន ដែលត្រូវតែខិតខំរកដំណោះស្រាយរួមគ្នា ជាពិសេសលើបញ្ហា នៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ សម្ដេចធិបតី បានលើកឡើងថា អាស៊ានដើរតួនាទីសំខាន់ ក្នុងការជួយគាំទ្រដល់មីយ៉ាន់ម៉ា និងលើកទឹកចិត្តដល់អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន ក្នុងការជួយស្វែងរកជំនួយមនុស្សធម៌ ជូនប្រជាជនភូមា។

ក្នុងឱកាសនោះដែរ សម្ដេចធិបតី បានគាំទ្រ ចក្ខុវិស័យអាស៊ាន ២០៤៥ ហើយ ចាត់ទុកថាការមានចក្ខុវិស័យសម្រាប់រយ:ពេលវែង តែត្រូវមានការអនុវត្តចែកជាដំណាក់កាល។ សម្ដេច ក៏ជំរុញឱ្យអាស៊ាន ជួយពន្លឿន ការបើកផ្លូវឱ្យសាធារណរដ្ឋទីម័រខាងកើតក្លាយជាសមាជិកពេញសិទ្ធិអាស៊ាន។

ជាទីបញ្ចប់ សម្ដេចធិបតី បានថ្លែងអំណរគុណដល់អគ្គលេខាធិការ អាស៊ាន និង គណៈប្រតិភូ និងបានជូនពរជួបប្រទះជោគជ័យ ក្នុងការបំពេញបេសកកម្ម នេះ។